Қысқа мерзімді және тақырыптық жоспарлар: оныншы сыныпқа арналған қазақ тілін терең меңгеру

10-сыныпқа арналған Қазақ тілі пәні бойынша ҚМЖ (қысқа мерзімді жоспарлар) және КТЖ (күнтізбелік-тақырыптық жоспарлар) мұғалімдерге оқушылардың тілдік дағдыларын жетілдіруге және қазақ тілін еркін меңгеруіне көмектеседі. Бұл оқу жоспарлары 2025-2026 оқу жылының мемлекеттік білім беру стандарттарына және Қазақстан Республикасы Оқу-ағарту министрлігінің талаптарына толық сәйкес келеді.

Қазақ тілі материалдарының ерекшеліктері

Оқу жоспарлары оқушылардың грамматикалық ережелерді меңгеруіне, сөздік қорын байытуға және тілдің стилистикалық мүмкіндіктерін түсінуге бағытталған. Сабақтар мәтіндермен жұмыс арқылы оқушылардың жазу, оқу және сөйлеу қабілеттерін дамытады.

Неліктен бұл жоспарлар 10-сыныпқа арналған?

Қазақ тілі пәні бойынша ҚМЖ мен КТЖ оқушылардың жас ерекшеліктері мен тілдік дайындық деңгейін ескере отырып әзірленген. Сабақтар оқушыларды күрделі синтаксистік құрылымдарды меңгеруге, шығармашылық мәтіндер жазуға және өз ойын еркін жеткізуге үйретеді.

10-сынып Қазақ тілі материалдарының артықшылықтары

• Қазақ тіліне деген қызығушылықты арттыру.
• Грамматикалық ережелерді жүйелі түрде меңгеру.
• Сөздік қорды байытып, стилистикалық ерекшеліктерді түсіну қабілетін дамыту.
• Мәтіндермен жұмыс арқылы шығармашылық және сыни ойлау қабілеттерін жетілдіру.

Қазақ тілі пәніне арналған оқу материалдарының мазмұны

Материалдар қандай бөлімдерден тұрады?

• Грамматика негіздерін меңгеруге арналған ҚМЖ.
• Мәтіндермен жұмыс және шығармашылық жазу бойынша сабақ жоспарлары.
• Практикалық тапсырмалар мен топтық жобалар.
• Тілдік дағдыларды дамытуға арналған әдістемелік ұсынымдар.

Материалдарды қолданудың негізгі артықшылықтары

• Сабақтарды жоспарлауға уақытты үнемдеу.
• Оқушылардың тілдік деңгейіне сәйкес тапсырмаларды бейімдеу.
• Қазақ тілін қызықты әрі жеңіл үйрену әдістерін пайдалану.
• Тілдік және мәдени құзыреттілікті қалыптастыру.

Қазақ тілі пәні бойынша оқу материалдары кімдерге арналған?

Бұл материалдар 10-сынып оқушыларымен жұмыс істейтін мұғалімдерге арналған. Олар оқушылардың қазақ тілін жетік меңгеруіне және тілдік дағдыларын дамытуды мақсат етеді.

Қорытынды

10-сыныпқа арналған Қазақ тілі пәні бойынша ҚМЖ және КТЖ мұғалімдерге оқушылардың тілдік қабілеттерін дамытуға арналған мазмұнды сабақтарды ұйымдастыруға мүмкіндік береді. Бұл жоспарлар оқушылардың қазақ тілін терең түсініп, оны еркін қолдану қабілеттерін жетілдіруге ықпал етеді.

Тоқсандық жиынтық бағалау оқу бағдарламасы мен оқу жоспарының мазмұнына сәйкес, оқушылардың тоқсан барысында меңгерген білім, білік және дағдыларды анықтауға бағытталған. Тоқсандық жиынтық бағалау оқу жоспарындағы тоқсан ішінде меңгеруге тиісті оқу мақсаттарына жету деңгейін тексереді.

«Қазақ тілі» пәні бойынша (Орта білім беру мазмұнын жаңарту аясындағы) негізгі орта білім беру бағдарламасы 10-11 сыныптар

