9 сынып Қазақ тілі ҚМЖ 1 тоқсан 2023 2024ж

ҚМЖ КТЖ Қазақ тілі 9 сынып, 2025-2026 оқу жылы жоспарлар.

9-сыныпқа арналған Қазақ тілі пәні бойынша ҚМЖ және КТЖ

Қысқа мерзімді және тақырыптық жоспарлар: тоғызыншы сыныпқа арналған қазақ тілін меңгеру

9-сыныпқа арналған Қазақ тілі пәні бойынша ҚМЖ (қысқа мерзімді жоспарлар) және КТЖ (күнтізбелік-тақырыптық жоспарлар) мұғалімдерге оқушылардың тілдік құзыреттілігін дамытуға және сөйлеу дағдыларын жетілдіруге көмектеседі. Бұл оқу жоспарлары 2025-2026 оқу жылының мемлекеттік білім беру стандарттарына және Қазақстан Республикасы Оқу-ағарту министрлігінің талаптарына толық сәйкес келеді.

Қазақ тілі материалдарының ерекшеліктері

Оқу жоспарлары сөздік қорды байытуға, сөйлемдерді грамматикалық тұрғыдан дұрыс құруға және мәтіндермен жұмыс жасау дағдыларын дамытуға бағытталған. Сабақтар қазақ тілінде өз ойын еркін жеткізе білу қабілетін қалыптастырып, әдеби және іскерлік тілдің негіздерін түсіндіреді.

Неліктен бұл жоспарлар 9-сыныпқа арналған?

Қазақ тілі пәні бойынша ҚМЖ мен КТЖ оқушылардың жас ерекшеліктері мен тілдік дайындық деңгейін ескере отырып әзірленген. Сабақтар күрделі сөйлемдерді құрастыру, мәтіндерді жан-жақты талдау және шығармашылық жұмыстарды орындауға көмектеседі.

9-сынып Қазақ тілі материалдарының артықшылықтары

• Қазақ тілін үйренуге қызығушылықты арттыру.
• Сөздік қорды жүйелі түрде кеңейту.
• Грамматикалық ережелерді меңгеру және сауатты сөйлеу қабілетін дамыту.
• Мәтіндермен жұмыс жасау арқылы сыни және шығармашылық ойлауды жетілдіру.

Қазақ тілі пәніне арналған оқу материалдарының мазмұны

Материалдар қандай бөлімдерден тұрады?

• Грамматика негіздерін үйренуге арналған ҚМЖ.
• Сөйлеу, жазу және тыңдау дағдыларын жетілдіруге бағытталған сабақ жоспарлары.
• Мәтіндік талдаулар мен шығармашылық тапсырмалар.
• Тілдік құзыреттілікті дамытуға арналған әдістемелік ұсынымдар.

Материалдарды қолданудың негізгі артықшылықтары

• Сабақтарға дайындалу уақытын үнемдеу.
• Оқушылардың деңгейіне сәйкес тапсырмаларды бейімдеу.
• Қазақ тілін меңгеруді жеңілдету үшін интерактивті әдістерді қолдану.
• Тілдік және мәдени құзыреттілікті қалыптастыру.

Қазақ тілі пәні бойынша оқу материалдары кімдерге арналған?

Бұл материалдар 9-сынып оқушыларымен жұмыс істейтін мұғалімдерге арналған. Олар оқушылардың қазақ тілін тереңірек меңгеруіне және тілдік дағдыларын дамытуға бағытталған.

Қорытынды

9-сыныпқа арналған Қазақ тілі пәні бойынша ҚМЖ және КТЖ мұғалімдерге оқушылардың қазақ тілінде еркін сөйлеу және жазу қабілеттерін дамытуға арналған мазмұнды сабақтарды ұйымдастыруға мүмкіндік береді. Бұл жоспарлар оқушылардың тілдік мәдениетін жетілдіруге және олардың қазақ тіліне деген қызығушылығын арттыруға ықпал етеді.

ТЖБ Қазақ тілі 9-сынып 4-тоқсан жауаптар

Қазақ тілі 9 сынып 4-тоқсандық жиынтық бағалау

Тоқсандық жиынтық бағалау оқу бағдарламасы мен оқу жоспарының мазмұнына сәйкес, оқушылардың тоқсан барысында меңгерген білім, білік және дағдыларды анықтауға бағытталған. Тоқсандық жиынтық бағалау оқу жоспарындағы тоқсан ішінде меңгеруге тиісті оқу мақсаттарына жету деңгейін тексереді.

«Қазақ тілі» пәні бойынша (Орта білім беру мазмұнын жаңарту аясындағы) негізгі орта білім беру бағдарламасы (5-9 сыныптар)

ТЖБ Қазақ тілі 9-сынып 4-тоқсан жауаптар

«Қазақ тілі » пәнінен 4-тоқсан бойынша жиынтық бағалау тапсырмалары
«Әлемдегі қақтығыстар және бейбітшілік», «Табиғи ресурстарды тиімді пайдалану»
бөлімдері бойынша
Тыңдалым мен айтылым
Тапсырма
1. Мәтінді оқып, мақсатты аудиториясы мен көркемдегіш құралдарының рөлін
анықтаңыз. Көтерілген мәселені өмірлік мәселелермен байланыстырып, көзқарасыңызды
мысалдармен дәлелдеңіз. Жағдаятқа сай сөздер мен тіркестерді қолдануды ескеріңіз.
2. Өз жұбыңызды мұқият тыңдап, мазмұны бойынша маңызды деп санайтын 2 сұрақ
қойыңыз. Татқылауға белсенді қатысып, пікіріңізді білдіріңіз.
[10]
Транскрипт
1-мәтін
Әрбір қоғам көптеген адамдарды, партияларды, ұйымдарды, әлеуметтік топтарды
біріктіретіндіктен, әр адамның, әр топтың өзіндік ерекшеліктерге ие мүдделері мен
талаптары болады. Кейде осы мүдделер қақтығысып қалатын жағдайлар да орын алып
отырады. Мәселен, белгілі бір аудан тұрғындары үйлеріне жақын жерден көлік гараждарын
немесе жанармай станциясын салуға болмайды деп санайтын кезде, ал қала әкімдігі құрылыс
жоспарын бекітіп қойған жағдайда қақтығыстың әбден орын алуы мүмкін екендігін сеніммен
айтуға болады.
Қақтығыстар үлкен ауқымда да көрініс табуы мүмкін. Мәселен, оппозициялық партия
кандидаттардан арнайы қорларға ақша төлеуді талап ететін сайлауалды заңнамасымен
келіспей, заңның осы бабын қайта қарауды талап ететін жағдайда да қақтығыс орын алуы
мүмкін. Біздің әрқайсысымыз осы тәрізді орын алуы мүмкін көптеген қақтығыстардың
қатысушылары бола аламыз.
Әдетте, ең күрделі қақтығыстар тек шектеулі түрдегі заттар туралы егестердің
төңірегінде орын алады. Мәселен, көрші елдердің арасында шекараларда орналасқан су
ресурстарын бөлу бойынша пікір қайшылықтары көп орын алады. Осы ретте болашақ астық
пен өнімдер суарылатын жерлермен тікелей тәуелділікте көрінетін Орталық Азия елдері
арасында өткір ахуалдардың орын алуы әбден мүмкін. Біздің еліміздегі көптеген
экологиялық ұйымдар мен саяси қайраткерлер Ертіс өзенін бұру жолымен Қытайда салынып
жатқан Ертіс-Қарамай каналына қатысты алаңдаушылық білдіруде, өйткені бұл жағдайда
Қазақстанның едәуір аумағы құрғақшылық тартатыны анық. Мұндай жағдайларда
қақтығысты шешу үшін оған қатысушы тараптардың белгілі бір түрде шегіністер жасауы
талап етіледі.
2-мәтін
Ақтолқын Құлсариева, философия ғылымдарының докторы, профессор, ҚР ҰҒА
корреспондент-мүшесі, Абай атындағы ҚазҰПУ проректоры:
- «Адамның күні – адаммен» демекші, өмірде барлығымыз бір-бірімізбен өзара
байланыстамыз. Дегенмен адамдар шын мәнінде жарастықта, үйлесімде өмір сүріп
жатпағаны да рас. Бүгінгі күні адамзат ақпараттар, технологиялар және біліммен жақсы
қаруланған, бірақ, өкінішке орай, соғыс пен түрлі қақтығыстарға жол бермеуге қауқары
жетпеуде.
Көпшілігіміз үшін, шүкір, бейбіт өмір – күнделікті шындық. Күнбе-күн біздер
университетке жұмысқа барамыз, көшелеріміз тыныш… Сонда біз осы мамыражай бейбіт
тірлік құндылығына аса көңіл бөлмеуіміз де мүмкін. Бейбітшілік те ауа сияқты – барлығы
білінбейді, ал егер жазатайым жоқ болып қалса – тіршілікке үлкен қауіп тудырады. Өкінішке
орай, бізге күнделікті үйреншікті жағдай – әлемнің түрлі бөліктерінде шиеленіс пен
қорқыныш қаупіне бөленген адамдар үшін арман ғана.

