Тоқсандық жиынтық бағалау оқу бағдарламасы мен оқу жоспарының мазмұнына сәйкес, оқушылардың тоқсан барысында меңгерген білім, білік және дағдыларды анықтауға бағытталған. Тоқсандық жиынтық бағалау оқу жоспарындағы тоқсан ішінде меңгеруге тиісті оқу мақсаттарына жету деңгейін тексереді.

«Қазақ тілі» пәні бойынша (Орта білім беру мазмұнын жаңарту аясындағы) негізгі орта білім беру бағдарламасы 11-11 сыныптар

ТЖБ 11-сынып Қазақ тілі 4-тоқсан КГБ жауаптар

«Қазақ тілі» пәнінен 4-тоқсан бойынша жиынтық бағалау тапсырмалары
8. Жаңа әлемдегі театр мен киноматография. Шешендік сөздер
9. Еңбек нарығы және сұраныс. Шешендік сөздер
Тыңдалым мен айтылым
Тапсырма
1. Мәтінді мұқият тыңдаңыз. Мәтіндегі ақпаратты қолданып, көтерілген басты мәселені,
қоғамдық-саяси, ғылыми тұрғыдан автор көзқарасын талдаңыз. Өз көзқарасыңызды жанжақты тұжырымдап, мысалдар арқылы дамытып, дәлелдеңіз.
2. Өз жұбыңызды мұқият тыңдаңыз. Оның мәтіні, онда көтірлген мәселе бойынша маңызды
деп санайтын 2 сұрақ қойыңыз. Оның мәтінінің басты идеясын анықтауға белсенді қатысып,
пікіріңізді білдіріңіз.
[10]
1-мәтін
Соңғы уақыттарда ғаламтор мүмкіндігінің көптігіне қарамастан, жер бетіндегі
адамдардың көп бөлігі, әлі де болса, сиқырлы қобдишадағы кинолардан бас тарта алар емес.
Оған дәлел мемлекетімізде жыл санап кинотеатрлар санының артуы. Әлемде Халықаралық
кино күнін 28 желтоқсанда атап өтеді, себебі дәл осы күні, 1895 жылы ағайынды Луи және
Огюст Люмьерлер киноны ойлап тапқан. Жалпы «кино» сөзі гректің kіneo – «жылжытамын»,
«жылжимын» деген сөзінен шыққан. Кино – өнердің бір саласы, кинематографияның
техникалық негізде қалыптасқан көркем шығармашылық түрі.
Әлемдік киноның даму жолын үлкен 4 кезеңге бөліп қарауға болады. Алғашқы кезеңі –
тұңғыш киноның шыққан жылы. Әрине, кино пайда болысымен түрлі түсті, дыбысты болып
шыққан жоқ. Ол көптеген асулардан өтіп, дәл қазіргі қалпына келді. Оның дүниеге келуімен,
«театрлар жабылады» дегендер де болды. Алғаш кино «жанды фотография» түрінде пайда
болып, көп кешікпей көркем фильм, деректі кино және ғылыми-көпшілік кино деп аталатын
үш салаға бөлінді. Тұңғыш фильмдерде баяндалатын оқиға таспаға ірі бөлшектермен
түсіріліп, бір-бірімен астына жазылған мәтіндер арқылы ғана жалғасты. Кинода дыбыс
болмағандықтан, актерлер сөйлейтін сөздің орнын театрлық шебер ойынмен, бейнелі ыммен
толықтырды.
Кино өнері дамуының екінші кезеңі ХХ ғасырдың басынан басталды. Бұл дыбыссыз,
яғни «мылқау» киноның өз алдына өнер болып қалыптасқан кезі. КСРО-да С.М.
Эйзенштейннің «Потемкин» бронды кемесі», «Қазан», В.И. Пудовкиннің «Ана», «СанктПетербургтің ақыры», А.П. Довженконың «Арсенал», т.б. фильмдері дүниежүзілік кино
өнерінің дамуына ықпал етті
Кино өнері дамуының үшінші кезеңі ХХ ғасырдың 30-40-жылдарын қамтиды. Бұл
кезеңде кинотаспаға дыбыс жазу техникасы игерілді. Кинодраматургия қауырт өркендеді.
Дыбысты киноның пайда болуы актерлер шығармашылығына кең жол ашты.
Екінші дүниежүзілік соғыс аяқталғаннан кейін кино өнері дамуының жаңа кезеңі
басталды (төртінші кезең). Бұл жылдары кинотехниканың жетіле түсуімен бірге кино
өнеріндегі көркемдік тәсілдер де молайды. Түрлі түсті кино түсіру тәсілі жүзеге асты. АҚШта, кейін басқа елдерде кең экранды және панорамалы фильмдер пайда болды. Дыбыс жазу
сапасы артып, кең экранды фильмдерде стереодыбыс қол

«Қазақ тілі» 11-сынып 4-тоқсан

Әдістемелік ұсыныстар мұғалімге, 11-сынып білім алушыларына «Қазақ тілі» пәні бойынша жиынтық бағалауды жоспарлау, ұйымдастыру және өткізуге көмек құралы ретінде құрастырылған. Әдістемелік ұсыныстар 11-сыныптары«Қазақ тілі» пәні бойынша оқу бағдарламасы (орта білім беру мазмұнын жаңарту аясындағы) мен оқу жоспарының негізінде дайындалған. Бөлім / ортақ тақырып бойынша жиынтық бағалаудың тапсырмалары мұғалімге білім алушылардың тоқсан бойынша жоспарланған оқу мақсаттарына жету деңгейін анықтауға мүмкіндік береді.
Әдістемелік ұсыныстарда бөлім / ортақ тақырып бойынша жиынтық бағалауды өткізуге арналған бағалау критерийлері мен дескрипторлары бар тапсырмалар ұсынылған. Сондай-ақ, жинақта білім алушылардың оқу жетістіктерінің мүмкін деңгейлері (рубрикалар) сипатталған. Дескрипторлары мен балдары бар тапсырмалар ұсыныс түрінде берілген.

БЖБ 11-сынып Қазақ тілі, 4-тоқсан КГБ жауаптар «Еңбек нарығы және сұраныс. Шешендік сөздер»

«Еңбек нарығы және сұраныс. Шешендік сөздер» бөлімі бойынша жиынтық бағалау
Оқу мақсаты 11.2.7.1
11.3.4.1
11.4.5.1
БАҚ, энциклопедиялық, ғылыми-көпшілік, ғылыми
еңбектерден деректерді ала білу, сілтеме жасау,
дәйексөз келтіру жолдарын білу
қажетті ақпараттарды орынды қолданып, көтерілген
мәселе бойынша өз ойын дәлелдеп эссе жазу
(дискуссивті эссе, аргументативті эссе)
мәтін және мәтін үзінділері деңгейінде тыныс
белгілерін қолдана білу
Бағалау критерийі Білім алушы
Дереккөзден алған деректер мен дәйексөздерге сілтеме жасап
қолданады
Қажетті ақпаратты қолданып, көтерілген мәселе бойынша
аргументативті эссе жазады
Мәтін деңгейінде тыныс белгілерін дұрыс қолданады
Ойлау дағдыларының
деңгейі
Жоғары ойлау деңгейлері
Орындау уақыты 15-20 минут
Тапсырма
1. Мәтінді оқыңыз. «Еңбек нарығына сай мамандық таңдау маңызды» тақырыбында өз
ойыңызды білдіру үшін мәтіннен қажетті дәйексөздер мен деректерді іріктеңіз.
Мамандықтар мазмұны өзгеруде
Елімізде сұранысқа ие мамандықтар тізімі өзгерді. Жастар жұмыссыз қалмаудың
қамына кірісті! Елімізде сұранысқа ие мамандықтар тізімі түбегейлі өзгерді. Абитуриенттер
бұрын көштің басын бермей келген заңгер, есепші қызметтерінен бас тартып, көлік
жөндеуші, дәнекерлеуші, электрик мамандықтарын таңдауға кіріскен. Бұл біз үшін
қуантарлық жағдай. Өйткені елімізде дәл осы салалардағы кәсіби кадрлар тапшы. Ал
таңдауы кеңседе отыратын «таза» қызметке түскендердің жұмыс таппай тентіреп
жүргендерін абитуриенттер түсінсе керек.
Таңнан кешке дейін кеңседе отыру енді сәнде емес. Биылғы сұранысқа ие мамандықтар
тізімі соның дәлелі. Бұрын көштің басын құқықтану, есеп және аудит мамандықтары бермей
келсе, қазір «тазадан» гөрі «қара» жұмысқа қызығушылық артқан.
Бірінші орында емдеу ісі мен бастауыш сыныптарға білім беру қызметтері тұр.
Құқықтану үздік үштікке кіргенімен, оны таңдаған жастар 5 жыл бұрынғы көрсеткішке
қарағанда 2 есеге азайған. Есеп және аудит саласы бойынша да жағдай осындай. Ал
автокөліктерге қызмет көрсету, жөндеу және пайдалану мамандығы сұранысқа ие бестікке
еніп, аналитиктердің өзін таң қалдырып отыр. Оның оқуына 10 мың талапкер түскен.
Машина жөндеуші болуды жөн көргендердің бірі – алматылық Еламан Әбінәлі. Жаны
қалаған істің қыр-сырын меңгеріп алған соң, ол өзінің көлік жөндеу орталығын ашпақ. 2-
курс студенті мамандық таңдауда қателеспегеніне сенімді.
Еламан Әбінәлі, Алматы электромеханикалық колледжінің студенті:
- Қазіргі кезде автокөліктердің неше түрлері шығып жатыр. Оларға көптеген техникалық
қызметтер көрсету керек. Бұл салада көп оқыған мамандар жоқ. Көбі жаңағы заңгер деген
сияқты мамандықтарды оқиды.
Биыл слесарь, электрик және дәнекерлеуші қызметтеріне де қызығушылық күрт артыпты.