ТЖБ 10-сынып Қазақ тілі 4-тоқсан ҚГБ жауаптар

«Қазақ тілі» Т1 пәнінен 4-тоқсан бойынша жиынтық бағалау тапсырмалары
«Қазіргі әлемдегі саясат және жаһандық мәселелер. Пунктуация», «Сөз мәдениеті және
шешендік өнер» бөлімдері бойынша
Тыңдалым мен айтылым
Тапсырма
1. Мәтінді мұқият оқыңыз. Мәтіндегі ақпаратты қолданып, көтерілген басты мәселені
анықтаңыз. Өз көзқарасыңызды жан-жақты тұжырымдап, мысалдар арқылы дамытып,
дәлелдеңіз.
2. Өз жұбыңызды мұқият тыңдаңыз. Оның мәтіні, онда көтірлген мәселе бойынша маңызды
деп санайтын 2 сұрақ қойыңыз. Оның мәтінінің басты идеясын анықтауға белсенді қатысып,
пікіріңізді білдіріңіз.
[10]
А мәтіні
Əлемдік тәртіптер мен қатынастар үнемі өзгерісте. Əлемдік тәртіптерге жаһандық
экологиялық өзгерістер, соғыстар қаупі, ядролық қауіпсіздік, азық-түлік тапшылығы (әлем
халқының 1 млрд. адамы қазір ашығуда), әлемдік ортақ ақпараттану, түрлі індет аурулары,
индустриалдық-техникалық ортақтану, техногендік катастрофалар, халықаралық терроризм,
наркотрафик, халықаралық заңсыз қару сату, халықаралық қылмыскерлік, адамдарды
құлдыққа сату, діни экстримизм т.б. әлемдік қауіптер мен қайшылықтар үздіксіз өз
ықпалдарын тигізіп отырды.
Əлемдік қауіптердің шиеленісуі әлемдік экономикалық, қаржылық дағдарыстарға себеп
болуда. Жаһандық дағдарыстардан әр мемлекет зардап шегеді, сондықтан олар әлемдік
дамудың ортақ мәселелерін шешуге мүдделі. Дегенмен, қанша қуатты болмасын жеке бір
мемлекет әлемдік мәселелерді шешуге қауқарсыз. Жаһандық қауіптер мен қайшылықтарға
қарсы барлық мемлекеттердің бірлескен әрекеттері мен ортақ шаралары қажет. Əлемдік
саясат мәні осындай зәруліктен туындайды.
Мысалы, ғаламшардың жаһандық жылынуы әлем халықтарына түрлі табиғи апаттар
әкелуде, сондықтан өндірістің зиянды қалдықтарын азайтуға әрбір мемлекет атсалысуы
керек. Өкінішке орай, мемлекеттердің көпшілігі өздерінің капитал мүдделеріне әлі де болса
басымдылық беруде. Өндіріс дамуда, зиянды қалдықтар өсе түсуде. Ал, әлемдік саясат
адамзатты сақтау үшін әр ел өзінің эгоистік, ұлттық мүдделеріне тыйым салу қажеттілігін
талап етуде. Əлемдік саясат мақсаты мемлекеттерді ғаламшарлық ортақ мәселелерді
ұжымдық шешуге ұйымдастыру, олардың арасында бейбітшілік пен татулықты сақтау.
Халықтар мен мемлекеттердің тарихи тағдырлары бір-біріне байланысты. Олардың
өзара қатынастары мемлекетаралық деңгейде, халықаралық ұйымдар арқылы, трансұлттық
корпорациялар, халықаралық үкіметтік емес ұйымдар т.б. әлемдік саяси процесс субъектілері
арқылы өтеді. Əлемдік саясат акторлары адамзаттың сақталуы мен өмір сүруін қамтамасыз
етуді көздейді. Əсіресе ядролық және жаппай қыру қаруларының басқа түрлерін қолдануға,
сынауға тыйым салу, оларды таратпау, сатпау мәселесін әлем мемлекеттері бірлесіп шешу
қажеттілігін түсініп, ортақ шаралар жасай бастады.
Ә мәтіні
Əлем мемлекеттерінің жаһандық мәселелерді шешу жолдары БҰҰ, ЕЫҚҰ, ШЫҰ, БСҰ
сияқты халықаралық ұйымдар арқылы жүргізілсе, әлем халықтары жаһандық қауіптерге
қарсы халықаралық азаматтық ұйымдар Гринпис, Халықаралық Қызыл Крест, Шекарасыз
дәрігерлер, феминистік, гендерлік ұйымдар қызметтері арқылы жүргізілуде. Бұл ретте
әлемдік және аймақтық басым державалардың бейбітшілік пен татулық үлгілерінің маңызы
үлкен. АҚШ, Қытай, Ресей, Индия, Бразилия, Жапония, Германия, Ұлыбритания, Пәкістан
сияқты қуатты мемлекеттердің агрессияға бармауы, әлемдік тәртіптерде бейбітшілік пен

«Қазақ тілі» 10-сынып 4-тоқсан

Әдістемелік ұсыныстар мұғалімге, 10-сынып білім алушыларына «Қазақ тілі» пәні бойынша жиынтық бағалауды жоспарлау, ұйымдастыру және өткізуге көмек құралы ретінде құрастырылған. Әдістемелік ұсыныстар 10-сыныптары«Қазақ тілі» пәні бойынша оқу бағдарламасы (орта білім беру мазмұнын жаңарту аясындағы) мен оқу жоспарының негізінде дайындалған. Бөлім / ортақ тақырып бойынша жиынтық бағалаудың тапсырмалары мұғалімге білім алушылардың тоқсан бойынша жоспарланған оқу мақсаттарына жету деңгейін анықтауға мүмкіндік береді.
Әдістемелік ұсыныстарда бөлім / ортақ тақырып бойынша жиынтық бағалауды өткізуге арналған бағалау критерийлері мен дескрипторлары бар тапсырмалар ұсынылған. Сондай-ақ, жинақта білім алушылардың оқу жетістіктерінің мүмкін деңгейлері (рубрикалар) сипатталған. Дескрипторлары мен балдары бар тапсырмалар ұсыныс түрінде берілген.

БЖБ 10-сынып Қазақ тілі, 4-тоқсан ҚГБ жауаптар «Сөз мәдениеті және шешендік өнер. Пунктуация»