БЖБ Қазақ тілі, 9-сынып 4-тоқсан жауаптар «Табиғи ресурстарды тиімді пайдалану»

«Табиғи ресурстарды тиімді пайдалану» бөлімі бойынша жиынтық бағалау

«Қазақ тілі» 9-сынып 4-тоқсан

Әдістемелік ұсыныстар мұғалімге, 9-сынып білім алушыларына «Қазақ тілі» пәні бойынша жиынтық бағалауды жоспарлау, ұйымдастыру және өткізуге көмек құралы ретінде құрастырылған. Әдістемелік ұсыныстар негізгі мектептің (5-9-сыныптары) «Қазақ тілі» пәні бойынша оқу бағдарламасы (орта білім беру мазмұнын жаңарту аясындағы) мен оқу жоспарының негізінде дайындалған. Бөлім / ортақ тақырып бойынша жиынтық бағалаудың тапсырмалары мұғалімге білім алушылардың тоқсан бойынша жоспарланған оқу мақсаттарына жету деңгейін анықтауға мүмкіндік береді.
Әдістемелік ұсыныстарда бөлім / ортақ тақырып бойынша жиынтық бағалауды өткізуге арналған бағалау критерийлері мен дескрипторлары бар тапсырмалар ұсынылған. Сондай-ақ, жинақта білім алушылардың оқу жетістіктерінің мүмкін деңгейлері (рубрикалар) сипатталған. Дескрипторлары мен балдары бар тапсырмалар ұсыныс түрінде берілген.

БЖБ Қазақ тілі, 9-сынып 4-тоқсан жауаптар «Табиғи ресурстарды тиімді пайдалану»

«Табиғи ресурстарды тиімді пайдалану» бөлімі бойынша жиынтық бағалау
Оқу мақсаты 9.2.5.1 Мәтінде көтерілген мәселеге оқырманның қарымқатынасын анықтауға арналған талқылау
сұрақтарын құрастыру
9.3.2.1 Мақсатты аудиторияның қызығушылығын
ынталандыру үшін әртүрлі жанрда мәтіндер
құрастыру
Бағалау критерийі Білім алушы
 Оқырман тұрғысынан мәтінге талқылау сұрақтарын
құрастырады
 Әртүрлі жанрда мәтіндер құрастырады
Ойлау дағдыларының
деңгейі
Жоғары деңгей дағдылары
Орындау уақыты 20 минут
Тапсырма
Мәтінді түсініп оқыңыз.
Баламалы энергия көздері
Баламалы энергия көздерін іздеудің бүгінгі күні маңызы артып отыр. Бұл үдерістен
Қазақстан да артта қалған жоқ. Елбасы «Қазақстан-2050» Стратегиясы – қалыптасқан
мемлекеттің жаңа саяси бағыты» атты Жолдауында: «Біз энергияның баламалы түрлерін
өндіруді дамытуға, Күн мен желдің энергиясын пайдаланатын технологияларды белсенді
енгізуге тиіспіз»,- деген еді.
Қазіргі уақытта жел мен Күн сынды баламалы энергия көздерін пайдалану жоғары
дәрежеде деп айту қиындау. Өйткені мамандардың есебі бойынша, елімізде жалпы
жаңғыртылатын энергия көздерінің үлесі 1% екен. Бүгінде Қазақстанның жер қойнауы
табиғи қазбаларға бай болғандықтан энергия тапшылығы айтарлықтай байқалмайды,
дегенмен баламалы энергия көздері ол болашақтың қажеттілігі екені сөзсіз.
Қазақстанның климаттық жағдайы – күн қуатын пайдалануға қолайлы. Ғалымдардың
айтуынша, елімізде күн энергиясын өндіру мүмкіндігі жылына 2,5 миллиард киловатт-сағат.
Бұл отандық ғалымдарды жаңа жобаларды жасауға жетелеп отыр. Мәселен, күн сәулесін
жинайтын арнайы тақталар. Толық автоматтандырылған аталмыш тақтайшалар ғимараттан
шықпай-ақ, күн сәулесінің түсу бұрышын анықтап, оны компьютер арқылы басқаруға
мүмкіндік береді. Бұл арзан әрі қолайлы.
Бүгінде баламалы электр энергиясын өндіру озық әлемдік технологияларды енгізуге
және энергетикалық тиімді бағдарламаларды іске асыруға мүмкіндік беретіні сөзсіз,
сондықтан баламалы энергия көздеріне қазірден бастап баса назар аударылуы тиіс.
1. Мәтін оқырманға қалай әсер етуі мүмкін? Оқырманға қандай ой тастайды деп ойлайсыз?
_______________________________________________________________________________
_______________________________________________________________________________
2. Оқырманның қарым-қатынасын анықтау үшін талқылау сұрақтарын құрастырыңыз.
Берілген тірек сөздерді қолданыңыз.
Тірек сөздер Сұрақтар
... қалай ойлайсыз?
Неліктен ... мәселе орын алды?
... келісесіз бе? Сіз бұған қалай
қарайсыз?

БЖБ Қазақ тілі, 9-сынып 4-тоқсан жауаптар «Әлемдегі қақтығыстар және бейбітшілік»

«Әлемдегі қақтығыстар және бейбітшілік» бөлімі бойынша жиынтық бағалау

«Қазақ тілі» 9-сынып 4-тоқсан

Әдістемелік ұсыныстар мұғалімге, 9-сынып білім алушыларына «Қазақ тілі» пәні бойынша жиынтық бағалауды жоспарлау, ұйымдастыру және өткізуге көмек құралы ретінде құрастырылған. Әдістемелік ұсыныстар негізгі мектептің (5-9-сыныптары) «Қазақ тілі» пәні бойынша оқу бағдарламасы (орта білім беру мазмұнын жаңарту аясындағы) мен оқу жоспарының негізінде дайындалған. Бөлім / ортақ тақырып бойынша жиынтық бағалаудың тапсырмалары мұғалімге білім алушылардың тоқсан бойынша жоспарланған оқу мақсаттарына жету деңгейін анықтауға мүмкіндік береді.
Әдістемелік ұсыныстарда бөлім / ортақ тақырып бойынша жиынтық бағалауды өткізуге арналған бағалау критерийлері мен дескрипторлары бар тапсырмалар ұсынылған. Сондай-ақ, жинақта білім алушылардың оқу жетістіктерінің мүмкін деңгейлері (рубрикалар) сипатталған. Дескрипторлары мен балдары бар тапсырмалар ұсыныс түрінде берілген.