«Қазақ тілі» 11-сынып 4-тоқсан

Әдістемелік ұсыныстар мұғалімге, 11-сынып білім алушыларына «Қазақ тілі» пәні бойынша жиынтық бағалауды жоспарлау, ұйымдастыру және өткізуге көмек құралы ретінде құрастырылған. Әдістемелік ұсыныстар 11-сыныптары«Қазақ тілі» пәні бойынша оқу бағдарламасы (орта білім беру мазмұнын жаңарту аясындағы) мен оқу жоспарының негізінде дайындалған. Бөлім / ортақ тақырып бойынша жиынтық бағалаудың тапсырмалары мұғалімге білім алушылардың тоқсан бойынша жоспарланған оқу мақсаттарына жету деңгейін анықтауға мүмкіндік береді.
Әдістемелік ұсыныстарда бөлім / ортақ тақырып бойынша жиынтық бағалауды өткізуге арналған бағалау критерийлері мен дескрипторлары бар тапсырмалар ұсынылған. Сондай-ақ, жинақта білім алушылардың оқу жетістіктерінің мүмкін деңгейлері (рубрикалар) сипатталған. Дескрипторлары мен балдары бар тапсырмалар ұсыныс түрінде берілген.

БЖБ 11-сынып Қазақ тілі, 4-тоқсан КГБ жауаптар «Жаңа әлемдегі театр мен киноматография. Шешендік сөздер»

«Жаңа әлемдегі театр мен киноматография. Шешендік сөздер» бөлімі бойынша
жиынтық бағалау
Оқу мақсаты 11.1.6.1 коммуникативтік жағдаятқа сай көпшілік алдында
дұрыс сөйлеу, тыңдаушыларға ықпал ете білу,
шешен сөйлеу
Бағалау критерийі Білім алушы
Коммуникативтік жағдаятқа сай көпшілік алдында шешен
сөйлейді
Ойлау дағдыларының
деңгейі
Жоғары деңгей дағдылары
Орындау уақыты 15-20 минут
Тапсырма
Мәтінді тыңдаңыз.
ХХІ ғасырдағы қазақ киносы ұлттық мүддеге не береді?
Өткен ғасыр мен бүгінгі ғасырды қай жағынан алып қарасақ та бір – бірімен салыстыру
қисынсыз екені анық. Көп нәрсе өзгерді. ХХІ ғасыр ұлттық мүдделер арасындағы мәдени,
сондай-ақ рухани-идеологиялық күрес кезеңіне айналып отыр. Сол бір күрес майданындағы
жойқын күшке ие қарулардың бірі деп – экран, әсіресе, телеэкрандардағы түрлі шетелдік
киноларды қоғамның қалт жібермей отырып көретінін айтсақ та жеткілікті. Демек ХХІ ғасыр
– ұлттардың, сондай-ақ өркениеттер мен мәдениеттердің бірін-бірі телеэкран арқылы жаулау
кезеңі.
Кезінде Ленин: “Барлық өнердің ішіндегі біз үшін ең маңыздысы – кино!” – депті. Бұл
сөз тегін айтылмаса керек. Бірнеше ұлттың психологиясы мен санасын кино арқылы
өзгертіп, оларды тек бір ғана идеологиямен ұстаудың құралы ретінде киноны алып, кино
саласына осыншалықты жоғары баға беруінде үлкен мән жатқанын аңғару қиын емес. Бүгінгі
күні кино көрмейтін бірде-бір адам жоқ шығар. Еңкейген қарттан еңбектеген баланың сүйікті
сауығы бүгінде теледидар алдында тапжылмай кино көру болып отыр.
Жоғарыда айтылған ойларымызды негізге ала отырып, тәуелсіз еліміздің осы бір кино
саласына байланысты жағдайына көз жүгіртсек. Осы ретте жарыққа шығып жатқан отандық
кино туындыларға байланысты марқайып мақтанатын да, мұңайып мазасызданатын да
тұстар баршылық. Алдымен сыннан бастасақ, мысалы, «Келін», «Қарой», «Махаббат тәлкегі
(Ирония Любви)», «Ойпырмай», «Әке қорлығы», «Тюльпан» фильмдерінде ұлттық көрініс
былай тұрсын, қай ұлттың киносы екендігін ажырату қиын. Кейбірінен мүлдем ұлтымызға
жат көріністер көрсек, кейбірінен мүлдем мазмұн мен актерлық шеберлік дегенді таба
алмаймыз. Ол фильмдердің қазақтың салтында жоқ дәстүрлерді насихаттап, азғындықты,
арсыздықты көрсету арқылы халықтың санасын бұзбаса, түзетеді деп ойламаймыз. Белгілі
бір шетелдік жүлде мен мүддеге бола құрылған бұл секілді фильмдер қаншама жүлде алып
жүрсе де, қазақ киносының жұлдызы болып жарқырай алмайды. Өйткені, оның соңында
«Халық көңілі» деген қазы тұр, көрермен көзі деген таразы тұр.
Бүгінгі режиссерлар қазақ болмысын бұрынғы режиссерлар сияқты сезіне
бермейтіндіктен, ұлтқа деген құрметтері де аз секілді. Бір түсінбейтінім, неге осы қазақ
режиссерларының ішіндегі ешқайсысының қазақ хандары мен батырлары жайлы тарихи
кино түсіруге талпыныстары жоқ? Осыншама жеріміз бен байлығымызды найзаның ұшымен
қорғап келген, бүгінгі ұрпаққа өнеге болар батыр бабаларды дәріптеуден киногерлер ұтпаса
ұтылмасы анық қой. Өйткені соғыс пен тарихи жанрдағы фильмдерге қашанда көрермендер

Тоқсандық жиынтық бағалау оқу бағдарламасы мен оқу жоспарының мазмұнына сәйкес, оқушылардың тоқсан барысында меңгерген білім, білік және дағдыларды анықтауға бағытталған. Тоқсандық жиынтық бағалау оқу жоспарындағы тоқсан ішінде меңгеруге тиісті оқу мақсаттарына жету деңгейін тексереді.

«Қазақ тілі» пәні бойынша (Орта білім беру мазмұнын жаңарту аясындағы) негізгі орта білім беру бағдарламасы 11-11 сыныптар

ТЖБ 11-сынып Қазақ тілі 3-тоқсан КГБ жауаптар

«Қазақ тілі» пәнінен 3-тоқсан бойынша жиынтық бағалау тапсырмалары
5. Бейбітшілік, қауіпсіздік және жаһандық экономика. Шешендік сөздер
6. Ұлттың тарихи жәдігерлерін сақтау. Шешендік сөздер
7. Табиғат және экология. Шешендік сөздер
Тыңдалым мен айтылым
Тапсырма
1. Мәтінді мұқият тыңдаңыз. Мәтінде көтерілген мәселені және автор көзқарасын талдап, өз
көзқарасыңызды жан-жақты тұжырымдап, мысалдар арқылы дамытып, дәлелдеңіз.
2. Өз жұбыңызды мұқият тыңдаңыз. Оның мәтіні, онда көтерілген мәселе бойынша маңызды
деп санайтын 2 сұрақ қойыңыз. Оның мәтінінің басты идеясын анықтауға белсенді қатысып,
пікіріңізді білдіріңіз.
[10]
1-мәтін
Қазақстан Республикасындағы Біріккен Ұлттар Ұйымы
Біріккен Ұлттар Ұйымы бірегей халықаралық ұйым болып табылады. Оның негізін
Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін бүкіл әлемде бейбітшілік пен қауіпсіздікті қолдауға,
елдер арасындағы достық қатынастарды дамыту мен әлеуметтік прогреске көмек көрсетуге,
өмір сүру мен адам құқығы саласындағы істің жағдайын жақсартуға арналған бағытты
жақтаушы болып табылатын 51 елдің өкілдері қалады. Біріккен Ұлттар Ұйымы Жарғысының
күшіне енуінің бір жылдығы — 1945 жылғы 24 қазан күні аталып өтсе, 1948 жылдан бастап
бұл күн Біріккен Ұлттар Ұйымы күні ретінде тойланады. Дәстүр бойынша ол әлемде
Ұйымның жетістіктері мен мақсаттарына арналған мәжілістер, пікірталастар мен көрмелер
ұйымдастырумен атап өтіледі.
Қазақстан Республикасы 1992 жылғы 2 наурыздан бастап (БА 46/224 қарары) Біріккен
Ұлттар Ұйымының толық қанды мүшесі болды. Біріккен Ұлттар Ұйымы Қазақстандағы өз
жұмысын 1992 жылғы 5 қазанда Бірінші президент Н.Назарбаевпен сол кездегі БҰҰ Бас
Хатшысы Бутрос Бутрос-Гали арасында келісімге қол қойылғаннан кейін 1993 жылдың
басында бастады.
Біріккен Ұлттар Ұйымы жүйесінде жұмыс істей отырып әрбір агенттіктің өз мандаты
бар және қызметтің белгілі бір түріне назар аударады. Агенттік басшылары БҰҰ Тұрақты
үйлестірушінің жетекшілігімен БҰҰ Елдік Командасын қалыптастырады. БҰҰ Елдік
Командасы агенттіктің ұжымдық мықты жақтарына сүйене отырып, дамудың ұлттық
басымдықтарына қол жеткізу үшін стратегиялық үлес қосуды қамтамасыз етеді.
БҰҰ Елдік командасы Үкіметке, азаматтық қоғамға және жекеменшік секторға келесі
мақстаттарға жетуге септігін тигізуде:
 экономикалық, әлеуметтік және саяси жетілдіру арқылы салауатты халқы бар, жасыл
экономикасы, өркендеген бизнесі мен құқықтары баршаға кепілдік беретін болашақ елге
жетуді;
 барлық азаматтардың, әсіресе, әлеуметтік әлсіз және қауіпті топтардың құқықтары
саулығын қорғау және ілгерілету арқылы инклюзивті қоғамды құруда;
 баршаға тең құқықтарды қамтамасыз ету үшін жауапкершілікті бекіту мақсатында
барлық деңгейлерде мүдделі тараптардың әлеуетін дамытуда;
 көптарапты және өңірлік ынтымақтастықты, әсіресе, гуманитарлық көмек және даму
мақсатындағы көмек көрсетуді дәріптеу.
2-мәтін
Еуропадағы Қауіпсіздік және Ынтымақтастық Ұйымы (ЕҚЫҰ) — саяси диалог үшін

«Қазақ тілі» 11-сынып 3-тоқсан

Әдістемелік ұсыныстар мұғалімге, 11-сынып білім алушыларына «Қазақ тілі» пәні бойынша жиынтық бағалауды жоспарлау, ұйымдастыру және өткізуге көмек құралы ретінде құрастырылған. Әдістемелік ұсыныстар 11-сыныптары«Қазақ тілі» пәні бойынша оқу бағдарламасы (орта білім беру мазмұнын жаңарту аясындағы) мен оқу жоспарының негізінде дайындалған. Бөлім / ортақ тақырып бойынша жиынтық бағалаудың тапсырмалары мұғалімге білім алушылардың тоқсан бойынша жоспарланған оқу мақсаттарына жету деңгейін анықтауға мүмкіндік береді.
Әдістемелік ұсыныстарда бөлім / ортақ тақырып бойынша жиынтық бағалауды өткізуге арналған бағалау критерийлері мен дескрипторлары бар тапсырмалар ұсынылған. Сондай-ақ, жинақта білім алушылардың оқу жетістіктерінің мүмкін деңгейлері (рубрикалар) сипатталған. Дескрипторлары мен балдары бар тапсырмалар ұсыныс түрінде берілген.