«Сөз мәдениеті және шешендік өнер. Пунктуация» бөлімі бойынша жиынтық бағалау
Оқу мақсаты 10.2.5.1 Мәтіндегі негізгі ойды анықтау, көтерілген
мәселеге баға беріп, мәліметтер мен пікірлерді өңдей
білу;
10.3.6.1 Әртүрлі тақырып бойынша көркемдегіш
құралдарды ұтымды қолданып, шығармашылық
жұмыстар (өлең, хат, әңгіме, шығарма) ұсына білу
Бағалау критерийі Білім алушы
 Мәтіндегі негізгі ойды анықтайды
 Көтерілген мәселеге баға беріп, мәліметтер мен
пікірлерді өңдейді
 Тақырып бойынша көркемдегіш құралдарды
қолданып, шығармашылық жұмыстар (өлең, хат,
әңгіме, шығарма) ұсынады
Ойлау дағдыларының деңгейі Қолдану
Орындау уақыты 15-20 минут
Тапсырма
Мәтінді оқыңыз.
Шешендік өнер туралы
Шешендік – қазақ елінің көнеден келе жатқан дәстүрлі тіл өнері. Шешендік – сирек
ұшырасатын қасиет, дарын. Шешендік сөз терең ойға, ұтқыр шешімге, тапқыр қисынға
құрылады. Шешендік өнер мен билік қолма-қол туып айтылатын, суырыпсалма жүрекжарды
әділ сөздерге негізделіп шығармашылық сипатымен дараланады.
Қазақтың шешендік сөздерін өзге жұрттың атақты адамдары, ғалымдары жоғары
бағалады. Шешендік сөздер нұсқаларын академик В.В.Радлов (XIX ғ.) зерттеп жинаған
болатын. Ол: «Қазақтар… мүдірмей, кідірмей, ерекше екпінмен сөйлейді. Ойын дәл, айқын
ұғындырады. Ауыз екі сөйлеп отырғанның өзінде сөйлеген сөздер ұйқаспен, ырғақпен
келетіндігі соншалық, бейне бір өлең екен деп таң қаласын», – деп көрсете отырып, әсіресе
қазақ тілінің тазалығы мен табиғилығын дұрыс аңғарып, қазақтардың сөзге тапқырлығы мен
шешендігі өзіне ерекше әсер еткенін жазған.
Сондай-ақ, қазақтың шешендік, тапқырлық, нақыл сөздерін жинап жариялағандардың
бірі – Ыбырай Алтынсарин. Ол халық даналығының жас өспірімдерді тапқырлыққа,
өткірлікке, адамгершілікке баулитын тәрбие құралы екенін жете танып, өз еңбектеріне
орнымен енгізіп, пайдалана білді.
Қазақтың шешендік сөз үлгілерін жинақтап, халықтың осы бір ерекше қасиетін
байқаған, бағалаған белгілі ғалым В.В.Радлов: “…Қырғыздар (қазақтар) өз көршілестерінен
ұтымды сөздің ұрымтал тұсын тауып қолдана білетін тапқырлығымен және керемет
шешендігімен ерекшеленеді. Менің жинаған материалдарым қазақтардың ақылы, ой өрісі
мен тілі жайында нақты түсініктер мен мағлұматтар береді деп ойлаймын” деп, ойын басқа
түркі тілдес халықтармен салыстыра отырып қорытады. Қазақ шeшeндiк сөздeрi — бастаy
алар қайнар бұлақтарын түркiлiк танымнан түптeн тартып, өзiндiк ұлттық eрeкшeлiктeрдi,
қасиeттeрдi бойына жинақтап, көркeмдiк қyатымeн, ғибраттық сарынымeн дараланған,
сондай-ақ, аса бай поэтикалық тiлiмeн өзгeшe қалыпта көрiнгeн, халқымыздың рyхани
азығына айналған көркeмдiк құбылыс. Сондықтан да баба мұрасы – ұрпаққа ұлағат, кейінгіге
аманат, келер күнмен бірге жасайтын рухани асыл қазына.
1. Мәтіннің негізгі ойын және көтерілген мәселені анықтаңыз. Негізгі ой мен көтерілген
35
мәселеге қатысты пікірлерді дәйексөз ретінде келтіріңіз. Ақпараттарға сүйеніп, өз ойыңызды
қысқаша жазыңыз.
Мәтіннің негізгі ойы Көтерілген мәселе Мәтіннен негізгі ой
мен мәселеге қатысты
пікірлер
Менің ойым
2. «— Сендер не білесіңдер? Сәлем – сөздің анасы ғой. Жолыққан кісіден он ауыз сөз
естісең, соның біреуі менің кәдеме жарап жатыр, — деп жауап қатқан екен» деп аяқталатын
қысқа әңіме жазыңыз. Әңгіме жазу барысында теңеу, эпитет, метафораны қолданыңыз.
Сөйлем және мәтін деңгейіндегі тыныс белгілерін дұрыс қойып жазыңыз
________________________________________________________________________________
________________________________________________________________________________

«Қазақ тілі» 10-сынып 4-тоқсан

Әдістемелік ұсыныстар мұғалімге, 10-сынып білім алушыларына «Қазақ тілі» пәні бойынша жиынтық бағалауды жоспарлау, ұйымдастыру және өткізуге көмек құралы ретінде құрастырылған. Әдістемелік ұсыныстар 10-сыныптары«Қазақ тілі» пәні бойынша оқу бағдарламасы (орта білім беру мазмұнын жаңарту аясындағы) мен оқу жоспарының негізінде дайындалған. Бөлім / ортақ тақырып бойынша жиынтық бағалаудың тапсырмалары мұғалімге білім алушылардың тоқсан бойынша жоспарланған оқу мақсаттарына жету деңгейін анықтауға мүмкіндік береді.
Әдістемелік ұсыныстарда бөлім / ортақ тақырып бойынша жиынтық бағалауды өткізуге арналған бағалау критерийлері мен дескрипторлары бар тапсырмалар ұсынылған. Сондай-ақ, жинақта білім алушылардың оқу жетістіктерінің мүмкін деңгейлері (рубрикалар) сипатталған. Дескрипторлары мен балдары бар тапсырмалар ұсыныс түрінде берілген.

БЖБ 10-сынып Қазақ тілі, 4-тоқсан ҚГБ жауаптар «Қазіргі әлемдегі саясат және жаһандық мәселелер. Пунктуация»