БЖБ Қазақ тілі, 9-сынып 4-тоқсан жауаптар «Әлемдегі қақтығыстар және бейбітшілік»

«Әлемдегі қақтығыстар және бейбітшілік» бөлімі бойынша жиынтық бағалау
Оқу мақсаты 9.1.2.1 қоғамдық-саяси, әлеуметтік-экономикалық, ғылыми
тақырыптарға байланысты әртүрлі жанрдағы кең
көлемді мәтіндердегі (мақала, интервью) мақсатты
аудитория мен көркемдегіш құралдардың рөлін
талдау
9.4.4.4 Аралас құрмалас сөйлемдердің жасалу жолдарын
білу, қолдану
Бағалау критерийі Білім алушы
 Әртүрлі жанрдағы мәтіндердің мақсатты
аудиториясы мен көркемдегіш құралдардың
қызметін түсіндіреді
 Аралас құрмалас сөйлемдерді қолданады
Ойлау дағдыларының
деңгейі
Қолдану
Орындау уақыты 20 минут
Тапсырма
Мәтінді мұқият тыңдаңыз.
Бейбітшілікке, тыныш өмір сүруге ұмтылу – қазақ халқының қанына сіңген асыл
қасиеттерінің бірі екенін тарихтан белгілі. «Сырт көз – сыншы» деген ғой, арғы-бергі
заманда қазақ жерінде болған саяхатшылар, ғалымдар, елшілер қазақ ұлтының меймандос,
сабырлы, момын, ешкімге жамандық, қаскөйлік жасамайтын ел екенін сүйсіне жазған.
Тәуелсіздікке қол жеткен тұста да елбасымыздың және елдің бетке ұстар азаматтарының
қажырлы, табанды еңбегінің арқасында біз осы асыл қасиетімізді тағы да бір дәлелдеп, оны
әлемге паш ете білдік. Мәселен, сонау тәуелсіздіктің алғашқы жылдары Семей ядролық
полигонын жабу еліміздің өмірінде ғана емес, әлемдегі айтулы оқиғаның бірі болды.
Ядролық қару пайда болғалы ешбір ел ядролық полигонды өз еркімен жауып көрмеген
болатын. Біздің еліміздің дүниежүзінде бірінші болып ядролық полигонды жабу жөніндегі
осы қадамына БҰҰ мен дүниежүзілік қауымдастық үлкен баға берді. Дәл сол тұстан бастап
әлем Қазақстанды бейбітсүйгіш ел екенін тани бастады.
ХХІ ғасырдың ең басты заңы – татулық. Бейбітшілік пен келісімсіз әлемнің құрдымға
кетуін, табиғат анамыздың экологиялық проблемаларға ұшырау мүмкіндігін біздің еліміз
бен елбасымыз өте жақсы біледі. Елбасымыз Н.Ә.Назарбаев жалпы әлемдегі
мемлекеттердің мемлекет болып қалу кепілдігі «бейбітшілік пен келісімде» жатқанын тілге
тиек етеді. Біз әлемге осылайша нұрымызды шаша береміз!
1. Мәтіннің мақсаты қандай? Кімдерге арналып жазылған?
_______________________________________________________________________________
_______________________________________________________________________________
2. Кестені толтырыңыз.
Көркемдегіш құралдар Мәтіннен мысал Қолданылу мақсаты
Эпитет
Метафора
Метонимия
3. «Татулық әлемді құтқарады» деген ойды дамытып айтуда аралас құрмалас сөйлемдерді

ТЖБ Қазақ тілі 9-сынып 3-тоқсан жауаптар

Қазақ тілі 9 сынып 3-тоқсандық жиынтық бағалау

Тоқсандық жиынтық бағалау оқу бағдарламасы мен оқу жоспарының мазмұнына сәйкес, оқушылардың тоқсан барысында меңгерген білім, білік және дағдыларды анықтауға бағытталған. Тоқсандық жиынтық бағалау оқу жоспарындағы тоқсан ішінде меңгеруге тиісті оқу мақсаттарына жету деңгейін тексереді.

«Қазақ тілі» пәні бойынша (Орта білім беру мазмұнын жаңарту аясындағы) негізгі орта білім беру бағдарламасы (5-9 сыныптар)

ТЖБ Қазақ тілі 9-сынып 3-тоқсан жауаптар

«Қазақ тілі » пәнінен 3-тоқсан бойынша жиынтық бағалау тапсырмалары
«Отбасы және демографиялық өзгеріс», «Биотехнология және гендік инженерия
келешегі», «Бұқаралық ақпарат құралдары» бөлімдері бойынша
Тыңдалым мен айтылым
Тапсырма
1. Мәтінді оқып, негізгі ойын шынайы өмірмен байланыстырыңыз. Мәтіннің мақсатты
аудиториясы мен көркемдегіш құралдардың рөлін анықтап, айтылған ойға сыни тұрғыдан өз
көзқарасыңызды білдіріңіз. Өз көзқарасыңызды жан-жақты тұжырымдап, мысалдармен
дәлелдей сөйлеңіз.
2. Өз жұбыңды мұқият тыңдап, мазмұны бойынша маңызды деп санайтын 2 сұрақ
қойыңыз. Талқылауға белсенді қатысып, пікіріңізді білдіріңіз.
[10]
Транскрипт
1-мәтін
Соңғы санақ нәтижесі Қазақстанда адам санының өсімі бар екенін көрсетті. Алайда
кейінгі жылдардағы елдің демографиялық ахуалының нашарлап бара жатқанын ресми
деректер де жоққа шығармайды. Осы өзекті мәселеге арналған Азаттық радиосының
дөңгелек үстеліне ресми орындар және қоғамдық ұйымдардың өкілдері қатысты.
24 желтоқсанда Алматыда өткен республикалық конференцияда сөйлеген сөзінде
мәжіліс депутаты Айткүл Самақова «өткен жылдың қаңтарынан қыркүйек айына дейін
алдыңғы жылдың дәл осындай кезеңімен салыстырғанда 1339 сәби кем туды», – деп
мәлімдеді. Алайда депутат 2009 жылы нақты қанша сәбидің дүниеге келгені туралы тіс
жармады.
Оған қоса ерлер мен әйелдердің санындағы айырмашылықтың алшақтай түскені
байқалды. Айткүл Самақованың атап көрсетуінше, ерлер мен әйелдер санындағы
айырмашылық 30 жастан басталып, зейнетке шығатын уақытқа қарай 100 ер кісіге 140 әйел
адам келеді. Оның ішінде бала тәрбиелейтін жастағы ерлердің саны айтарлықтай кем болып
отыр.
Мәжіліс депутатының мәліметіне сәйкес, ерлер мен әйелдердің жас ұзақтығында да
айтарлықтай айырмашылық бар. Мысалы, 2008 жылы ерлердің орташа жасы әйелдерден 10,5
жылға кем болған.
2-мәтін
Қазақстандағы демографиялық көрсеткіштердің айтарлықтай нашарлағанын ресми
билік мойындады. Ал олардың нашарлауына нақты қандай факторлар себеп болды?
Гаухар Нұрахметова:
- 2001 жылдан бастап демографиялық ахуал жақсарғанымен әр жанұяда баланың туу
деңгейі төмендеп кетті деп айтуға болады. Мысалы, әрбір отбасында қазір 1-2 бала ғана
тұрақтанады. Бұл – үлкен мәселе. Ауруға байланысты айтар болсақ бұл жерде жүрек
дертінен қаза табатындардың саны бірінші орында тұр. Сонымен қатар Семей полигонының
зардабын шеккендердің әртүрлі деңгейдегі онкологиялық ауруға ұшырап, дүние салуы
жоғарғы қалпында қалып отыр.
Әзімбай Ғали:
- Жалпы туу үрдістерінің әлеуметтік, демографиялық заңдылықтары бар. Соңғы санақ
деректерін қарасақ, Қазақстан жұртшылығының саны 37 пайызға өскен екен. Егер де
санақтың деректері рас болса, бұл – өте жоғары көрсеткіш. Қазақстан жұртшылығының
санының өсуі – оралмандар есебінен болды. Тек қана соңғы он жылдың ішінде Қазақстанға 1
миллионнан астам оралман келді. Сол санның арқасында Қазақстан жұртшылығы 16
миллион 400 мыңнан асты. Егер санақ деректері дұрыс болып шықса.