БЖБ 11-сынып Қазақ тілі, 3-тоқсан КГБ жауаптар «Табиғат және экология. Шешендік сөздер»

«Табиғат және экология. Шешендік сөздер», «Ұлттың тарихи жәдігерлерін сақтау.
Шешендік сөздер» бөлімдері бойынша жиынтық бағалау
Оқу мақсаты 11.2.6.1
11.3.6.1
белгілі бір мақсат үшін оқылым стратегияларын
жүйелі қолдана білу
әртүрлі тақырып бойынша көркемдегіш құралдарды
ұтымды қолданып, шығармашылық жұмыстар (өлең,
әңгіме, естелік, шығарма) ұсына білу
Бағалау критерийі Білім алушы
Белгілі бір мақсат үшін оқылым стратегияларын жүйелі
қолданады
Әртүрлі тақырып бойынша көркемдегіш құралдарды ұтымды
қолданып, әңгіме жазады
Ойлау дағдыларының
деңгейі
Жоғары ойлау дағдылары
Орындау уақыты 15-20 минут
Тапсырма
1. Мәтінді оқыңыз. Мәтіндегі негізгі, деталды ақпараттарды, ұлттық құндылықтарды
жіктеп, кестеге түсіріңіз.
Қожа Ахмет Ясауи кесенесi тек ортағасырлық сәулет өнерiнiң керемет туындысы ғана
емес, өз дәуірінің бай тарихи мұралары сақталған киелi орын ретiнде де тарихта белгiлi. 1978
жылы Қожа Ахмет Ясауи кесенесі республикалық музей ретінде ашылып халыққа қызмет
көрсете бастаған кезде музей қорында 300-ден аса жәдігер болған.
Музей қорына қабылданған алғашқы жәдігерлер Қожа Ахмет Ясауи кесенесінде ХIV
ғасырдан сақталған, Әмір Темірдің бұйрығымен жасалған қола және ағаш бұйымдар. Олар
тайқазан, шырағдандар және қазандық, қабірхана есіктері, олардың қола халькалары мен
балғашалары.
Әмір Темір дәуірінен сақталған жәдігерлер қатары келген адам ғимарат ішіне кіретін
есіктерден бастау алады. Жәдігер есіктер: жамағатхана бөлмесінің есігі – «Қақпа» және
қабырхана есігі – «Қапсырма». Шеберлер есіктің берік және әсем жасалуымен қатар, рәміздік
мән-мағынасын арттыру үшін оған символдық мәнге ие ою-өрнектер, терең мағыналы
хадистер мен нақыл сөздердің бедерленуіне көңіл бөлген. Есіктер екі бетінен ағаш, сүйек,
алтын, күміс әшекей-өрнектермен өрнектелген.
Қоладан құйылып, алтын күміс жалатылған алты шырағдан мен есік тұтқалары да халық
өнерінің лағыл маржандарының қатарына жатады. Бұларды жасаушы шебер исфаһандық
Таджед-Дин ұлы Изеддин. Қола тұтқада хижраның 797 жылы жасалғандығы көрсетілсе, Қола
шырағдандардағы жазулар хижраның 799 жылғы 20 рамазанында Әмір Темірдің
тапсырысымен жасалғандығы жазылған.
Музей қорының этнография тобында Әмір Темір дәуірінен сақталған жәдігерлерден
бастап ХХ ғасырға дейінгі кезеңді қамтитын қазақтың қолөнер қазыналарының небір тамаша
үлгілері сақталуда. Этнография бөліміндегі қазақтың қолөнер туындыларынан кесте-тоқыма
бұйымдар, ағаштан, теріден жасалған ыдыс-аяқтар мен үй жиһаздары, құмандар мен
самаурындар, әсіресе, тек күмістен жасалған зергерлік бұйымдардың бірін-бірі қайталамайтын
800-ден аса түрлері кездеседі. Олар халқымыздың XVIII-XIXғғ. қолөнер туындыларын сол
қалпында сақтап қайта елге алып келгендiгiмен және кейбiреулерi өздерi тiршiлiк еткен елдiң
мәдениетiн далалық қазақ мәдениетiне сiңiрiп, синтезделiп келген мә

«Қазақ тілі» 11-сынып 3-тоқсан

Әдістемелік ұсыныстар мұғалімге, 11-сынып білім алушыларына «Қазақ тілі» пәні бойынша жиынтық бағалауды жоспарлау, ұйымдастыру және өткізуге көмек құралы ретінде құрастырылған. Әдістемелік ұсыныстар 11-сыныптары«Қазақ тілі» пәні бойынша оқу бағдарламасы (орта білім беру мазмұнын жаңарту аясындағы) мен оқу жоспарының негізінде дайындалған. Бөлім / ортақ тақырып бойынша жиынтық бағалаудың тапсырмалары мұғалімге білім алушылардың тоқсан бойынша жоспарланған оқу мақсаттарына жету деңгейін анықтауға мүмкіндік береді.
Әдістемелік ұсыныстарда бөлім / ортақ тақырып бойынша жиынтық бағалауды өткізуге арналған бағалау критерийлері мен дескрипторлары бар тапсырмалар ұсынылған. Сондай-ақ, жинақта білім алушылардың оқу жетістіктерінің мүмкін деңгейлері (рубрикалар) сипатталған. Дескрипторлары мен балдары бар тапсырмалар ұсыныс түрінде берілген.

БЖБ 11-сынып Қазақ тілі, 3-тоқсан КГБ жауаптар «Бейбітшілік, қауіпсіздік және жаһандық экономика. Шешендік сөздер»

«Бейбітшілік, қауіпсіздік және жаһандық экономика. Шешендік сөздер» бөлімі
бойынша жиынтық бағалау
Оқу мақсаты 11.1.4.1 мәтінде көтерілген мәселені, автор позициясын
(қоғамдық-саяси, ғылыми) талдай отырып, негізгі
ойды анықтау
Бағалау критерийі Білім алушы
Мәтінде көтерілген мәселені талдайды
Мәтіннің негізгі ойын анықтап, автор позициясымен
байланыстырады
Ойлау дағдыларының
деңгейі
Қолдану
Орындау уақыты 15-20 минут
Тапсырма
Мәтінді мұқият тыңдаңыз.
Манифест. «Әлем. ХХІ ғасыр»
Барша адамзат ХХІ ғасырға жаһандық ынтымақтастықтың жаңа дәуірі ретінде үміт
артты. Бірақ бүгінде бұл елестің сағымға айналуы ықтимал. Әлемге тағы да қатер төніп тұр
және оның ауқымын ескермеуге болмайды және бұл қатер – жаһандық соғыс! Жер өркениеті,
ғалымдардың есебі бойынша, 15 мыңнан астам соғысты, яғни әр жыл сайын 3 соғысты
басынан өткерген. Оларда жүздеген миллион адам қаза тауып, жер бетінен қалалар мен елдер
жоғалған, мәдениеттер мен өркениеттер жойылған.
ХХІ ғасырға аяқ басқан адам баласы қиялдың өзін таңқалдыратын ғылыми жаңалықтар
ашып, жаңа буын технологияларын жасап жатыр. Адамзат өз дамуының сапалы жаңа
сатысына өтуде. Әлем Төртінші өнеркәсіп төңкерісінің табалдырығында тұр. Көптеген
қорқынышты аурулардың тамырына балта шабылуда. Бірақ соғыс вирусы халықаралық
жағдайды ушықтыруын жалғастыруда. Ол бірқатар мемлекеттерде экономиканың өлім
ұрығын себетін ең қуатты саласына айналып, әскери-өнеркәсіптік кешеннің әлеуетін
арттырып отыр.
Соғыс вирусы алдағы жасанды интеллект төңірегіндегі жаңалықтарға кесел жұқтыруға
дайын тұр. Милитаризм адамдардың санасы мен мінез-құлқына тереңдей еніп кеткен.
Халықтың қолында қазір 1 миллиардтан астам атыс қаруы болса, олардан әлемде күн сайын
мыңдаған адам көз жұмады. Әскери қауіп бүкіләлемдік ауқымдағы қасіретке айналуы әбден
мүмкін. Осындай өліммен аяқталатын қатердің белгілері анық байқалады. Халықаралық
қатынастарда жанжалдастық тәуекелдері күшейе түсіп отыр. Әскери қақтығыстардың
географиясы өткен екі әлемдік соғыстың – Еуропаның шығысындағы, Африканың
солтүстігіндегі, Таяу Шығыстағы соғыстың іс-қимылдарының тарихи шегін қамтуда.
Ядролық қаруды таратпау туралы шарт өзінің міндеттерін орындай алмай отыр. Ажал
себетін қару мен оны дайындау технологиялары ірі державалардың қосарланған
стандарттарының салдарынан бүкіл әлемге тарауда. Уақыт өте келе оның терроршылардың
қолына түсуі әбден мүмкін.
Халықаралық терроризм қаһарлы сипатқа ие болды. Ол жекелеген елдердегі бірліжарым актілерден Еуропа, Азия және Африка мемлекеттеріне қарсы кең ауқымды террорлық
агрессияға айналып үлгерді. Миллиондаған босқындар, қалалардың қирауы, құнды тарихи
ескерткіштердің жойылуы – осының бәрі әдеттегі көрініске айналуда. Э

Тоқсандық жиынтық бағалау оқу бағдарламасы мен оқу жоспарының мазмұнына сәйкес, оқушылардың тоқсан барысында меңгерген білім, білік және дағдыларды анықтауға бағытталған. Тоқсандық жиынтық бағалау оқу жоспарындағы тоқсан ішінде меңгеруге тиісті оқу мақсаттарына жету деңгейін тексереді.