«Қазіргі әлемдегі саясат және жаһандық мәселелер. Пунктуация» бөлімі бойынша
жиынтық бағалау
Оқу мақсаты 10.1.1.1 Мәтін үзінділері бойынша болжам жасау, өз
біліміне сүйеніп тақырыпты жалғастыру
Бағалау критерийі Білім алушы
 Мәтін үзінділері бойынша болжам жасап, өз сөзімен
тақырыпты жалғастырады
Ойлау дағдыларының
деңгейі
Қолдану
Орындау уақыты 15-20 минут
Тапсырма
1. Мәтіннің бірінші бөлігін тыңдаңыз. Өз болжамыңызды білдіріңіз.
Жаһандық мәселелер
Жаһандық мәселелер дегеніміз шешімі өркениеттің ары қарай өмір сүруіне әсер
ететін мәлелердің жиынтығы болып табылады. Олар қазіргі заман адамының өмірінің
дамуының әркелкілігі мен адамдардың әлеуметтік - экономикалық, саяси - идеологиялық
арақатынасында пайда болатын қарама - қайшылықтардың себебінен туындайды.
Жаһандық мәселелерді бірнеше топтарға жіктеуге болады.
Сұрақ: Сіздің ойыңызша, бұл мәселелерді қандай топтарға жіктеп, топтастыруға
болады?
2. Жалғасын тыңдаңыз.
Олар: оңтүстік және солтүстік мәселесі, азық-түлік мәселесі және кедейлік мәселесі.
Оңтүстік-Солтүстік мәселесі бұл - дамыған елдер мен дамушы елдердің
экономикалық қатынастарының мәселесі.
Азық-түлік мәселесі дегеніміз - қазіргі кездің өзінде адамдардың өзін - өзі өмірлік
маңызы бар азық-түлікпен толық қымтамасыз ете алмауы.
Кедейлік мәселесі жаһандық мәселелердің ішінде ең негізгілерінің бірі болып отыр.
Кедейлік деп отырғанымыз мемлекеттің сол елдегі адамдарды ең қарапайым және ең арзан
өмір жағдайымен қамтамасыз ете алмауы.
3. Аталған мәселелер туралы өз біліміңізге сүйеніп, ақпарат қосыңыз.
4. Түпнұсқаны тыңдап, өз айтқаныңызбен салыстырып, пікір білдіріңіз.
Оңтүстік-Солтүстік мәселесі бұл - дамыған елдер мен дамушы елдердің
экономикалық қатынастарының мәселесі. Оның мәні дамыған және дамушы елдер
арасындағы әлекметтік-экономикалық деңгейлердегі айырмашылықты азайту үшін
дамушы елдер дамыған елдерден олардың нарығында дамушы елдердің тауарларына
сұранысты ұлғайтуды, елге капитал мен білімінің ағымын ұлғайтуды (әсіресе көмек

Тоқсандық жиынтық бағалау оқу бағдарламасы мен оқу жоспарының мазмұнына сәйкес, оқушылардың тоқсан барысында меңгерген білім, білік және дағдыларды анықтауға бағытталған. Тоқсандық жиынтық бағалау оқу жоспарындағы тоқсан ішінде меңгеруге тиісті оқу мақсаттарына жету деңгейін тексереді.

«Қазақ тілі» пәні бойынша (Орта білім беру мазмұнын жаңарту аясындағы) негізгі орта білім беру бағдарламасы 10-11 сыныптар

ТЖБ 10-сынып Қазақ тілі 3-тоқсан ҚГБ жауаптар

«Қазақ тілі» Т1 пәнінен 3-тоқсан бойынша жиынтық бағалау тапсырмалары
«Білім. Ғылым. Инновация. Тілдік жүйе және норма», «Қазіргі қоғам: әлеуметтік
теңсіздік.Тілдік жүйе және стиль», «Сәулет өнері. Стильдік ерекшеліктер» бөлімдері
бойынша
Тыңдалым мен айтылым
Тапсырма
1. Мәтінді мұқият оқыңыз. Мәтіндегі ақпаратты қолданып, көтерілген басты мәселені
анықтаңыз. Өз көзқарасыңызды жан-жақты тұжырымдап, мысалдар арқылы дамытып,
дәлелдеңіз.
2. Өз жұбыңызды мұқият тыңдаңыз. Оның мәтіні, онда көтірлген мәселе бойынша маңызды
деп санайтын 2 сұрақ қойыңыз. Оның мәтінінің басты идеясын анықтауға белсенді қатысып,
пікіріңізді білдіріңіз.
[10]
А мәтіні
Отыз екінші қара сөз
Білім-ғылым үйренбекке талап қылушыларға әуелі білім керек. Талаптың өзінің біраз
шарттары бар. Əуелі - білім-ғылым табылса, ондай-мұндай іске жаратамын деп, дүниенің бір
қызықты нәрсесіне керек болар еді деп іздеу керек. Ол үшін білім-ғылымның өзіне ғана
құмар, ынтық болып, бір ғана білмектіктің өзін дәулет деп бағаласаң және әр білмегеніңді
білген уақытта көңілде бір рахат болады. Сол рахат білгеніңді берік ұстап, білмегеніңді тағы
да сондай білсем екен деп үміттенген құмар, махаббат пайда болады. Сонда әрбір естігеніңді,
көргеніңді көңілің жақсы ұғып, анық өз суретімен ішке жайғастырып алады. ...Адамның
көңілі шын мейірленсе, білім-ғылымның өзі де адамға мейірленіп, тезірек қолға түседі. Шала
мейір шала байқайды.
Екінші – ғылымды үйренгенде, ақиқат мақсатпен білмек үшін үйренбек керек...
Үшінші – әрбір ақиқатқа тырысып ижтиһатыңмен көзің жетсе, соны тұт, өлсең
айрылма!
Төртінші – білім-ғылымды көбейтуге екі қару бар адамның ішінде: бірі – мұлахаза
(ойлау, пікір айту) қылу, екіншісі - берік мұхафаза (сақтау, қорғау) қылу. Бұл екі қуатты
зорайту жаһатінде (жағдайында) болу керек. Бұлар зораймай, ғылым зораймайды.
Бесінші – көптеген ақыл кеселінен қашық болу керек. Соның ішінде уайымсыз
салғырттық деген бір нәрсе бар, соған бек сақ бол. Ол халықтың, дәулеттің, ғибраттың,
ақылдың, ардың – бәрінің дұшпаны.
Алтыншы – ғылымды, ақылды сақтайтұғын мінез деген сауыты болады. Сол мінез
бұзылмасын! Көрсеқызарлықпен, жеңілдікпен, я біреудің орынсыз сөзіне, я бір кез келген
қызыққа шайқалып қала берсең, мінездің беріктігі бұзылады. Онан соң оқып үйреніп те
пайда жоқ. Қоярға орны жоқ болған соң, оларды қайда сақтайсың? Қылам дегенін қыларлық,
тұрам дегенінде тұрарлық мінезде азғырылмайтын ақылды, арды сақтарлық беріктігі,
қайраты бар болсын! Бұл беріктік бір ақыл, ар үшін болсын!
Ә мәтіні
Болашаққа бағдар: рухани жаңғыру
1. Білімнің салтанат құруы
Білімді, көзі ашық, көкірегі ояу болуға ұмтылу – біздің қанымызда бар қасиет.
Тәуелсіздік жылдарында қыруар жұмыс жасалды. Біз он мыңдаған жасты әлемнің
маңдайалды университеттерінде оқытып, дайындадық. Бұл жұмыс өткен ғасырдың
тоқсаныншы жылдарының басында қолға алынған «Болашақ» бағдарламасынан басталды.
Елімізде өте жоғары деңгейдегі бірқатар университеттер ашылды, зияткерлік мектептер
жүйесі қалыптасты. Басқа да көптеген іс тындырылды, дегенмен білімнің салтанаты жалпыға
ортақ болуға тиіс. Оның айқын да, бұлтартпас себептері бар. Біз бүгінгі жаңа атаулы ертең-ақ