БЖБ Қазақ тілі, 9-сынып 3-тоқсан жауаптар «Биотехнология және гендік инженерия келешегі»

«Биотехнология және гендік инженерия келешегі» бөлімі бойынша жиынтық бағалау

«Қазақ тілі» 9-сынып 3-тоқсан

Әдістемелік ұсыныстар мұғалімге, 9-сынып білім алушыларына «Қазақ тілі» пәні бойынша жиынтық бағалауды жоспарлау, ұйымдастыру және өткізуге көмек құралы ретінде құрастырылған. Әдістемелік ұсыныстар негізгі мектептің (5-9-сыныптары) «Қазақ тілі» пәні бойынша оқу бағдарламасы (орта білім беру мазмұнын жаңарту аясындағы) мен оқу жоспарының негізінде дайындалған. Бөлім / ортақ тақырып бойынша жиынтық бағалаудың тапсырмалары мұғалімге білім алушылардың тоқсан бойынша жоспарланған оқу мақсаттарына жету деңгейін анықтауға мүмкіндік береді.
Әдістемелік ұсыныстарда бөлім / ортақ тақырып бойынша жиынтық бағалауды өткізуге арналған бағалау критерийлері мен дескрипторлары бар тапсырмалар ұсынылған. Сондай-ақ, жинақта білім алушылардың оқу жетістіктерінің мүмкін деңгейлері (рубрикалар) сипатталған. Дескрипторлары мен балдары бар тапсырмалар ұсыныс түрінде берілген.

БЖБ Қазақ тілі, 9-сынып 3-тоқсан жауаптар «Биотехнология және гендік инженерия келешегі»

«Биотехнология және гендік инженерия келешегі», «Бұқаралық ақпарат құралдары»
бөлімдері бойынша жиынтық бағалау
Оқу мақсаты 9.2.4.1 Әртүрлі стильдегі мәтіндердің тақырыбын, қызметін,
құрылымын, тілдік ерекшелігін салыстыра талдау
9.3.1.1 Жинақталған материалдар негізінде көзделген
мақсатқа сәйкес ауызша және жазбаша мәтіндер
үшін күрделі жоспар құру
Бағалау критерийі Білім алушы
 Түрлі стильдегі мәтіндердің тақырыбын, қызметін,
құрылымын, тілдік ерекшелігін салыстырады
 Мәтінге күрделі жоспар құрастырады

Ойлау дағдыларының
деңгейі
Қолдану
Орындау уақыты 20 минут
Тапсырма
Мәтіндерді түсініп оқыңыз.
А мәтіні
«Биотехнология» деген түсінікті бірінші рет 1917 жылы Венгрия инженері Карл Эреки
қолданған. К.Эрекидің айтуынша: «Биотехнология – ол тірі жандардың көмегімен
өткізілетін жұмыстар».
Биотехнология дамуын қарастырғанда келесі заңдылықты байқап өтуге болады: ХХ
ғасырдың 60 жылдарына дейін көбінесе көбею саласында зерттеулер өткізілген. 60
жылдардың соңында және 70 жылдардың басында биотехнология өз зерттеулерін
жасушалардың технологияларының саласында қадағалап өткізеді. Олар келесі зерттеулер:
экстракорпоралдық ұрықтандыру, өсіру, гаметалармен жасушаларды төмен
температураларда ұзақ уақыт сақтау.
Ал 1973 жылдан бастап биотехнология молекулярлық зерттемелерге қатысады.
Биотехнология саласының мақсаты – коммерциялық өнімді дамыту. Сондықтан
биотехнологияның негізінде экономика жатыр. Экономика жағдайлары жоғары
мемлекеттерде биотехнология дамуы да өте жақсы деңгейде.
Ә мәтіні
Соңғы 10 жыл ішінде еліміз экономиканы индустрияландыруды ғана емес, ақыл-ойға
жүгінетін инновациялық дамуды да қолға алды. Содан бері көптеген жұмыстар атқарылып,
алғашқы нәтижелер көп күттірмей қолға да тие бастады. Сондай ғылым салаларының бірі –
биотехнология.
Биотехнология кез келген өнімді жасап шығаруда немесе технологиялық өндірісте
сапалы әрі таза өнім алу үшін тірі ағзаны қолдану үдерісі дегенді білдіреді. Мысалы, оған
сүттің ашуын, қышқыл сүтті өнімдердің алынуын жатқызуға болады. Адамдар осыған дейін
бұл үдерістердің принципін түсінбестен қолданып келген. Қазіргі таңда биотехнология
мағынасы, әрине, оларға қарағанда әлдеқайда күрделірек. Өміріміздің сан-алуан
бағыттарында көрініс табуда. Заманауи әлем мен дамыған экономикада бұл ұғым таза
экологиялық өнімді өндіруде табиғатты ластамайтын жолдармен алу әдістері, ауыл
шаруашылығы және түрлі өндірістік үдерісте өнімді алу барысында оған химияны емес,
табиғатта кездесетін табиғи өнімдерді қолданудың синонимі десек те болады.
Биотехнология – жарқын болашаққа бастар баспалдақ.

БЖБ Қазақ тілі, 9-сынып 3-тоқсан жауаптар «Отбасы және демографиялық өзгеріс»

«Отбасы және демографиялық өзгеріс» бөлімі бойынша жиынтық бағалау

«Қазақ тілі» 9-сынып 3-тоқсан

Әдістемелік ұсыныстар мұғалімге, 9-сынып білім алушыларына «Қазақ тілі» пәні бойынша жиынтық бағалауды жоспарлау, ұйымдастыру және өткізуге көмек құралы ретінде құрастырылған. Әдістемелік ұсыныстар негізгі мектептің (5-9-сыныптары) «Қазақ тілі» пәні бойынша оқу бағдарламасы (орта білім беру мазмұнын жаңарту аясындағы) мен оқу жоспарының негізінде дайындалған. Бөлім / ортақ тақырып бойынша жиынтық бағалаудың тапсырмалары мұғалімге білім алушылардың тоқсан бойынша жоспарланған оқу мақсаттарына жету деңгейін анықтауға мүмкіндік береді.
Әдістемелік ұсыныстарда бөлім / ортақ тақырып бойынша жиынтық бағалауды өткізуге арналған бағалау критерийлері мен дескрипторлары бар тапсырмалар ұсынылған. Сондай-ақ, жинақта білім алушылардың оқу жетістіктерінің мүмкін деңгейлері (рубрикалар) сипатталған. Дескрипторлары мен балдары бар тапсырмалар ұсыныс түрінде берілген.

БЖБ Қазақ тілі, 9-сынып 3-тоқсан жауаптар «Отбасы және демографиялық өзгеріс»