«Қазақ тілі» пәні бойынша (Орта білім беру мазмұнын жаңарту аясындағы) негізгі орта білім беру бағдарламасы 11-11 сыныптар

ТЖБ 11-сынып Қазақ тілі 2-тоқсан КГБ жауаптар

Қазақ тілі» пәнінен 2-тоқсан бойынша жиынтық бағалау тапсырмалары
3. Қазіргі қоғам. Миграция. Зияткерлік миграция. Шешендік сөздер
4. Әлемді өзгерткен өнертабыстары. Шешендік сөздер
Тыңдалым мен айтылым
Тапсырма
1. Мәтінді мұқият тыңдаңыз. Мәтін ақпаратын ғаламдық мәселелермен байланыстыра өз
ойыңызды айтыңыз. Мәтеннен фактілік ақпарат пен автор көзқарасы көрінетін тұстардан кем
дегенде 1 мысалдан келтіріңіз және дәлелдеңіз.
2. Өз жұбыңызды мұқият тыңдаңыз. Жұбыңыздың жауабына келісу не келіспеу пікіріңізді
бідіріп, диалогке қатысыңыз.
[10]
1-мәтін
Бүгінде әлемнің барлық елдері үшін зияткерлік миграция мәселесі өте өзекті.
Жаһандық үдерістің субъектісі ретінде Қазақстан да аталған түйткілден тыс қала алмайды.
Елімізде қазіргі таңда білімді жастардың шетелге бет бұру үдерісі күн санап артуда.
Осы орайда тәуелсіздіктің алғашқы жылдары мен қазіргі кезеңдегі елімізден кеткен
білімді мамандардың мамандық ерекшеліктеріне сапалық және сандық тұрғыда
салыстырмалы талдау жасау, сонымен бірге мектеп бітірген түлектердің, яғни жас
зияткерлердің шетелге кету себептерін анықтау, отандық зияткерлік орталықтарын құру мен
жетілдіру ісін жолға қою аса маңызды.
Қазіргі жаһандану кезеңі жоғары көші-қон белсенділігімен сипатталады. Бұл үдеріске
зерттеушілер баса назар аударуда. Екінші дүниежүзілік соғыстың алдында көптеген ғылыми
жұмыс халықаралық көші-қонға арналса, қазіргі заманда зияткерлік миграция факторлары
мен тетіктерін зерттеу қажеттілігі туындап отыр.
«Зияткерлік миграция» (ағылш. brain drain) – мамандардың, ғалымдар мен білікті
жұмысшылардың өз елінен саяси, экономикалық, діни немесе басқа да себептер бойынша
жаппай шығу үдерісін, яғни эмиграциялық үдерісті сипаттайды. Әрине, бұл ретте
мамандарының бір бөлігі сыртқа кеткен елдерге айтарлықтай экономикалық, мәдени, ал
кейде саяси залал келтірілсе, керісінше, иммигранттарды қабылдайтын мемлекеттер үлкен
және арзан зиякерлік капиталға ие болады. Ал ақылды жастарын, мамандарын жоғалтқан ел
зиян шекпей қоймайды.
Еліміз үшін білімді мамандарымыздың, ақылды жастарымыздың шетелге білім алуға
кетіп, оралмай қалу қаупі үлкен алаңдатушылық тудыруда. Сондықтан бірінші кезекте
зияткерлік миграцияның үлкен ағыны – жоғары білімді дайын мамандардың сыртқа кетуі
мәселесін және жоғары білім алу мақсатында шетелге арман қуып кеткен жастардың елге
қайта оралмау жағдайын талдау қажет..
Енді шетелге елімізден зияткерлік миграцияға негіз болып отырған себептер қандай
деген сұраққа жауап іздеп көрелік. Қазіргі таңда ең негізгі себептердің бірі, білімді
мамандардың, әсіресе жас зияткерлердің өз деңгейінде бағаланбауы, қоғамды жайлаған
коррупция көп жағдайда жастардың жұмысқа орналасуларына кедергі болып отыр. Олар
зияткерлік еңбекке жоғары ақы төленетін жерлерден жақсы табыс табу мүмкіндігін іздеуге
мәжбүр болады. (275 сөз)
2-мәтін
ХХ ғасырдың 90 жылдарындағы зияткерлік миграция Кеңес өкіметінің құлауымен
Қазақстанда өмір сүріп жатқан өзге ұлт өкілдерінің тарихи отандарына оралуымен
сипатталады десек, бүгінгі еліміздің ең білімді, ақылды жастарының шетелге кетуінің
мазмұны біршама өзгеше. 2000 жылдардан кейін зияткерлік миграция ағыны ұлттық сипатқ

«Қазақ тілі» 11-сынып 2-тоқсан

Әдістемелік ұсыныстар мұғалімге, 11-сынып білім алушыларына «Қазақ тілі» пәні бойынша жиынтық бағалауды жоспарлау, ұйымдастыру және өткізуге көмек құралы ретінде құрастырылған. Әдістемелік ұсыныстар 11-сыныптары«Қазақ тілі» пәні бойынша оқу бағдарламасы (орта білім беру мазмұнын жаңарту аясындағы) мен оқу жоспарының негізінде дайындалған. Бөлім / ортақ тақырып бойынша жиынтық бағалаудың тапсырмалары мұғалімге білім алушылардың тоқсан бойынша жоспарланған оқу мақсаттарына жету деңгейін анықтауға мүмкіндік береді.
Әдістемелік ұсыныстарда бөлім / ортақ тақырып бойынша жиынтық бағалауды өткізуге арналған бағалау критерийлері мен дескрипторлары бар тапсырмалар ұсынылған. Сондай-ақ, жинақта білім алушылардың оқу жетістіктерінің мүмкін деңгейлері (рубрикалар) сипатталған. Дескрипторлары мен балдары бар тапсырмалар ұсыныс түрінде берілген.

БЖБ 11-сынып Қазақ тілі, 2-тоқсан КГБ жауаптар «Әлемді өзгерткен өнертабыстары. Шешендік сөздер»

«Әлемді өзгерткен өнертабыстары. Шешендік сөздер» бөлімі бойынша жиынтық
бағалау
Оқу мақсаты 11.2.4.1
11.3.2.1
әртүрлі стильдегі (ғылыми, ресми ісқағаздар,
публицистикалық, ауызекі сөйлеу, көркем әдебиет
стилі) мәтіндердің тақырыбын, автор көзқарасын,
мақсатты аудиторияға сәйкес қызметін,
құрылымын, тілдік ерекшелігін салыстыра талдау
таза ғылыми стильдің жанрлық және стильдік
ерекшеліктеріне сай тілдік құралдарды орынды
қолданып, мақала жазу
Бағалау критерийі Білім алушы
Әртүрлі стильдегі мәтіндердің тақырыбын, автор көзқарасын,
мақсатты аудиторияға сәйкес қызметін, құрылымын, тілдік
ерекшелігін салыстыра талдайды
Ғылыми стильдің жанрлық және стильдік ерекшеліктеріне сай
тілдік құралдарды қолданып, мақала жазады
Ойлау дағдыларының
деңгейі
Жоғары ойлау деңгейлері
Орындау уақыты 15-20 минут
Тапсырма
1. Кестені пайдаланып, берілген мәтіндерді тақырыбы, автор көзқарасы, мақсатты
аудиторияға сәйкес қызметі, құрылымы, тілдік ерекшелігі тұрғысынан салыстыра талдаңыз.
1-мәтін
Өзіңіздің бизнесіңізді ашамын десеңіз идеялар толып жатыр. Қалағанын таңдай беруге
болады. Дегенмен қазір көптеген технологиялар ойлап табылды және қандай да бір жаңалық
ашу өте қиын. Сол себепті ешкім қайта велосипед ойлап таппай, негізінен бар идеяларды жай
ғана түрлендіріп, пайдаланады.
Ал әлемді өзгерткен ерекше, оригинал идеялар қандай? Тарихқа бір көз жүгіртіп
көрейік.
Ракета қозғалтқышы (1926)
Физика мұғалімі Роберт Годард Уэллстің «Әлем соғысы» шығармасын қатты жақсы
көрген. Ғылыммен айналысу барысында ол ракетаның жанармайын зерттеуге көп уақытын
жұмсаған. Роберт сүйікті шығармасында жазылған ғарышқа сапар шындыққа айналатынына
сенетін. Өзінің алғашқы зымыранын ол 1926 жылы көкке ұшырды. Зымыран сұйық жанармай
құйылған қозғалтқыш арқылы жұмыс істеді. Ол кезде қондырғы тек 6,5 метрге көтеріле алды.
Бірақ бұл адамзаттың ғарышты зерттеуіне бастама берді.
Кардиостимулятор (1958)
Бұл миллиондардың өмірін сақтап қалған өнертабыс аяқ астынан ойлап табылды.
Инженер Уилсон Грейтбатч жүректің қағысын жазып отыратын транзисторды жасаумен
айналысқан. Бір кезде ол бір резисторды қате қосып, қондырғының жүрек қағысына
ұқсайтын ритм шығара бастағанын байқаған. Осылайша Уилсон бұл құрылғының жүрек
қағысын қадағалап отыра алатындығын түсінген. Көптеген тәжірбиелер жүргізілгеннен
кейін, кардиостимуляторлардың қолданысы артып, көпшіліктің өмірін құтқара бастады.
Модем (1979)
Егер модем болмағанда интернет те болмас еді. Қазіргі әлемді интернетсіз елестету
қиын. Алғашқы модем Hayes Microcomputer Products компаниясымен Apple II компьютері
үшін жасалды. Ол секундына 300 бит жылдамдықпен жұмыс істеді. Ал қазіргі модемдердің
жылдамдығы секундына – миллион бит. Айырмашылықты байқап тұрған боларсыз.
Технологияны үздіксіз жетілдірудің арқасында, міне, бүгінгі таңда жылдам интернет

«Қазақ тілі» 11-сынып 2-тоқсан

Әдістемелік ұсыныстар мұғалімге, 11-сынып білім алушыларына «Қазақ тілі» пәні бойынша жиынтық бағалауды жоспарлау, ұйымдастыру және өткізуге көмек құралы ретінде құрастырылған. Әдістемелік ұсыныстар 11-сыныптары«Қазақ тілі» пәні бойынша оқу бағдарламасы (орта білім беру мазмұнын жаңарту аясындағы) мен оқу жоспарының негізінде дайындалған. Бөлім / ортақ тақырып бойынша жиынтық бағалаудың тапсырмалары мұғалімге білім алушылардың тоқсан бойынша жоспарланған оқу мақсаттарына жету деңгейін анықтауға мүмкіндік береді.
Әдістемелік ұсыныстарда бөлім / ортақ тақырып бойынша жиынтық бағалауды өткізуге арналған бағалау критерийлері мен дескрипторлары бар тапсырмалар ұсынылған. Сондай-ақ, жинақта білім алушылардың оқу жетістіктерінің мүмкін деңгейлері (рубрикалар) сипатталған. Дескрипторлары мен балдары бар тапсырмалар ұсыныс түрінде берілген.