«Қазақ тілі» 10-сынып 3-тоқсан

Әдістемелік ұсыныстар мұғалімге, 10-сынып білім алушыларына «Қазақ тілі» пәні бойынша жиынтық бағалауды жоспарлау, ұйымдастыру және өткізуге көмек құралы ретінде құрастырылған. Әдістемелік ұсыныстар 10-сыныптары«Қазақ тілі» пәні бойынша оқу бағдарламасы (орта білім беру мазмұнын жаңарту аясындағы) мен оқу жоспарының негізінде дайындалған. Бөлім / ортақ тақырып бойынша жиынтық бағалаудың тапсырмалары мұғалімге білім алушылардың тоқсан бойынша жоспарланған оқу мақсаттарына жету деңгейін анықтауға мүмкіндік береді.
Әдістемелік ұсыныстарда бөлім / ортақ тақырып бойынша жиынтық бағалауды өткізуге арналған бағалау критерийлері мен дескрипторлары бар тапсырмалар ұсынылған. Сондай-ақ, жинақта білім алушылардың оқу жетістіктерінің мүмкін деңгейлері (рубрикалар) сипатталған. Дескрипторлары мен балдары бар тапсырмалар ұсыныс түрінде берілген.

БЖБ 10-сынып Қазақ тілі, 3-тоқсан ҚГБ жауаптар «Қазіргі қоғам: әлеуметтік теңсіздік. Тілдік жүйе және стиль»

«Қазіргі қоғам: әлеуметтік теңсіздік. Тілдік жүйе және стиль» бөлімі бойынша
жиынтық бағалау
Оқу мақсаты 10.2.1.1 Әртүрлі графиктік мәтіндердегі (кесте,
диаграмма, сызба, шартты белгі) мәліметтерді талдау,
негізгі үрдістерді анықтау
10.3.3.1 Мәтін құрылымын сақтай отырып, әртүрлі
графиктік мәтіндегі деректерді салыстырып, маңызды
тұстары мен үрдістерді талдап жазу
Бағалау критерийі Білім алушы
 Графиктік мәтіндегі мәліметтерді талдап, негізгі
үдерістерді анықтайды
 Графиктік мәтіндегі деректерді салыстырып,
маңызды тұстары мен үрдістерді талдап жазады
Ойлау дағдыларының
деңгейі
Жоғарғы деңгей
Орындау уақыты 15-20 минут

«Қазақ тілі» 10-сынып 3-тоқсан

Әдістемелік ұсыныстар мұғалімге, 10-сынып білім алушыларына «Қазақ тілі» пәні бойынша жиынтық бағалауды жоспарлау, ұйымдастыру және өткізуге көмек құралы ретінде құрастырылған. Әдістемелік ұсыныстар 10-сыныптары«Қазақ тілі» пәні бойынша оқу бағдарламасы (орта білім беру мазмұнын жаңарту аясындағы) мен оқу жоспарының негізінде дайындалған. Бөлім / ортақ тақырып бойынша жиынтық бағалаудың тапсырмалары мұғалімге білім алушылардың тоқсан бойынша жоспарланған оқу мақсаттарына жету деңгейін анықтауға мүмкіндік береді.
Әдістемелік ұсыныстарда бөлім / ортақ тақырып бойынша жиынтық бағалауды өткізуге арналған бағалау критерийлері мен дескрипторлары бар тапсырмалар ұсынылған. Сондай-ақ, жинақта білім алушылардың оқу жетістіктерінің мүмкін деңгейлері (рубрикалар) сипатталған. Дескрипторлары мен балдары бар тапсырмалар ұсыныс түрінде берілген.