«Отбасы және демографиялық өзгеріс» бөлімі бойынша жиынтық бағалау
Оқу мақсаты 9.1.4.1 Мәтіннің мақсаты арқылы негізгі ойды анықтау
9.4.4.2 Салалас құрмалас сөйлемдердің мағыналық түрлерін
ажырата білу, түрлендіріп қолдану
Бағалау критерийі Білім алушы
 Мәтіннің негізгі ойын анықтайды
 Салалас құрмалас сөйлемдерді мағыналық түріне
қарай түрлендіріп қолданады
Ойлау дағдыларының
деңгейі
Қолдану
Орындау уақыты 20 минут
Тапсырма
Мәтінді мұқият тыңдаңыз.
Қазақстанда халық саны 2017 жылғы 1 қыркүйектегі есеп бойынша 18 074,1 мың
адамға жетті. 2016 жылдың 1 қыркүйегімен салыстырғанда, 232,5 мың адамға көбейіп, өсім
1,3 пайызды құрады. Есепті кезеңде Қазақстанда қала халқының саны 10 367,4 мың адам,
ауыл халқының саны 7706,7 мың адам болған. Азаматтық ахуалды тіркеу органдарының
берген мәліметтерді өңдеу нәтижесінде ағымдағы жылдың қаңтар-тамыз айларында 257,5
сәби дүниеге келгені анықталды, бұл көрсеткіш 2016 жылдың осы кезеңімен салыстырғанда
6,5%-ке аз. 1 мың адамға шаққанда жалпы туу коэффициенті 21,45-ті құрайды. Республика
халқының табиғи өсімі осы кезеңде 2016 жылдың қаңтар-тамызымен салыстырғанда 17,3
мың адамға немесе 9,3%-ке қысқарып, 169,4 мың адамды көрсетті. Халық санының табиғи
өсу коэффициенті 1 адамға шаққанда 14,11 адам болды. Осы есепті кезеңде 88,1 мың адам
қайтыс болды, бұл 2016 жылдың қаңтар-тамызындағы көрсеткіштен 0,8 пайызға аз деген
сөз. 1 мың адамға шаққандағы жалпы өлім коэффициенті 7,34-ті құрады. 2017 жылдың
қаңтар-тамызында республикада 1 жасқа дейінгі балалардың 2140 өлімі тіркелді, яғни 2016
жылдың осы кезеңімен салыстырғанда бұл көрсеткіш 13,7%-ке қысқарған.
1. Мәтін не туралы? Қандай мақсатта жазылған?
_______________________________________________________________________________
_______________________________________________________________________________
2. Сұраққа жауап беру арқылы мәтіннің негізгі ойын анықтаңыз.
Елімізде демографияны дамыту қаншалықты маңызды?
Э (экономикалық) С (саяси) Ә (әлеуметтік)
Негізгі ойы:
3. Суреттерді қолданып, сюжетті әңгіме айтыңыз. Әңгімелеу барысында салалас құрмалас
сөйлемдер қолданыңыз.

ТЖБ Қазақ тілі 9-сынып 2-тоқсан жауаптар

Қазақ тілі 9 сынып 2-тоқсандық жиынтық бағалау

Тоқсандық жиынтық бағалау оқу бағдарламасы мен оқу жоспарының мазмұнына сәйкес, оқушылардың тоқсан барысында меңгерген білім, білік және дағдыларды анықтауға бағытталған. Тоқсандық жиынтық бағалау оқу жоспарындағы тоқсан ішінде меңгеруге тиісті оқу мақсаттарына жету деңгейін тексереді.

«Қазақ тілі» пәні бойынша (Орта білім беру мазмұнын жаңарту аясындағы) негізгі орта білім беру бағдарламасы (5-9 сыныптар)

ТЖБ Қазақ тілі 9-сынып 2-тоқсан жауаптар

«Қазақ тілі » пәнінен 2-тоқсан бойынша жиынтық бағалау тапсырмалары
«Тәуелсіздік жылдарындағы Қазақстан. ЭКСПО-2017», «Адам құқығы мен
бостандығы» бөлімдері бойынша
Тыңдалым мен айтылым
Тапсырма
1. Мәтінді оқып, мақсатты аудиториясы мен көркемдегіш құралдардың рөлін
анықтаңыз. Көтерілген мәселені өмірмен байланыстырып, сыни тұрғыдан көзқарасыңызды
білдіріңіз. Пікіріңізді жан-жақты тұжырымдап, мысалдармен дәлелдей сөйлеңіз.
2. Өз жұбыңызды мұқият тыңдап, оның мәтіні бойынша маңызды деп санайтын 2 сұрақ
қойыңыз. Талқылауға белсене қатысып, пікіріңізді білдіріңіз.
[10]
Транскрипт
1-мәтін
ЭКСПО дегеніміз не? Оның бізге берер пайдасы қандай? Ол не туралы болмақ?
ЭКСПО — индустрияландыру символы. Техникалық жетістіктер мен техниканың өзін
назарға салатын халықаралық көрме. «ЭКСПО» көрмелерінде әлемнің барлық мемлекеті
өздерінің ең үздік технологиялық, ғылыми, мәдени жетістіктерін көрсетеді. Олар жаһандық
дамудың жаңа күн тәртібін қалыптастырады. Мұндай іс-шараға барлық құрлықтың ондаған
елінен миллиондаған адам қатысады. Бәсі биік бәсекеде Астананың жеңіп шығуы бекерден
бекер емес. Оған бірнеше факторлар ықпал еткендігі аян.
Біріншіден, елордамыздың әлемдік-деңгейдегі шараны лайықты өткізе алатын орталық
ретінде қалыптасқаны баршаға белгілі болды.
Екіншіден, таңдаудың Қазақстан пайдасына шешілуі мемлекетіміздің табыстары
жоғары бағаланғанын білдіреді және Еуразия өңірінде де оның даму келешегі кемел екенін
айғақтай түседі.
Үшіншіден, біздің «Болашақтың энергиясы» атты өзекті тақырыпты ұсынуымыз
жеңіске жетуімізге көмектесті. Көп жылғы тарихы бар «ЭКСПО» көрмесі техникалық және
технологиялық жетістіктерді, сондай-ақ оған мүше елдердің тарихын, дәстүрі мен
мәдениетін көрсету үшін өткізіледі. Бұл көрме бүкіл әлемдік қоғамдастықтың және оны
тамашалаушы миллиондаған адамның назарын өзіне аударатын ірі оқиға болып саналады.
Сонымен қатар «ЭКСПО» көрмесі экономикалық, әлеуметтік, мәдени дамудың жаңа
үрдістерін қалыптастыру алаңы қызметін атқарады.
2-мәтін
Франция ЕХРО-ға қатысуды жақсы дәстүрге айналдырған. Ұзақ жылдар бойы
сіздің ел осы көрме арқылы өз жетістіктерін таныстырып келеді. Астанадағы шараның
ұйымдастырылуын қалай бағалайсыз?
Паскаль Лоро, Франция павильонының бас комиссары:
– Қазақстанға қысқа уақыт ішінде тұтастай кешен салып, оған 115 мемлекет пен 22
халықаралық ұйымның павильонын орналастыру керек болды. Бұл міндетті сіздер мінсіз
орындап шықтыңыздар. Ұйымдастырушыларды осы жетістіктерімен құттықтау керек деп
ойлаймын. Иә, біздің осындай шараларға қатысу, оларды ұйымдастыру бойынша
тәжірибеміз мол екені рас. Мен қазақстандық көрме халықаралық стандарттарға толықтай
сай деп айта аламын.
Париждегі атақты Эйфель мұнарасы ЕХРО-ға арнап салынғаны белгілі.
Астанадағы «Нұр Әлем» сферасы сол сияқты бүкіл әлем танитын көрікті ғимаратқа
айналуы мүмкін бе?
Паскаль Лоро, Франция павильонының бас комиссары:
– Біздегі Эйфель мұнарасы Францияның символы ғана емес, ол – бүкіл әлемде бәрі
танитын көрікті нысан. Бірақ оның құрылысы басталғанда француздардың көбі жақтырмай,

БЖБ Қазақ тілі, 9-сынып 2-тоқсан жауаптар «Адам құқығы мен бостандығы»

«Адам құқығы мен бостандығы» бөлімі бойынша жиынтық бағалау

«Қазақ тілі» 9-сынып 2-тоқсан

Әдістемелік ұсыныстар мұғалімге, 9-сынып білім алушыларына «Қазақ тілі» пәні бойынша жиынтық бағалауды жоспарлау, ұйымдастыру және өткізуге көмек құралы ретінде құрастырылған. Әдістемелік ұсыныстар негізгі мектептің (5-9-сыныптары) «Қазақ тілі» пәні бойынша оқу бағдарламасы (орта білім беру мазмұнын жаңарту аясындағы) мен оқу жоспарының негізінде дайындалған. Бөлім / ортақ тақырып бойынша жиынтық бағалаудың тапсырмалары мұғалімге білім алушылардың тоқсан бойынша жоспарланған оқу мақсаттарына жету деңгейін анықтауға мүмкіндік береді.
Әдістемелік ұсыныстарда бөлім / ортақ тақырып бойынша жиынтық бағалауды өткізуге арналған бағалау критерийлері мен дескрипторлары бар тапсырмалар ұсынылған. Сондай-ақ, жинақта білім алушылардың оқу жетістіктерінің мүмкін деңгейлері (рубрикалар) сипатталған. Дескрипторлары мен балдары бар тапсырмалар ұсыныс түрінде берілген.