БЖБ 11-сынып Қазақ тілі, 2-тоқсан КГБ жауаптар «Қазіргі қоғам. Миграция. Зияткерлік миграция. Шешендік сөздер»

«Қазіргі қоғам. Миграция. Зияткерлік миграция. Шешендік сөздер» бөлімі бойынша
жиынтық бағалау
Оқу мақсаты 11.1.2.1
11.1.6.1
мамандандырылған тар аядағы арнайы мәтіндердегі
(интервью) мақсатты аудиторияға арналған
терминдер мен ұғымдарды, тілдік оралымдарды,
мәтін үзінділерін талдау
коммуникативтік жағдаятқа сай көпшілік алдында
дұрыс сөйлеу, тыңдаушыларға ықпал ете білу,
шешен сөйлеу
Бағалау критерийі Білім алушы
Мәтін үзіндісіндегі (интервью) мақсатты аудиторияға
арналған терминдер мен ұғымдарды, тілдік оралымдарды
талдайды
Коммуникативтік жағдаятқа сай көпшілік алдында шешен
сөйлейді
Ойлау дағдыларының
Деңгейі
Қолдану
Орындау уақыты 15-20 минут
Тапсырма
1. Тыңдалым мәтінін тыңдап, төмендегі кестені толтырыңыз.
Сілтеме:
https://24.kz/kz/zha-aly-tar/bilim-zh-ne-ylym/item/308713-elimizden-shetelge-baryp-bilim-al-ysykeletin-zhastardy-sany-artyp-keledi
Елімізден шетелге барып білім алғысы келетін жастардың саны жыл сайын артып
келеді. Мектеп түлектері мен студенттер көбіне батыс, оның ішінде Еуропа мен Америка
Құрама Штаттарында білім алуды қалайды. Былтыр Қазақстаннан шетелге 42 мыңға жуық
адам қоныс аударған. Бұл Ұлттық экономика министірлігінің статистика жөніндегі
комитетінің мәліметі. Олардың көбі көршілес Ресей, Беларусь одан әрі Германия және
Америка Құрама Штаттарына кеткен. Түбегейлі қоныс аудармаса да Батыс елдерінде білім
алуға талпынған жастардың саны да артқан. АҚШ иммиграция және кеден қызметінің
келтірген деректері бойынша биыл наурыз айында Құрама Штаттарда оқып жүрген
қазақстандық студенттердің саны 2528-ге жетті. Студенттеріміздің 30 пайызы жоғарғы оқу
орындарында бакалавр дәрежесінде, 23 пайызы магистратурада және 8 пайызы
доктарантурада оқып жүр. Ал 16 пайызы тілдік курстарда, 11 пайызы орта кәсіптіктехникалық колледждерде дәріс алады. Кей студенттердің сөзінше, жастардың елден кетуіне
мұндағы білім жүйесінің әлсіздігі себеп.
Камила Мұқұшова, Джордж Мэйсон университетінің студенті:
- АҚШ-тың жоғарғы оқу орындарына түскен студенттердің көбі бірінші тоқсанда
қиналады. Мұндағы өмірге үйренгенше бірнеше ай керек. Сосын ақырындап төселіп кетеді.
Маған АҚШ-тағы білім беру жүйесі ұнайды, барлығы жоғары деңгейде. Бізбен салыстыруға
келмейді. Профессорлар құрамы керемет. Бұл жерде сапалы білім аласың. Жалпы

Тоқсандық жиынтық бағалау оқу бағдарламасы мен оқу жоспарының мазмұнына сәйкес, оқушылардың тоқсан барысында меңгерген білім, білік және дағдыларды анықтауға бағытталған. Тоқсандық жиынтық бағалау оқу жоспарындағы тоқсан ішінде меңгеруге тиісті оқу мақсаттарына жету деңгейін тексереді.

«Қазақ тілі» пәні бойынша (Орта білім беру мазмұнын жаңарту аясындағы) негізгі орта білім беру бағдарламасы 11-11 сыныптар

ТЖБ 11-сынып Қазақ тілі 1-тоқсан КГБ жауаптар

«Қазақ тілі» пәнінен 1-тоқсан бойынша жиынтық бағалау тапсырмалары
1. Қазақстан бейнесі. Қазақстанның өткені мен келешегі. Шешендік сөздер
2. Жастар мәдениеті және мәселесі. Шешендік сөздер
Тыңдалым мен айтылым
Тапсырма
1. Мәтінді мұқият тыңдаңыз. Мәтіндегі ақпаратты қолданып, көтерілген басты мәселені,
автор көзқарасын ғаламдық мәселелермен байланыстырыңыз. Оқырман ретінде пікіріңізді
жан-жақты тұжырымдап, мысалдар арқылы дамытып, дәлелдеңіз.
2. Өз жұбыңызды мұқият тыңдаңыз. Оның мәтіні, онда көтірлген мәселе бойынша маңызды
деп санайтын 2 сұрақ қойыңыз. Оның мәтінінің басты идеясын анықтауға белсенді қатысып,
пікіріңізді білдіріңіз.
[10]
1-мәтін
Тұғырлы Тәуелсіздік таңы
Тәуелсіздіктің тар жол, тайғақ кешуінен, беттен қағар желінің есуінен
тайсалмауға тиіспіз. Тәуелсіздік – ең алдымен қазақ халқының бостандыққа
ұмтылған асқақ армандары мен қайсар рухының жемісі. Сондықтан да біз үшін
Тәуелсіздік – ең қастерлі ұғым. Еліміз тәуелсіздігін жариялап, дербес мемлекет
ретінде әлемге танылды. Еліміздің бірінші президенті – Елбасының
«Қазақстанның тәуелсіздігі қазақтарға тартқан тағдырдың сыйы емес, өзінің
ежелгі жерінде қилы кезеңді бастан кешу арқылы қол жеткізген өз мемлекттілігін
құруға деген заңды құқығы. Бұл – даусыз және саяси фактіге ешкім күмән
келтірмеуі тиіс», – деп атап көрсетуінде үлкен мағына жатыр.
Талай-талай қас батырлар жанын қиып, қорғап қалған, талай арулар
махаббат құрбаны болған, талай өзегі өкініштен өртенген жандар мен
қуаныштан жүрегі жарыла шаттанған пенделердің куәгері болған қасиетті
Отанымыз – Қазақстан!
Қазақстан – тәуелсіз ел. Сол тәуелсіздік жолында қазақ бабам не көрмеді
десеңізші?! Еліміздің басынан азап та, аштық та, сұм соғыс та өтті. Әсіресе, XX
ғасыр қазақ халқы үшін ауыр тиіп, қайғыға толы кезеңімен есте қалды.
Тәуелсіздігімізді алғашқы күндері әлемнің салмақты елдері мойындап,
кейіннен басқа да елдер мойындап жатты. Осылайша әлемдік саясат аренасында
ҚАЗАҚСТАН деген мемлекет тәй-тәй басты. Небары бірнеше аптаның ішінде
әлемнің көптеген беделді елдері Қазақ елінің тәуелсіздігін мойындап,
дипломатиялық қатынастар басталды.
Қаншама рет туы тігіліп, қаншама рет туы қайта қисайған, қаншама
мемлекеттің құрамында болып, қаншама рет мемлекетсіз қалған әрі көне, әрі жас
қазақ халқы қайтадан әлемдік дүбірге қосылып, әлем елдерімен иық тіресуде.
Әр Қазақстанның азаматы айрықша күнін есте сақтады және онымен
мақтанады. 1991 жылы 16 желтоқсанда Қазақстан Республикасының мемлекеттік
саяси тәуелсіздігі туралы конституциялық заң қабылданды. Қазақстан халқы үшін

«Қазақ тілі» 11-сынып 1-тоқсан

Әдістемелік ұсыныстар мұғалімге, 11-сынып білім алушыларына «Қазақ тілі» пәні бойынша жиынтық бағалауды жоспарлау, ұйымдастыру және өткізуге көмек құралы ретінде құрастырылған. Әдістемелік ұсыныстар 11-сыныптары«Қазақ тілі» пәні бойынша оқу бағдарламасы (орта білім беру мазмұнын жаңарту аясындағы) мен оқу жоспарының негізінде дайындалған. Бөлім / ортақ тақырып бойынша жиынтық бағалаудың тапсырмалары мұғалімге білім алушылардың тоқсан бойынша жоспарланған оқу мақсаттарына жету деңгейін анықтауға мүмкіндік береді.
Әдістемелік ұсыныстарда бөлім / ортақ тақырып бойынша жиынтық бағалауды өткізуге арналған бағалау критерийлері мен дескрипторлары бар тапсырмалар ұсынылған. Сондай-ақ, жинақта білім алушылардың оқу жетістіктерінің мүмкін деңгейлері (рубрикалар) сипатталған. Дескрипторлары мен балдары бар тапсырмалар ұсыныс түрінде берілген.