БЖБ 10-сынып Қазақ тілі, 3-тоқсан ҚГБ жауаптар «Білім. Ғылым. Инновация. Тілдік жүйе және норма»

«Білім. Ғылым. Инновация. Тілдік жүйе және норма» бөлімі бойынша жиынтық
бағалау
Оқу мақсаты 10.1.3.3 Тыңдалған мәтіндегі ақпаратты ғаламдық
мәселелермен байланыстыра білу, астарлы ойды анықтау
Бағалау критерийі Білім алушы
 Ақпаратты ғаламдық мәселемен байланыстырады,
астарлы ойды анықтайды
Ойлау дағдыларының
деңгейі
Қолдану
Орындау уақыты 15-20 минут
Тапсырма.
Мәтінді мұқият тыңдаңыз
Елбасымыз 2050 жылға дейінгі стратегиялық бағдарымызды анықтаған тарихи
Жолдауында: «Біздің ендігі міндетіміз – егемендік жылдары қол жеткізгеннің барлығын
сақтай отырып, ХХІ ғасырда орнықты дамуды жалғастыру» деді.
Елбасы идеясымен Астанада өмірге келген жаңа «Оқушылар сарайының» бір бөлігі
біздің Инновациялық парк жәрдемімен Ғылыми-танымдық орталыққа айналып, баламалы
энергетика, техникалық физика, ақпараттық технология, биотехнология, т.б.
зертханалардың негізі қаланды. Бұл балаларды жасынан ғылымға тартуға ықпал етеді.
Ғалымдарымыз Индустрия және жаңа технологиялар министрлігімен, «Самұрық-Қазына»
қорымен бірлесіп жаңа өндірістік жобаларды жүзеге асыруға кірісті. Бұл жобалардың
ішінде таза ауыз су мен бұзылған топырақты залалсыздандыру сияқты елге аса пайдалы
қолданбалы зерттеулер бар.
«Инновациялық зерттеу университеті» деген ұғымды инновациялық даму анықтайды.
Ал инновациялық даму дегеніміз – әлемдік деңгейде өнім шығару және жаңа нарық пен
бәсекеге қарай тоқтаусыз ұмтылу деген сөз. Ал бұл ұмтылыс бар жұмысты ғылымитехникалық және технологиялық қамтамасыз ету арқылы ғана жүзеге аспақ. Елбасымыз
2050 жылға дейінгі Стратегияда: «Табысқа жету үшін ғалымдардың талай буынының
тәжірибесіне, тарихи қалыптасқан ғылыми мектептердің арнаулы ақпарат және білімдерінің
көп терребайт көлеміне негізделген дербес ғылыми база қажет болады» деп елеулі
мақсаттарды белгіледі. Білім және ғылым саласындағы инновациялық қызмет мемлекеттік
және өңірлік ғылыми және ғылыми-техникалық саясаттың басымдықтарымен орайласуы
қажет. Іргелі және қолданбалы зерттеулердің күшімен жоғары технологияларды дамытуға
қол жеткізе отырып, соның нәтижесі негізінде өнімдерді сыртқы және ішкі нарыққа
шығару, инвестиция тартуға қолайлы жағдай туғызу – бүгінгі инновацияның алғышарты.
Қазіргі заманғы ЖОО инновациялық бағдарламаларды жүзеге асыру арқылы білім берудің,
ғылыми жұмыстардың сапалы деңгейіне қол жеткізіп, оларды оқу үдерісіне тиімді енгізе
алуы тиіс. Сонымен қатар, бүгінгі университет жаңашыл бағдарламалары арқылы мемлекет
пен қоғамның қажетін толық қанағаттандырып, олардан қаржылық қолдау тауып,
экономикалық, әлеуметтік және ғылыми салалардың дамуына айтарлықтай үлес қоса алуы
керек.
Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Тоқсандық жиынтық бағалау оқу бағдарламасы мен оқу жоспарының мазмұнына сәйкес, оқушылардың тоқсан барысында меңгерген білім, білік және дағдыларды анықтауға бағытталған. Тоқсандық жиынтық бағалау оқу жоспарындағы тоқсан ішінде меңгеруге тиісті оқу мақсаттарына жету деңгейін тексереді.

«Қазақ тілі» пәні бойынша (Орта білім беру мазмұнын жаңарту аясындағы) негізгі орта білім беру бағдарламасы 10-11 сыныптар

ТЖБ 10-сынып Қазақ тілі 2-тоқсан ҚГБ жауаптар

«Қазақ тілі» Т1 пәнінен 2-тоқсан бойынша жиынтық бағалау тапсырмалары
«Қазіргі қоғам құндылықтары: мәдениет және өркениет», «Экономикалық интеграция
– бүгінгі күннің даму үрдісі» бөлімдері бойынша
Тыңдалым мен айтылым
Тапсырма
1. Мәтінді мұқият оқыңыз. Мәтіндегі ақпаратты қолданып, көтерілген басты мәселені
анықтаңыз. Өз көзқарасыңызды жан-жақты тұжырымдап, мысалдар арқылы дамытып,
дәлелдеңіз.
2. Өз жұбыңызды мұқият тыңдаңыз. Оның мәтіні, онда көтірлген мәселе бойынша маңызды
деп санайтын 2 сұрақ қойыңыз. Оның мәтінінің басты идеясын анықтауға белсенді қатысып,
пікіріңізді білдіріңіз.
[10]
А мәтіні
«Елге ұстаздық еткен қарттан алғыр, құйма құлақты,
Қонақтары сұрапты:
- Аға, неше балаңыз бар соңыңыздан самғаған?
- Бір жарым! - деп тіл қатыпты әлгі адам.
- Ал, дәл айтсам, үш ұлым бар зерек әрі білімді,
Үшеуі де ғылым қуып назарға ерте ілінді.
Сол үш ұлдың бірі ғана қайсар, ұшқыр арманын,
Техникалық санаты мен ғылыми өр талғамын
Өз ұлтының рухани байлығына жалғады,
Содан шуақ, қуат алып, ғаламдық ой толғады.
Екі ұлымның тағдырында ол өзгеріс болмады,
Екеуі де жалаң білім шеңберінде сорлады.
Рухы, жаны аласаның зорлық жатар парқында,
Сондықтан қос перзентімді санаймын мен жарты ұлға.
Мейлі, мейлі, екі ұлымды қақса да уақыт арқадан
Нағыз ұлым біреу ғана, ана екеуі жарты адам!
...Біз қанша мың жас өскінді аттандырдық шет елге:
Білім алып келсін дедік,
Жер, ел танып көрсін дедік
Бірақ осы ізгі үмітті жалаң білім өтер ме?
Қайтсек екен, мониторкөз, компьютербас, жас талап,
Білім+Рух болуы үшін ажырамас қос қанат?
...Сан жас қанат ғаламзатқа болмақ үшін өтімді,
Түнгі оттарды іздеп ұшар көбелектер секілді,
Қасиетті ата қоныс - өзен-тауын жерсінбей,
Баба тарих ардақтаған рух тұғырын менсінбей,
Ойын тұсап ессіз, көзсіз еліктеудің жарқылы,
Тек батыстық даңғаза өнер толқынында қалқыды.
... Бүгін неге рухсыздық секілді зор батырлық?
Ізгіліксіз батырлықтан зардап шегіп жатыр жұрт.
Ньютон ашқан үшінші заң нені үндейді білдік пе?
"Əрбір қимыл - қарсы қимыл тудырады" тірлікте.
М.Шаханов «Өркениеттің адасуы" романынан үзінді