БЖБ Қазақ тілі, 9-сынып 2-тоқсан жауаптар «Адам құқығы мен бостандығы»

«Адам құқығы мен бостандығы» бөлімі бойынша жиынтық бағалау
Оқу мақсаты 9.2.5.1 Мәтінде көтерілген мәселеге оқырманның қарымқатынасын анықтауға арналған талқылау
сұрақтарын құрастыру
9.3.4.1 Эссе құрылымы мен даму желісін сақтап, көтерілген
мәселе бойынша екіжақты пікірді немесе жағдаятты
талқылау, біреуіне таңдау жасап, өз ойын дәлелдеп
жазу(аргументативті эссе);
9.4.4.2 Салалас құрмалас сөйлемдердің мағыналық түрлерін
ажырата білу, түрлендіру
Бағалау критерийі Білім алушы
 Мәтінде көтерілген мәселеге қатысты сұрақтар
құсрастырады
 Көтерілген мәселе бойынша аргументативті эссе
жазады
 Салалас құрмалас сөйлемдердің мағыналық
түрлерін ажыратып, түрлендіре қолданады
Ойлау дағдыларының
деңгейі
Қолдану
Орындау уақыты 20 минут
Тапсырма
Мәтінді оқыңыз.
Жұмыскердің құқығы: нені білу керек?
Заңда жұмыс берушінің де, жұмыскердің де құқығы анық айтылған.
Біріншіден, еңбек келісімшарты қолыңызда болуы керек.
Еңбек келісімшарты – қызметкер мен жұмыс беруші арасында жасалған шарт. Екеуара
міндеттері мен құқықтарын айқындайды. Ол міндетті түрде жасалуы керек және бір данасы
қызметкердің қолында болуы тиіс. Бұл – екі тарап арасындағы келісімнің дәлелі. Жұмыс
беруші өз міндетін орындамаса, осы келісімшартты негізге ала отырып, әр тарап өз құқығын
қорғайды.
Еңбек шартына қол қоярда мынаны ескеріңіз.
Ең бірінші, келісімшартты мұқият оқып шығуыңыз керек. Түсініксіз болса, заңгердің
не өзге құқықтық сауаты бар адамның көмегіне жүгініп, еңбек шартын талқылаған жөн. ҚР
заңнамасы негізінде әр салаға байланысты белгіленген уақыт мерзімдері бар, вахталық
қызмет болса да, түнгі уақыт болса да, қосымша төленетін ақысынан бастап барлық шарты
заңнама аясында жазылуы керек.
Мысалы, түнде немесе негізгі жұмыс мезгілінен тыс қосымша істеген кезде және
демалыс, мейрамдарда төленетін үстемақы күндік табыстан бір жарым есе артық болуы
тиіс.
1. Мәтінде көтерілген мәселеге қатысы бес сұрақ құрастырыңыз.
_______________________________________________________________________________
_______________________________________________________________________________
2. Ұсынылған жағдаят бойынша эссе жазыңыз. Эссе жазу барысында оқылым мәтінінің
ақпаратын, себеп-салдар және қарсылықты салалас сөйлемдерді қолданыңыз.
 Адал еңбек қашан да ақталатын белгілі. Алайда өмірде жұмыс берушінің қызмет бабын
асыра сілтей пайдаланатын жағдайларын кездестіріп жүрміз. Қалай болғанда да нәпақа
табу сіз үшін керек. Қалай ойлайсыз, мұндай жағдайларға қарамастан адал еңбектің
береріне сену керек пе әлде өз құқығыңызды ашық қорғау қажет пе? Өз көзқарасыңызды

БЖБ Қазақ тілі, 9-сынып 2-тоқсан жауаптар «Тәуелсіздік жылдарындағы Қазақстан. ЭКСПО-2017»

«Тәуелсіздік жылдарындағы Қазақстан. ЭКСПО-2017» бөлімі бойынша жиынтық бағалау

«Қазақ тілі» 9-сынып 2-тоқсан

Әдістемелік ұсыныстар мұғалімге, 9-сынып білім алушыларына «Қазақ тілі» пәні бойынша жиынтық бағалауды жоспарлау, ұйымдастыру және өткізуге көмек құралы ретінде құрастырылған. Әдістемелік ұсыныстар негізгі мектептің (5-9-сыныптары) «Қазақ тілі» пәні бойынша оқу бағдарламасы (орта білім беру мазмұнын жаңарту аясындағы) мен оқу жоспарының негізінде дайындалған. Бөлім / ортақ тақырып бойынша жиынтық бағалаудың тапсырмалары мұғалімге білім алушылардың тоқсан бойынша жоспарланған оқу мақсаттарына жету деңгейін анықтауға мүмкіндік береді.
Әдістемелік ұсыныстарда бөлім / ортақ тақырып бойынша жиынтық бағалауды өткізуге арналған бағалау критерийлері мен дескрипторлары бар тапсырмалар ұсынылған. Сондай-ақ, жинақта білім алушылардың оқу жетістіктерінің мүмкін деңгейлері (рубрикалар) сипатталған. Дескрипторлары мен балдары бар тапсырмалар ұсыныс түрінде берілген.

БЖБ Қазақ тілі, 9-сынып 2-тоқсан жауаптар «Тәуелсіздік жылдарындағы Қазақстан. ЭКСПО-2017»

«Тәуелсіздік жылдарындағы Қазақстан. ЭКСПО-2017»
бөлімі бойынша жиынтық бағалау
Оқу мақсаты 9.1.3.1 Тыңдалған мәтіндегі ақпаратты өмірлік
мәселелермен байланыстыра білу
Бағалау критерийі Білім алушы
 Мәтін ақпаратын өмірлік мәселелермен
байланыстырады
Ойлау дағдыларының
деңгейі
Қолдану
Орындау уақыты 20 минут
Тапсырма
Мәтінді тыңдаңыз.
Тәуелсіз Қазақстанның жеті жетістігі
Ширек ғасырдан астам уақыт әлемдік тарих үшін қас-қағым сәт! Биыл бір ғана
«ЭКСПО-2017» халықаралық көрмесін өткізу арқылы егемен Қазақстан өзінің есімін
жаһандық жылнамаға жазды. Осының бәрі Қазақстанның мемлекеттілігінің негізін қалап,
туған халқын баянды тәуелсіздікке жетелеген Тұңғыш Президентіміз, Ұлт көшбасшысы
Нұрсұлтан Назарбаевтың өміршең идеялары мен баянды бастамаларының жемісі.
Елімізді әлем таныған шақта сан түрлі жетістіктеріміз де жетерлік. Солардың бірегейі
– «Астана ЭКСПО-2017» халықаралық мамандандырылған көрмесі.
10 маусым – 10 қыркүйек аралығында жаһан жұрты Еуразияның кіндігіндегі Қазақ
Елінің бас қаласына көз тікті. Тәуелсіздігінің 27 жылдығына аяқ басқанда еліміз
халықаралық деңгейдегі аса ауқымды, жауапты шараны зор абыроймен өткізді. Қуанарлығы
сол, 155 мемлекет, 22 халықаралық ұйымның қатысуымен өткен көрмеден 4 миллионға
жуық адам ұмытылмас әсер алып қайтты.
Орнықты дамудың даңғылына түскен Қазақстан өз жолынан жаңылмайтынын
дәлелдеді. Тәуелсіз Қазақ Елінің бүгінгі табысының екі алтын тұғыры бар. Бірі – Ұлы
Далада жаңа мемлекет құрған Елбасымыз Нұрсұлтан Назарбаевтың стратегиялық саясаты,
екіншісі – өз көшбасшысының айналасына топтаса білген Қазақстан халқы. Бүгінгі
ұрпақтың пешенесіне жазылған ең үлкен бақыт – тәуелсіздігіміз баянды болсын!
1. «Астана ЭКСПО-2017» халықаралық мамандандырылған көрмесіне саяхат»
тақырыбында естеліктеріңізбен бөлісіңіз. Қандай сәттер есте ерекше қалды?
_______________________________________________________________________________
_______________________________________________________________________________
2. «Астана ЭКСПО-2017» халықаралық мамандандырылған көрмесі – тәуелсіз
Қазақстанның мақтанарлық жетістіктерінің бірі. Өз тарапыңыздан мәтін тақырбына орай
Тәуелсіз Қазақстанның жеті жетістігін ойластырыңыз.
_______________________________________________________________________________
_____________________________________________________________________________