БЖБ 11-сынып Қазақ тілі, 1-тоқсан КГБ жауаптар «Жастар мәдениеті және мәселесі. Шешендік сөздер»

«Жастар мәдениеті және мәселесі. Шешендік сөздер» бөлімі бойынша жиынтық бағалау
Оқу мақсаты 11.2.4.1
11.3.5.1
11.4.1.1
Әртүрлі стильдегі (ғылыми, ресми іс қағаздар,
публицистикалық, ауызекі сөйлеу, көркем әдебиет
стилі) мәтіндердің тақырыбын, автор көзқарасын,
мақсатты аудиторияға сәйкес қызметін, құрылымын,
тілдік ерекшелігін салыстыра талдау
Оқылым және тыңдалым материалдары бойынша
түртіп жазудың (конспектілеудің) әртүрлі жолдарын
меңгеру арқылы негізгі ақпаратты іріктеу
Мәнмәтін бойынша тілдік бірліктерді
орфографиялық нормаға сай жазу
Бағалау критерийі Білім алушы
Әртүрлі стильдегі мәтіндердің тақырыбын, автор көзқарасын,
мақсатты аудиторияға сәйкес қызметін, құрылымын, тілдік
ерекшелігін талдайды
Мәтіндердегі негізгі ақпараттарды іріктеп, конспект жазады
Мәнмәтін бойынша тілдік бірліктерді орфографиялық нормаға
сай жазады
Ойлау дағдыларының
деңгейі
Жоғары деңгей дағдылары
Сөйлеу әрекетінің түрлері Оқылым, жазылым
Орындау уақыты 15-20 минут
Тапсырма
Мәтіндерді түсініп оқыңыз.
1-мәтін
Бүгінгі жастардың тіл мәдениеті соңғы жылдарда әр қырынан талданып, зерделенуде.
Сөйлеу мәдениетіне үлкен мән берген халқымыз «Сөз қадірін білмеген, өз қадірін білмейді»
дейді.
Кез келген халықтың тарихына үңілсеңіз де, өнер алды саналатын қызыл тілге, шешендік
өнерге байланысты небір керемет асыл сөздерді табасыз. Шешендік өнерге биік парасат,
жоғары мәдениеттілік керек. Ал мәдениеттілік тілмен тығыз байланысты.
Мәселен, бүгінгі таңдағы жастарымыз мүлдем батыстанып бара жатқан тәрізді. Олар
қазақ халқының сөз кестелерін бұрмалап, елден ерекше көрінгілері келе ме, шетелдің жаргон
сөздерімен сөйлеуді күнделікті әдетке айналдырып алған. Қазақ халқы қашан да сөзге шешен,
суырыпсалма, дұшпанын бір ауыз сөзбен тойтарып отырған емес пе?! Бүгінгі жастардың
сөйлеу мәдениеті мүлде өзгеше дәрежеде, жастарымыздың бір ауыз сөздің өзін кібіртіктеп,
тұтығып барып әрең жеткізетініне бәріміз де куә болып жүрміз. Сөйлеу барысында жалпы
қолданыстағы сөздерге орысша жалғау жалғап, өз тілімізде баламасы бола тұра кірме сөздерді
шектен тыс көп пайдаланып, оның үстіне қазақша қосымша жалғап, тіпті тарихи қалыптасқан
сөйлемнің орын тәртібін бұзып қолданып жүргендері бар.
Кейбір жастарымыз үйде, көшеде, қоғамдық орындарда бір-бірімен қарым-қатынас
жасағанда қалай болса, солай сөйлейтіні, қазақ тілінің қадір-қасиетін түсінбейтіні байқалады.
Тіл ерекшелігі, сөйлей білу ежелден бері жеке адамның, қоғамның ой-санасын дамытып,
жетілдіруде аса маңызды рөл атқарады. Сөз – ойлы да мәнерлі болуы тиіс. Әйтпесе, ол
көздеген мақсатына жете алмайды. Халқымыз мәнді сөйлейтіндерді «сөзі мірдің оғындай
екен» деп дәріптейді. Ал Ж.Баласағұн «ақыл-ойдың көркі – тіл, тілдің көркі – сөз» деген.
Ендеше, түкке тұрғысыз сөздерді түбімен жоймасақ та, аз да болса дұрысырақ сөйл

«Қазақ тілі» 11-сынып 1-тоқсан

Әдістемелік ұсыныстар мұғалімге, 11-сынып білім алушыларына «Қазақ тілі» пәні бойынша жиынтық бағалауды жоспарлау, ұйымдастыру және өткізуге көмек құралы ретінде құрастырылған. Әдістемелік ұсыныстар 11-сыныптары«Қазақ тілі» пәні бойынша оқу бағдарламасы (орта білім беру мазмұнын жаңарту аясындағы) мен оқу жоспарының негізінде дайындалған. Бөлім / ортақ тақырып бойынша жиынтық бағалаудың тапсырмалары мұғалімге білім алушылардың тоқсан бойынша жоспарланған оқу мақсаттарына жету деңгейін анықтауға мүмкіндік береді.
Әдістемелік ұсыныстарда бөлім / ортақ тақырып бойынша жиынтық бағалауды өткізуге арналған бағалау критерийлері мен дескрипторлары бар тапсырмалар ұсынылған. Сондай-ақ, жинақта білім алушылардың оқу жетістіктерінің мүмкін деңгейлері (рубрикалар) сипатталған. Дескрипторлары мен балдары бар тапсырмалар ұсыныс түрінде берілген.

БЖБ 11-сынып Қазақ тілі, 1-тоқсан КГБ жауаптар «Қазақстан бейнесі. Қазақстанның өткені мен келешегі. Шешендік сөздер»

«Қазақстан бейнесі. Қазақстанның өткені мен келешегі. Шешендік сөздер» бөлімі
бойынша жиынтық бағалау
Оқу мақсаты 11.1.5.1 Мәтінде көтерілген мәселеге автор мен оқырманның
қарым-қатынасын ескере отырып, талқылау
сұрақтарын құрастыру және сыни тұрғыда бағалау
Бағалау критерийі Білім алушы
Мәтінде көтерілген мәселеге автор мен оқырманның қарымқатынасын ескере отырып, талқылау сұрақтарын
құрастырады
Көтерілген мәселеге сыни тұрғыдан баға береді
Ойлау дағдыларының
деңгейі
Жоғары деңгей дағдылары
Орындау уақыты 15-20 минут
Тапсырма
Мәтінді мұқият тыңдаңыз.
Тұғырлы Тәуелсіздік таңы
Тәуелсіздіктің тар жол, тайғақ кешуінен, беттен қағар желінің есуінен тайсалмауға
тиіспіз.
Нұрсұлтан Назарбаев
Тәуелсіздік – қазақ халқының бостандыққа ұмтылған асқақ армандары мен қайсар
рухының жемісі. Сондықтан да біз үшін Тәуелсіздік – ең қастерлі ұғым. Еліміз тәуелсіздігін
жариялап, дербес мемлекет ретінде әлемге танылды. Елбасының «Қазақстанның тәуелсіздігі
қазақтарға тартқан тағдырдың сыйы емес, өзінің ежелгі жерінде қилы кезеңді бастап кешу
арқылы қол жеткен өз мемлекттілігін құруға деген заңды құқығы бұл даусыз және саяси
фактіге ешкім күмән келтірмеуі тиіс», – деп атап көрсетуінде үлкен мағына жатыр.
Талай-талай қас батырлар жанын қиып, қорғап қалған, талай арулар махаббат құрбаны
болған, өзегі өртенген талай жандардың, қуаныштан жүрегі жарыла шаттанған пенделердің
куәгері болған қасиетті Отанымыз – Қазақстан! Қазақстан — тәуелсіз ел. Сол тәуелсіздік
жолында қазақ бабам не көрмеді десеңізші?! Еліміздің басынан азап та, аштық та, сұм соғыс
та өтті. Әсіресе, XX ғасыр қазақ халқы үшін ауыр тиіп, қайғыға толы кезеңімен есте қалды.
Тәуелсіздігімізді алғашқы күндері әлемнің салмақты елдері мойындап, кейіннен басқа да
елдер мойындап жатты. Осылайша әлемдік саясат аренасында ҚАЗАҚСТАН деген мемлекет
тәй-тәй басты. Небәрі бірнеше аптаның ішінде әлемнің көптеген беделді елдері Қазақ елінің
тәуелсіздігін мойындап, дипломатиялық қатынастар басталды. Қаншама рет туы тігіліп,
қаншама рет туы қайта қисайған, қаншама мемлекеттің құрамында болып, қаншама рет
мемлекетсіз қалған әрі көне, әрі жас қазақ халқы қайтадан әлемдік дүбірге қосылып, әлем
елдерімен иық тіресуде. Жыл сайынғы Президенттің халыққа арналған Жолдаулары мен
қабылданған мемлекеттік бағдарламалар, стратегиялық бағыттардың барлығы да қарапайым
халықтың тұрмысын жақсартып, тәуелсіздігімізді нығайтуға бағытталды. Елбасы өз
Жолдауында ішкі саяси мен ұлттық қауіпсіздіктің 2020 жылға дейінгі негізгі мақсаттары
қоғамда келісім мен тұрақтылықты сақтау, ел қауіпсіздігін нығайту екенін атап өтті. Саяси
жүйені жетілдіруде құқықтық реформаның маңызды рөл атқарылатынын, құқық қорғау
жүйесін реформалау бойынша құқық қорғау органдары функцияларындағы орын алған
жағымсыз факторлардан, сондай-ақ құқық қорғау жүйесі қызметіндегі мөлдірлік пен
бақылаудың жоқтығынан туындаған проблемалардан арылудың қажеттігін атап көрсетті.Әр
Қазақстанның азаматы айрықша күнін есте сақтады және онымен мақтанады. 1991 ж. 16

Тоқсандық жиынтық бағалау оқу бағдарламасы мен оқу жоспарының мазмұнына сәйкес, оқушылардың тоқсан барысында меңгерген білім, білік және дағдыларды анықтауға бағытталған. Тоқсандық жиынтық бағалау оқу жоспарындағы тоқсан ішінде меңгеруге тиісті оқу мақсаттарына жету деңгейін тексереді.