«Қазақ тілі» 10-сынып 2-тоқсан

Әдістемелік ұсыныстар мұғалімге, 10-сынып білім алушыларына «Қазақ тілі» пәні бойынша жиынтық бағалауды жоспарлау, ұйымдастыру және өткізуге көмек құралы ретінде құрастырылған. Әдістемелік ұсыныстар 10-сыныптары«Қазақ тілі» пәні бойынша оқу бағдарламасы (орта білім беру мазмұнын жаңарту аясындағы) мен оқу жоспарының негізінде дайындалған. Бөлім / ортақ тақырып бойынша жиынтық бағалаудың тапсырмалары мұғалімге білім алушылардың тоқсан бойынша жоспарланған оқу мақсаттарына жету деңгейін анықтауға мүмкіндік береді.
Әдістемелік ұсыныстарда бөлім / ортақ тақырып бойынша жиынтық бағалауды өткізуге арналған бағалау критерийлері мен дескрипторлары бар тапсырмалар ұсынылған. Сондай-ақ, жинақта білім алушылардың оқу жетістіктерінің мүмкін деңгейлері (рубрикалар) сипатталған. Дескрипторлары мен балдары бар тапсырмалар ұсыныс түрінде берілген.

БЖБ 10-сынып Қазақ тілі, 2-тоқсан ҚГБ жауаптар «Экономикалық интеграция – бүгінгі күннің даму үрдісі. Тілдік жүйе және норма»

«Экономикалық интеграция – бүгінгі күннің даму үрдісі. Тілдік жүйе және норма»
бөлімі бойынша жиынтық бағалау
Оқу мақсаты 10.2.1.1 Әртүрлі графиктік мәтіндердегі (кесте, диаграмма,
сызба, шартты белгі) мәліметтерді талдау, негізгі
үрдістерді анықтау
10.3.3.1 Мәтін құрылымын сақтай отырып, әртүрлі
графиктік мәтіндегі деректерді салыстырып, маңызды
тұстары мен үрдістерді талдап жазу
10.4.3.1 Белгілі бір тақырып аясында сөздерді
іріктеп,түрлендіріп, талғаммен қолдана білу
Бағалау критерийі Білім алушы
 Графиктік мәтіндердегі мәліметтерді талдап, негізгі
үрдістерді анықтайды
 Графиктік мәндердегі деректерді салыстырып,
маңызды тұстары мен үрдістерді талдап жазады;
 Тақырып аясында сөздерді іріктеп, түрлендіріп
қолданады
Ойлау дағдыларының деңгейі Жоғарғы деңгей д

«Қазақ тілі» 10-сынып 2-тоқсан

Әдістемелік ұсыныстар мұғалімге, 10-сынып білім алушыларына «Қазақ тілі» пәні бойынша жиынтық бағалауды жоспарлау, ұйымдастыру және өткізуге көмек құралы ретінде құрастырылған. Әдістемелік ұсыныстар 10-сыныптары«Қазақ тілі» пәні бойынша оқу бағдарламасы (орта білім беру мазмұнын жаңарту аясындағы) мен оқу жоспарының негізінде дайындалған. Бөлім / ортақ тақырып бойынша жиынтық бағалаудың тапсырмалары мұғалімге білім алушылардың тоқсан бойынша жоспарланған оқу мақсаттарына жету деңгейін анықтауға мүмкіндік береді.
Әдістемелік ұсыныстарда бөлім / ортақ тақырып бойынша жиынтық бағалауды өткізуге арналған бағалау критерийлері мен дескрипторлары бар тапсырмалар ұсынылған. Сондай-ақ, жинақта білім алушылардың оқу жетістіктерінің мүмкін деңгейлері (рубрикалар) сипатталған. Дескрипторлары мен балдары бар тапсырмалар ұсыныс түрінде берілген.

БЖБ 10-сынып Қазақ тілі, 2-тоқсан ҚГБ жауаптар «Қазіргі қоғам құндылықтары: мәдениет және өркениет. Тілдік жүйе және норма»