ТЖБ Қазақ тілі 9-сынып 1-тоқсан жауаптар

Қазақ тілі 9 сынып 1-тоқсандық жиынтық бағалау

Тоқсандық жиынтық бағалау оқу бағдарламасы мен оқу жоспарының мазмұнына сәйкес, оқушылардың тоқсан барысында меңгерген білім, білік және дағдыларды анықтауға бағытталған. Тоқсандық жиынтық бағалау оқу жоспарындағы тоқсан ішінде меңгеруге тиісті оқу мақсаттарына жету деңгейін тексереді.

«Қазақ тілі» пәні бойынша (Орта білім беру мазмұнын жаңарту аясындағы) негізгі орта білім беру бағдарламасы (5-9 сыныптар)

ТЖБ Қазақ тілі 9-сынып 1-тоқсан жауаптар

«Қазақ тілі » пәнінен 1-тоқсан бойынша жиынтық бағалау тапсырмалары
«Мәңгілік Ел – мұратым», «Жаһандану мәселелері» бөлімдері бойынша
Тыңдалым мен айтылым
Тапсырма
1. Мәтінді оқып, негізгі ойын анықтаңыз. Мақсатты аудитория мен көркемдегіш
құралдардың қолданылуына сыни тұрғыдан өз көзқарасыңызды білдіріңіз. Пікіріңізді жанжақты тұжырымдап, мысалдар арқылы дәлелдей сөйлеңіз.
2. Жұбыңызды мұқият тыңдаңыз. Оның мәтіні бойынша маңызды деп санайтын 2 сұрақ
қойыңыз. Талқылауға белсенді қатысып, пікір білдіріңіз.
[10]
Транскрипт
1-мәтін
Әрбір адам мейлі, ол жазушы болсын, ақын болсын, не әнші болсын өзінің асқан бір
сүйіспеншілігімен жазатын не орындайтын шығармасы болады. Ал мен жазушы да, ақын да,
әнші де емеспін. Бірақ бүгінгі жазылмақ болған шығарма мен үшін үлкен жауапкершілікпен
жазылар шығарманың бірі болмақ. Бұл шығарманы мен кітаптан да, ғаламтордан да
көшірмедім. Теңіздің жағаға толқып соққан толқындарындай жүрек пен көңілден шыққан
ойлар...
Бұл шығарманың тақырыбы – тамырын тереңге жайған үлкен ағаш секілді. Тамыры
тереңге жайылған ағаштың жапырағы да көгеріп, мәңгі көктеп гүлденері шындық. Тамырын
тереңге жайған, жапырағы жайқалған ағаш деп отырғаным – қазақ ұлты, қазақ елі, қазақ
халқы. Бұл мен үшін мәңгілік ел бейнесінде көрініс тапты.
Мәңгілік ел – бұл қазақтың өткен тарихынан бастау алуы тиіс. Тамыры тереңге
жайылған тарихтан сыр шертер болсақ, біз қазақ не көрмедік, қанша қиын жағдайларды,
ашаршылық, соғыс, елден жыраққа ауып кету, тілімізден айырылу, барлығын бастан
кешірдік. Осының бірде-біріне мойымастан бүгінгі күнге де аманшылықпен жетіп отырмыз.
Шүкір, міне осының өзі-ақ мәңгі ел керегесі.
550 жыл бойына көрген қиындығымызға ешкімді жазғырмай, біреуді кінәламай, қайғы
көрсек тереңіне батып кетпей, қуанышқа асып-таспай бүгінгі күнге аман-есен жеткеніміз біз
үшін үлкен бақыт! Терезесі тең, керегесі кең, шаңырағы биік еліміздің тарихы мен мәңгілік
елдің іргетасын қалап кеткен Керей мен Жәнібектен бастау алған қазақ елінің мәңгілік ел
болуы, құрылуы осының айғағы.
2-мәтін
Қадірлі халқым!
Мәңгілік Ел – ата-бабаларымыздың сан мың жылдан бергі асыл арманы.
Ол арман – әлем елдерімен терезесі тең қатынас құрып, әлем картасынан ойып тұрып
орын алатын Тәуелсіз Мемлекет атану еді. Ол арман – тұрмысы бақуатты, түтіні түзу ұшқан,
ұрпағы ертеңіне сеніммен қарайтын бақытты ел болу еді.
Мен қоғамда «Қазақ елінің ұлттық идеясы қандай болуы керек?» деген сауал жиі
талқыға түсетінін көріп жүрмін. Біз үшін болашағымызға бағдар ететін, ұлтты ұйыстырып,
ұлы мақсаттарға жетелейтін идея бар. Ол – Мәңгілік Ел идеясы. Тәуелсіздікпен бірге
халқымыз мәңгілік мұраттарына қол жеткізді. Біз еліміздің жүрегі, тәуелсіздігіміздің тірегі –
Мәңгілік Ел ордамызды тұрғыздық. Қазақтың мәңгілік ғұмыры ұрпақтың мәңгілік
болашағын баянды етуге арналады. Ендігі ұрпақ – Мәңгілік Қазақтың Перзенті. Ендеше,
Қазақ Елінің ұлттық идеясы – Мәңгілік Ел!
Мен Мәңгілік Ел ұғымын ұлтымыздың ұлы бағдары – «Қазақстан-2050»
Стратегиясының түп қазығы етіп алдым. Тәуелсіздікке қол жеткізгеннен гөрі оны ұстап тұру
әлдеқайда қиын. Бұл – әлем кеңістігінде ғұмыр кешкен талай халықтың басынан өткен
тарихи шындық. Өзара алауыздық пен жан-жаққа тартқан берекесіздік талай елдің тағдырын

БЖБ Қазақ тілі, 9-сынып 1-тоқсан жауаптар «Жаһандану мәселелері»

«Жаһандану мәселелері» бөлімі бойынша жиынтық бағалау

«Қазақ тілі» 9-сынып 1-тоқсан

Әдістемелік ұсыныстар мұғалімге, 9-сынып білім алушыларына «Қазақ тілі» пәні бойынша жиынтық бағалауды жоспарлау, ұйымдастыру және өткізуге көмек құралы ретінде құрастырылған. Әдістемелік ұсыныстар негізгі мектептің (5-9-сыныптары) «Қазақ тілі» пәні бойынша оқу бағдарламасы (орта білім беру мазмұнын жаңарту аясындағы) мен оқу жоспарының негізінде дайындалған. Бөлім / ортақ тақырып бойынша жиынтық бағалаудың тапсырмалары мұғалімге білім алушылардың тоқсан бойынша жоспарланған оқу мақсаттарына жету деңгейін анықтауға мүмкіндік береді.
Әдістемелік ұсыныстарда бөлім / ортақ тақырып бойынша жиынтық бағалауды өткізуге арналған бағалау критерийлері мен дескрипторлары бар тапсырмалар ұсынылған. Сондай-ақ, жинақта білім алушылардың оқу жетістіктерінің мүмкін деңгейлері (рубрикалар) сипатталған. Дескрипторлары мен балдары бар тапсырмалар ұсыныс түрінде берілген.