«Қазақ тілі» пәні бойынша (Орта білім беру мазмұнын жаңарту аясындағы) негізгі орта білім беру бағдарламасы 11-11 сыныптар

ТЖБ 11-сынып Қазақ тілі 4-тоқсан ЖМБ жауаптар

«Қазақ тілі» пәнінен 4-тоқсан бойынша жиынтық бағалау тапсырмалары
5. Туризм: экотуризм. Шешендік сөздер
Тыңдалым мен айтылым
Тапсырма
1. Мәтінді мұқият тыңдаңыз. Мәтіннің мақсатты аудиториясы кімдер? Автор олар үшін
қандай тілдік құрылымдар мен терминдерді қолданады? Түртіп алып, талдау жасауда
қолданыңыз. Өз көзқарасыңызды жан-жақты тұжырымдап, мысалдар арқылы дамытып,
дәлелдеңіз.
2. Өз жұбыңды мұқият тыңдауға тырысыңыз. Оның мәтіні бойынша маңызды деп санайтын 2
сұрақ қойыңыз. Оның мәтінінің басты идеясын анықтауға белсенді қатысып, пікіріңізді
білдіріңіз.
[10]
1-мәтін
Қазақстан – мәдениет пен тарихқа бай мемлекет, сол себептен де туризмнің бір бағыты
– экотуризм деуге болады. Қазақ тұрмыс-тіршілігіне, мәдениетіне, тарихына қызыққан
туристер Қазақстанның барлық аумағынан өзіне қажетті мағлұматтарды ала алады. Ең
маңызды көрікті, тарихи мекендердің бірі – Жамбыл облысында орналасқан Берқара
мемлекеттік қорықшасынан орын тепкен Берқара тау шатқалы. Шатқалда 504 қорған бар,
оның 4-еуі тарихшылардың айтуынша, сақ кезеңінен сақталып қалған. Осы Берқара жерінде
Шыңғысхан тұрақтаған делінеді. Алматы облысының маңында Жамбыл Жабаевқа арналған
мұражайлар бар. Ол жерде ақынның тұрған үйі, бақтар мен ұйымдастырушы бөлімшелері
бар. Мұнда Ж.Жабаевтың мавзолейі де орналасқан. Мұражай қызметкерлерінің
жанашырлықпен қызмет етуінің арқасында, үйді бәз баяғы қалпында сақтай алған,
бұйымдардың көпшілігі ақынның өзіне тиесілі. Бұл мұражай Жамбылдың өмірін ғана
бейнелеп қоймай, ақын өмір сүрген дәуірдің бет-пердесіндей. Қазақ халқының тұрмысын
бейнелейтін тарихи ескерткіштерден өзге этнографиялық саябақтар жұмыс істейді.
Солардың бірі – Астана қаласындағы «Қазақстан картасы – «Атамекен». «Атамекен» - ашық
аспан астындағы ерекше мұражай. Картада 14 облыс және екі қала – Алматы мен Астана
орналасқан. Туристердің назарына Қазақстанның табиғи-климаттық зоналары мен мемлекет
ландшафттар, тарихи ескерткіштер мен қалалардың назар аударарлық орындарының
макеттері қойылған. Этномемориалды комплекстің жалпы жер аумағы 1,7 гектар жерді алып
жатыр.
2-мәтін
Туризм саласындағы бизнестің бұл түрі Қазақстанда қалай дамып жатқандығы жөнінде
Орталық Азиядағы «Еуразия» қорының (ОАЕҚ) атқарушы директоры Ринат Темірбеков
әңгімелейді.
- Қазақстанда туризмді, оның ішінде экотуризмді дамытудағы проблемалар қандай?
Және бұл саланы көптеген шет елдерде сияқты мемлекеттің негізгі табыс көзіне
айналатындай деңгейге көтеру мүмкін бе?
- Туризм, оның ішінде экотуризм – табысы бірқатар факторлардың жиынтығына
тәуелді болып табылатын қызмет салалары. Әдетте, кез-келген шетелдік сапар үшін туристік
компаниядан сатып алынатын ең қарапайым туристік өнімнің ішіне визаны рәсімдеу және
демалу орнына дейін жеткізіп салу қызметтері, қонақ үйде тұру, тамақтану, көңіл көтеру
бағдарламалары мен түрлі қауіптерге қарсы сақтандырулар кіреді. Туристің алатын әсері
сапардың қауіпсіз болуына, қажетті қызметтерге оңай қолжетімділікке, көрсетілетін әр
қызметтің сапасына және баға мен сапаның ара қатынасының үйлесімдігіне байланысты
болады. Осы тұрғыдан біздің қазақстандық мүмкіндіктерге қарап көрейікші, онда тиісті
талаптарға сай емес сапасыз жолдарды, интернеттің әлі де жоғары тарифтерін және көптеген
осы сияқты кемшіліктерді көреміз. Сонымен қатар, қонақтарды күту үшін арнай

Тоқсандық жиынтық бағалау оқу бағдарламасы мен оқу жоспарының мазмұнына сәйкес, оқушылардың тоқсан барысында меңгерген білім, білік және дағдыларды анықтауға бағытталған. Тоқсандық жиынтық бағалау оқу жоспарындағы тоқсан ішінде меңгеруге тиісті оқу мақсаттарына жету деңгейін тексереді.

«Қазақ тілі» пәні бойынша (Орта білім беру мазмұнын жаңарту аясындағы) негізгі орта білім беру бағдарламасы 11-11 сыныптар

ТЖБ 11-сынып Қазақ тілі 3-тоқсан ЖМБ жауаптар

«Қазақ тілі» пәнінен 3-тоқсан бойынша жиынтық бағалау тапсырмалары
3. Қазіргі қоғам: миграция және зияткерлік миграция. Шешендік сөздер
4. Әлемді өзгерткен өнертабыстары. Шешендік сөздер
Тыңдалым мен айтылым
Тапсырма
1. Мәтінді мұқият тыңдаңыз. Мәтіннің көздеген мақсатты аудиториясы кімдер? Автор
мақсатты аудитория үшін қандай терминдер мен ұғымдарды, тілдік оралымдарды,
қолданады? Мәселеге қатысты өз ойыңызды білдіріп, баға беріңіз және сөйлеудегі
интонацияның құрамдас бөліктерін сөйлеу мәнеріне сай қолданыңыз.
2. Өз жұбыңызды мұқият тыңдауға тырысыңыз. Оның мәтіні бойынша маңызды деп
санайтын 2 сұрақ қойыңыз. Жұбыңыздың мәтінінің басты идеясын анықтауға белсенді
қатысып, пікіріңізді білдіріңіз.
[10]
1-мәтін
Біз қалай десек те, бүгінде дарындылар дамыған елдерде өз білімін жалғастыруды жөн
көреді. Дегенмен олардың саны елде қалып, отандық жоғарғы оқу ордаларында білім алып
жүрген студенттерден көп емес. Бірақ ақылдылар үшін ашық таластың қазір нағыз қызған
шағы десек те болады. Тегін оқу, жақсы шәкіртақы беріп қызықтыра алатын Еуропа еліне
аңсары ауатын жастардың елден кетуіне де осы білімдегі жағдайлар да себеп. Мәселен,
бүгінде аспан асты еліне құжат тапсырып, тілдік білімін дәлелдеген қазақ жастарының
қарасы қалың. Себептің тағы бірі – елде жастарға арналған шынайы бағдарламалардың
жоқтығы. Бұл әлемдік экономика және саясат институтының сарапшысы Серік
Бейсембаевтың пікірі.
«Миграция Қазақстан экономикасына орасан зор кері әсерін тигізіп жатқанын айта кету
керек. Көп жағдайда білікті мамандардың орны бос қалады. Сәйкесінше, адами капитал
сапасы төмендеуде. Бұл – Қазақстан сияқты дамушы мемлекет үшін жағымсыз дүние. Осы
факторлар білім сапасының төмендеуіне, әлеуметтік қызмет көрсету, оның ішінде денсаулық
сақтау саласының төмендеуіне әкеледі. Миграция әсерінен Қазақстанның экономикалық
зардаптары туралы зерттеулер өкінішке қарай жоқ. Сондықтан мемлекет талантты, білімді
жастарды қолдауға мән беруі қажет. «Жас кадрлар сыртқа кетпеуі үшін мемлекет не істей
алады?» деген сұраққа жауап іздеу керек. Жас мамандарға бағытталған бағдарламалар, нақты
іс-әрекеттер қажет-ақ».
2-мәтін
Сайып келгенде, сарапшылар мен жастардың көзқарасы бір арнаға тоғысып тұр.
Жастарды мұнда ұстап тұрудың бірінші жолы – еңбекақы, жайлы жұмыс. Оған баспананың
жоқтығын қосыңыз. Жемқорлық факторы да аяқтан тартады. Бұған елдегі білім жүйесінің
сәт сайын реформалануы да жастарды қыр асыруға жол ашып жатыр. Мұхит асып, жыраққа
кеткен қазақ жастарының елге оралу не оралмауын әрбір түлек өзі шешеді. Алайда ел ішінде
білім алып, биікке көтерілген дарындылардың өзге елдің түтінін түзу етіп, жат жердің
табысын еселеуі қазақ интелегенциясын алаңдатады. Жаһанның жуан елдеріндегі жағдайға
еті үйреніп қалған жастардың ішінде де Отанына оралып, адал қызмет атқарып жүргендері
қаншама. Қазақстанның жастар ақпараттық қызметінің бірнеше жыл бұрын жүргізген
статистикасына көз салсақ, жастардың 23,7 пайызы Ресейге немесе жақын шетелдерге,
әсіресе ТМД елдеріне кетуге ұмтылады екен. Ал алыс шетелге шығып, сонда тұруға ықылас
танытқандар қатары 13,8 пайызға жетіп жығылған.
Түйін. Жалақысы жоғары, мәртебесі биік маман иесі болуға әркімнің таласы бар.
Шартараптың мойындалған білім жүйесіне мойынсұнатын қазақ жастарының білім жолында
ізденіп жүргендері көңіл қуантады. Бірақ қазақ қоғамын алаңдататыны – қазақ жастарының

Тоқсандық жиынтық бағалау оқу бағдарламасы мен оқу жоспарының мазмұнына сәйкес, оқушылардың тоқсан барысында меңгерген білім, білік және дағдыларды анықтауға бағытталған. Тоқсандық жиынтық бағалау оқу жоспарындағы тоқсан ішінде меңгеруге тиісті оқу мақсаттарына жету деңгейін тексереді.

«Қазақ тілі» пәні бойынша (Орта білім беру мазмұнын жаңарту аясындағы) негізгі орта білім беру бағдарламасы 11-11 сыныптар

ТЖБ 11-сынып Қазақ тілі 2-тоқсан ЖМБ жауаптар

«Қазақ тілі» пәнінен 2-тоқсан бойынша жиынтық бағалау тапсырмалары
2. Экология: ядролық және мұнай өндірістері. Шешендік сөздер
Тыңдалым мен айтылым
Тапсырма
1. Мәтінді тыңдаңыз. Мәтінде көтерілген мәселеге байланысты автордың негізгі ойын, мәтін
арқылы оқырманға не айтқысы келгенін анықтап, сұрақтар құрастырыңыз, өз пікіріңізбен
баға беріңіз.
2. Өз жұбыңды мұқият тыңдауға тырысыңыз. Оның мәтіні бойынша маңызды деп санайтын 2
сұрақ қойыңыз. Оның мәтінінің басты идеясын анықтауға белсенді қатысып, пікіріңізді
білдіріңіз.
[10]
1-мәтін
Қазақстан Республикасының экологиялық мәселелері
Туған еліміздің экологиялық ахуалы қандай екенін көпшілік біле бермейді. Heгe
десеңіз, экологиялық ақпараттарды игеру үшін экологиялық білім қажет. Қазақстанның
экологиялық жағдайына қосымша талдау жасағанда мынаны байқауға болады: Солтүстік
Қазақстан бойыша құнарлы жерлердің 25-30%-ы жарамсызданса, Павлодардағы ірі өндіріс
орнының зиянды экологиясы айтпаса да түсінікті. Батыс Казақстанда мұнай-газ
өнеркәсібінің өнімдерімен ластану 2,5 млн. гектарға, ал жайылымдардың деградацияға
ұшырауы 3 млн.гектар жерді қамтып отыр. Семей полигоны жайлы көп айтылады, бірақ
халықка әкелген зардабы жайлы маңызды шешім табылған жоқ. Әсіресе, Азғыр мен
Тайсойған полигондары қамтып отырған 1,4 млн. гектар жер радиоактивті ластануда. Семей
қаласынан небәрі 120 шақырым жерде орналасқан сынақ полигонда 40 жыл ішінде 485
ядролық жарылыс жасалды. Олардың 88-і ауада, 30-ы жер бетінде, 340-ы жер астындағы
сынақтар еді. Қуаты бірнеше килотоннадан 1,5 мегатоннаға дейін болды. Бұл цифрлар
ұлттың жанын жегідей жейтін аса ауыр қасіретті көрсетеді. Қазақтар ядролык, қарудан көп
зардап шеккен жапондықтардан кейінгі екінші орын алады. Одақтың басшылығымен және
әскерилермен болған төзімділікпен жүргізген шиеленісті күрестен кейін, 1991 жылғы 29
тамызда Нұрсұлтан Назарбаев өзінің жарлығымен полигонды жапты.
Ал Каспий теңізінің 268 млн. гектар жағалауы су астында қалып, олардың мұнай
өнімдерімен ластануы одан әрі етек алуда. Күрделі экологиялық шиеленістер Орталық
Қазақстанды да қамтуда. Байқоңырдан ұшырылатын тәжірибелік космос кемелерінің сол
жердің тұрғындарына әкелетін экологиялық апаты, ондағы техногендік, өндірістік ластану,
радиоактивтілік және ракета-космос қалдықтарымен (Бетпақдала) ластану топырақтың
құнарсаздануына, жайылымдардың тозуына жоғары деңгейде әсер етуде.
2-мәтін
Экологиялық факторлар
Оңтүстік Қазақстандағы экологиялық жағдайлар Арал өңіріне тән Әмудария мен
Сырдария бассейнінің 2 млн. гектар жерін шөлге, жарамсыз жерге айналдырды. Сорға,
тақырға айналған жерлер мен Арал табанындағы тұздар ғаламдық экология проблемаларын
тудырып, экожүйелерді қайтымсыз бүлдіруде. Осы өңірдегі 300 млн. гектар сексеуіл
ормандары құрып кетті. Шу-Мойынқұм, Балқаш-Алакөл, Ақдала аймақтарының да
экологиясы мәз емес. Әсіресе, Қапшағай, Тасөткел су қоймаларының салынуы, суды көп
қажет ететін күріш, техникалық дақылдардың егілуі суармалы жерлердің тозуына әкеп
соқты. Іле өзені суының 10-15%-ын Қытай Республикасының алуы бұл өңірде қауіпті
жағдайлар туғызуда. Шығыс Қазақстан жағдайында да экологиялық проблемалар жеткілікті.
Түсті металлургия, вольфрам, қорғасын, мырыш өнеркәсіптері елді мекендер мен қала
тұрғындарына апат әкелуде. Бүгінгі таңда Өскемен қаласы дүниежүзіндегі экологиялық лас

Тоқсандық жиынтық бағалау оқу бағдарламасы мен оқу жоспарының мазмұнына сәйкес, оқушылардың тоқсан барысында меңгерген білім, білік және дағдыларды анықтауға бағытталған. Тоқсандық жиынтық бағалау оқу жоспарындағы тоқсан ішінде меңгеруге тиісті оқу мақсаттарына жету деңгейін тексереді.

«Қазақ тілі» пәні бойынша (Орта білім беру мазмұнын жаңарту аясындағы) негізгі орта білім беру бағдарламасы 11-11 сыныптар

ТЖБ 11-сынып Қазақ тілі 1-тоқсан ЖМБ жауаптар

«Қазақ тілі» пәнінен 1-тоқсан бойынша жиынтық бағалау тапсырмалары
1. Қазақстан бүгінгі әлемде: Қазақстанның өткені мен келешегі. Шешендік сөздер
Тыңдалым мен айтылым
Тапсырма
1. Мәтінді тыңдаңыз. Мәтінде көтерілген мәселені талдай отырып, негізгі ойды анықтаңыз
және ғаламдық мәселелермен байланыстырып айтыңыз.
2. Өз жұбыңды мұқият тыңдауға тырысыңыз. Оның мәтіні бойынша маңызды деп санайтын 2
сұрақ қойыңыз. Оның мәтінінің басты идеясын анықтауға белсенді қатысып, пікіріңізді
білдіріңіз.
[10]
1-мәтін
Тәуелсіз Қазақстанның өткені мен бүгінгі жетістіктері
Қазақстан – ата-бабамыздың мекен еткен ежелгі қонысы. Елімізде сан түрлі ұлттардан
құралған ұлт өкілдері қоян-қолтық еңбек етіп тұрып жатыр, яғни біздің еліміз бүкіл әлемге
қоғамдағы татулық пен ынтымақтастықты , мәдениет пен діндердің үйлесімді дамуына
қамқорлық жасаудың озық үлгісін көрсетіп отыр.
Біз бүгінде бүкіл әлем қызыға да, қызғана да көз тігіп отырған тәуелсіз мемлекетпіз.
Осы тәуелсіздікке жету жолында қазақ халқы қаншама қиындықты бастан өткерді. Ел
ретінде Қазақстан жас мемлекет болғанымен, оның тарихы Евразияның ұлы көшпенділер
өркениетінің үш мыңжылдық тарихынан ажырағысыз. Батыстан шығысқа, шығыстан
батысқа Қазақ даласы арқылы, Үндістан мен Иранға, Еділ мен Кавказға, Европа мен
Қытайға, Қырымға арийлер, ғұндар, сақтар, түркілер, қыпшақтар, маңғолдар ағылды.
Олардың бәрі де осынау жердің бетінде өздерінің ізін қалдырды.
Алайда тағдырдың талқысымен қазақ елі дербестігінен айырылып, Ресей
империясының құрамына енді. Тәуелсіздікті қайтадан қалпына келтіремін деген «Алаш»
зиялыларының демократиялық идеялары сәтсіздікке ұшырады. 1930 жылдардан бастап,
тоталитарлық жүйе халқымыздың тілі мен өмір салтына, тарихы мен мәдениетіне орасан зор
зиянын тигізді. Одан кейін нәубет шалған ашаршылық заман қойдай жуас халқымыздың
есігін керіп тұрды.
Қазақта «Тамыры жоқ ағаш, тарихы жоқ халық болмайды» дейді. Тарихқа жүгінсек
кеше ат үстінде жүрген қазақ дүниені дүр сілкіндірген зар замандарда торда қамалған
торғайдай халқы үшін «Бас кеспек болса да, тіл кеспек жоқ» деп, бел шешіп күрескен.
2-мәтін
Бүгін, міне, еліміздің тәуелсіздік туын желбіреткеніне де біраз жылдың жүзі болыпты.
Біз тәуелсіздіктің әр жылын өсу, өркендеу жолында өткізіп келеміз. Осы жиырма бес
жыл ішінде есімі тарихта алтын әріппен жазылатын Елбасымыздың салиқалы саясатының
арқасында күрделі істер тындырылды.
Олардың ең көрнектісі – шекарамызды белгілеп, төрт құбыламызды тегістеп, әрі
тұрақтандырып алуымыз және өзіміздің меншікті Қарулы Күштерімізді жасақтауымыз, әр
елдің елдігін белгілейтін ұлттық белгілеріміз, қайта оралған тіліміз, дініміз, салт-дәстүріміз.
Бұл Қазақстан Туымен тұғырлы, Елтаңбасымен еңселі , әнұранымен айбатты, шекарасы
мен тілі , теңгесі мен діні, басқа елдермен терезесі тең, керегесі кең ел деген сөз.
Санамалап айта берсек, бұл жылдарда тындырылған іс жетіп артылады. Бәрін де заң
жолымен шешетін құқықтық, зайырлы мемлекетке айналдық. Бабамыздың табаны тимеген
жерге, баламыздың қаламы тиіп, құрлық асып, білім алатын дәрежеге жеттік. Европадағы
қауіпсіздік пен ынтымақтастық ұйымына төрағалық еттік, бүкіл дүниежүзі қазақтарының