БЖБ Қазақ тілі, 9-сынып 1-тоқсан жауаптар «Жаһандану мәселелері»

«Жаһандану мәселелері» бөлімі бойынша жиынтық бағалау
Оқу мақсаты 9.2.1.1 Тұтас емес (кесте, диаграмма, сызба, сурет)
мәтіндердегі мәліметтерді салыстыру, өңдеу
9.3.3.1 Мәтін құрылымын сақтай отырып, бірнеше графиктік
мәтіндегі (диаграмма, кесте) деректерді салыстыру,
маңызды тұстары мен үрдістерді (тенденция)
анықтап жазу
9.4.3.1 Стильдік ерекшеліктерге сай тілдік бірліктерді дұрыс
қолдана білу
Бағалау критерийі Білім алушы
 Графиктік мәтіндердегі мәліметтерді салыстырып,
өңдейді
 Графиктік мәтіндердегі (диаграмма, кесте) деректерді
салыстырып, маңызды ақпараттар мен үрдістерді
анықтайды
 Тілдік бірліктерді стильге сай қолданады
Ойлау дағдыларының
деңгейі
Қолдану
Орындау уақыты 20 минут
Тапсырма
Мәтінді мұқият оқыңыз.
Асанқайғының жерұйықты іздегені
Асанқайғы ұзын аққан Ертісті көргенде: «Мына шіркіннің баласы тойдым деп қарап
отырмас, қарным ашты деп жылап отырмас. Сиырдың мүйізі, доңыздың құлағы шығып
тұрған жер екен», –депті.
Түндікті өзенін көргенде: «Он екі қазылық Ой түндік, маңырап жатқан қой түндік.
Қойдың құлағы тұтам шығып тұрған жер екен», – деп, тастап кетуге қимай, артына үш
қараған екен. Сонан «Үшқара» атанған екен таудың аты.
Қызылтау деген жерге келгенде: «Тау-тасы кеш болғанда қой болып, ыңыранып
жатады екен. Тоқты қысыр қалмайтын жер екен», – депті.
Баянауыл тауын көргенде: «Ат ерін алмайтын жер екен. Бауырында тұзы бар екен,
тұзы ауыр екен, бір түн түнеп кетемін деген адам, бір жұма тоқтап қалады екен. Тұзы
жібермейді екен», – депті.
Ащы бойына келгенде, артына қарап: «А, Баянауыл! Сенің қоныс болып тұрғаның
мынау, ащының арқасы екен. Мал жазғытұрым бір жұма ащылайды екен, күзге таман бір
жұма ащылайды екен. Сонысы бір жылға татиды екен», – депті.
1. Мәтіндегі тілдік құралдар қандай мақсатта қолданылған?
Тілдік құралдар Қолдану мақсаты
Жер екен, жер екен...
Сиырдың мүйізі, доңыздың құлағы шығып
тұрған жер...
Қойдың құлағы тұтам шығып тұрған жер
екен...
А, Баянауыл! Сенің қоныс болып тұрғаның
мынау, ащының арқасы екен..

БЖБ Қазақ тілі, 9-сынып 1-тоқсан жауаптар «Мәңгілік Ел – мұратым»

«Мәңгілік Ел – мұратым» бөлімі бойынша жиынтық бағалау

«Қазақ тілі» 9-сынып 1-тоқсан

Әдістемелік ұсыныстар мұғалімге, 9-сынып білім алушыларына «Қазақ тілі» пәні бойынша жиынтық бағалауды жоспарлау, ұйымдастыру және өткізуге көмек құралы ретінде құрастырылған. Әдістемелік ұсыныстар негізгі мектептің (5-9-сыныптары) «Қазақ тілі» пәні бойынша оқу бағдарламасы (орта білім беру мазмұнын жаңарту аясындағы) мен оқу жоспарының негізінде дайындалған. Бөлім / ортақ тақырып бойынша жиынтық бағалаудың тапсырмалары мұғалімге білім алушылардың тоқсан бойынша жоспарланған оқу мақсаттарына жету деңгейін анықтауға мүмкіндік береді.
Әдістемелік ұсыныстарда бөлім / ортақ тақырып бойынша жиынтық бағалауды өткізуге арналған бағалау критерийлері мен дескрипторлары бар тапсырмалар ұсынылған. Сондай-ақ, жинақта білім алушылардың оқу жетістіктерінің мүмкін деңгейлері (рубрикалар) сипатталған. Дескрипторлары мен балдары бар тапсырмалар ұсыныс түрінде берілген.

БЖБ Қазақ тілі, 9-сынып 1-тоқсан жауаптар «Мәңгілік Ел – мұратым»

«Мәңгілік Ел – мұратым» бөлімі бойынша жиынтық бағалау
Оқу мақсаты 9.1.2.1 Қоғамдық-саяси, әлеуметтік-экономикалық, ғылыми
тақырыптарға байланысты әртүрлі жанрдағы кең
көлемді мәтіндердегі (жолдау) мақсатты аудитория
мен көркемдегіш құралдардың рөлін талдау
Бағалау критерийі Білім алушы
 Әр түрлі жанрдағы көлемді мәтіндердің (жолдау)
мақсатты аудиториясы мен көркемдегіш
құралдардың қызметін түсіндіреді
Ойлау дағдыларының
деңгейі
Қолдану
Орындау уақыты 20 минут
Тапсырма
Мәтінді мұқият тыңдаңыз.
Қымбатты отандастар!
Біздер, қазақстандықтар – бір халықпыз!
Біз үшін ортақ тағдыр – бұл біздің Мәңгілік Ел, лайықты әрі ұлы Қазақстан!
Мәңгілік Ел – жалпы қазақстандық ортақ шаңырағымыздың ұлттық идеясы.
Бабаларымыздың арманы.
Егеменді дамудың 22 жылында барша қазақстандықтарды біріктіретін, ел
болашағының іргетасын қалаған басты құндылықтар жасалды.
Олар көктен түскен жоқ. Бұл құндылықтар – уақыт сынынан өткен Қазақстандық
жол тәжірибесі. Осы құндылықтар арқасында біз әрдайым жеңіске жеттік, елімізді
нығайттық, ұлы жетістіктерімізді еселедік. Жаңа Қазақстандық Патриотизмнің идеялық
негізі осы мемлекет құраушы, жалпыұлттық құндылықтарда жатыр.
Президент Әкімшілігіне, Үкіметке, Қазақстан халқы Ассамблеясына «Қазақстан2050» жалпыұлттық қозғалысымен бірлесіп, «Мәңгілік Ел» патриоттық актісін әзірлеп,
қабылдауды ұйымдастыруды тапсырамын.
Біз өз халқымыздың игілігі жолында ұлы мақсаттарды алға қоямыз, сондықтан мен
барлық саяси партияларды, қоғамдық бірлестіктерді, барша қазақстандықтарды 2050
Стратегиясының басты мақсатына жету жөніндегі жұмысқа белсене қатысуға
шақырамын! Әсіресе, жастарымызға мынаны айтамын. Бұл Стратегия сіздерге арналған.
Оны жүзеге асыратын да, жемісін көретін де сіздер. Өз жұмыс орындарыңызда отырып,
осы жұмысқа әрқайсысыңыз атсалысыңыздар. Немқұрайлылық танытпаңыздар.
Елдің болашағын барша халықпен бірге жасаңыздар!
1. Бұл мәтін қандай мақсатта жазылған? Аудиториясы кімдер?
_____________________________________________________________________________
_____________________________________________________________________________
2. Мәтіннен 3 көркемдегіш құралды теріп жазып, түрлеріне қарай ажыратыңыз. Бұл
көркемдегіш құралдарды автор не үшін қолданды?
Көркемдегіш құрал Мәтіннен мысал Автор не үшін
қолданды?