«Қазіргі қоғам құндылықтары: мәдениет және өркениет. Тілдік жүйе және норма»
бөлімі бойынша жиынтық бағалау
Оқу мақсаты 10.1.2.1 Мамандандырылған тар аядағы арнайы
мәтіндердегі (интервью) мақсатты аудиторияға арналған
терминдер мен ұғымдарды, тілдік оралымдарды талдау
Бағалау критерийі Білім алушы
 Арнайы мәтіндердегі терминдер мен ұғымдарды,
тілдік оралымдарды ажыратады (интервью)
Ойлау дағдыларының
деңгейі
Жоғары деңгей дағдылары
Орындау уақыты 15-20 минут
Тапсырма
1. Сұхбатты тыңдап, аудиториясын анықтаңыз. Мәтіннің қолдану аясы қандай? Неге?
Домбыра шебері Алмас Серікұлымен сұхбат
Бүгін Қазақ елі үшін ұлы күн десек, асырып айтпағанымыз болар. Себебі елімізде
жаңа мереке – Ұлттық домбыра күні бар сән-салтанатымен тойлануда.
Маңызы зор мереке қарсаңында еліміздің танымал домбыра шеберлерінің бірі
Алмас Серікұлымен сұхбаттасуды жөн көрдік.
– Домбыра жасау өнерін кімнен үйрендіңіз, әлде отбасыңыздың баяғыдан келе
жатқан ісі ме?
– Мен ес білгелі, екі-үш жасымнан бастап сурет саламын. Қолөнерге деген
қызығушылығым осы сурет салудан бастау алды. Кейін Абай атындағы педагогикалық
университетінің Көркем сурет факультетінің Сәндік қолданбалы өнер мамандығы
бойынша білім алдым. Негізі бұл кәсіп нағашыларымнан дарыған. Кезінде менің нағашы
апамды зергерлер жанұясынан шыққандықтан, «біздің ұрпаққа да бұл өнер дарысын»
деген оймен атама алып берген екен. Мен тек ағашпен ғана жұмыс істемеймін, сонымен
қатар зергерлік бұйымдарды да жасаймын.
– Қолданатын материалдар жайлы: қайсысын табу қиын/оңай? Қайсысы
мықтырақ дегендей. Қай материалмен өзіңізге жұмыс жасаған ұнайды?
– Біз пайдаланатын материалдардың ішінде домбыраның бетін жабатын шыршаны
табу қиын. Себебі шырша ұзақ уақыт кептірілуі керек, оның жылдық сақинасы жиі
болуы қажет деген талаптары бар. Елімізде бұл ағашты кесуге рұқсат жоқ, сондықтан біз
оны шет елдерден алғыздырамыз. Қазіргі кезде курьерлік қызмет жақсы дамығандықтан,
материалды табу, жеткізу қиындық туғызбайды. Тек бағалары қымбат.
– Өзіңізді «ағаш шеберімін» деп айта аласыз ба?
– Ауызекі тілде «шебермін» деп айта береді ғой. Бірақ меннен де асқан хас шебер
ағаларым көп, менің артымнан ілесіп келе жатқан жастар да бар. Бірақ бүгіндері адамға
тек шебер болу жеткіліксіз. Бізге іскер болу керек. Себебі шеберханаң болып тұрып,
наныңды таба алмай қалуың да мүмкін. Өйткені істі жарнамалап, өніміңді көрсетіп,
адамдармен тіл табыса білу маңызды.
– Домбыра таңдағанда қандай белгілерге назар аудару керек?
Оқырмандарымызға нендей кеңес бересіз?
– Домбыра таңдаған адам, біріншіден, домбыра тарта білу керек немесе тарта алатын,

Тоқсандық жиынтық бағалау оқу бағдарламасы мен оқу жоспарының мазмұнына сәйкес, оқушылардың тоқсан барысында меңгерген білім, білік және дағдыларды анықтауға бағытталған. Тоқсандық жиынтық бағалау оқу жоспарындағы тоқсан ішінде меңгеруге тиісті оқу мақсаттарына жету деңгейін тексереді.

«Қазақ тілі» пәні бойынша (Орта білім беру мазмұнын жаңарту аясындағы) негізгі орта білім беру бағдарламасы 10-11 сыныптар

ТЖБ 10-сынып Қазақ тілі 1-тоқсан ҚГБ жауаптар

«Қазақ тілі» Т1 пәнінен 1-тоқсан бойынша жиынтық бағалау тапсырмалары
«Тіл және алаш идеясы», «Әлем жаңалықтары: өнер және мәдениет. Сөз мәдениеті»
бөлімдері бойынша
Тыңдалым мен айтылым
Тапсырма
1. Мәтінді мұқият оқыңыз. Мәтіндегі ақпаратты қолданып, көтерілген басты мәселені
анықтаңыз. Өз көзқарасыңызды жан-жақты тұжырымдап, мысалдар арқылы дамытып,
дәлелдеңіз.
2. Өз жұбыңызды мұқият тыңдаңыз. Оның мәтіні, онда көтерілген мәселе бойынша маңызды
деп санайтын 2 сұрақ қойыңыз. Оның мәтінінің басты идеясын анықтауға белсенді қатысып,
пікіріңізді білдіріңіз.
[10]
А мәтіні
«Егер менің тілім ертең өлсе, мен бүгін өлуге дайынмын». Дағыстан ақыны Расул
Ғамзатовтың бұл сөзі ғасырлар өтсе де, өзіндік мәнін жоймақ емес. Расында тілі жоқ
халықтың тауқыметін адамның басына бермесін. Өлі тілдерді оқу және зерттеу
орталығының директоры Майкл Краусс әлемде 600 ғана тілдің қалатынын айтады. Басқаны
былай қойғанда, бұрынғы Кеңес Одағының аумағында құрдымға кеткен тілдер өте көп. Аты
ғана мемлекет. Халқы орысша сөйлейді, өйткені бір тілдің басымдығы екіншісін жоқ етеді.
КСРО тұсында Мәскеудің қызыл саясаты арқылы «Бір тіл - бір ұлт» идеологиясы жүргізілді.
Соның салдарынан Кеңес Одағында тұратын халықтың барлығы да орыс тілінде сөйледі.
Осы орайда, америкалық тілші-ғалым Майкл Краустың жойылу қаупі төнген тілдерді
жіктеуіне тоқталайық:
Біріншісі – қауіп төне бастаған тілдер. Олар әлеуметтік және экономикалық тұрғыдан
қажетсіз деп табылған, үлкен тілдердің қыспағына түскен тілдер. Басты белгісі – алдымен
бұл тілдерде сөйлейтін жастар азая бастайды.
Екіншісі – қауіп-қатер төнген тілдер. Бұл халықтың жас ұрпағы өз тілінде сөйлегісі
келмесе, онда оған қатер төнді деп есептей беріңіз.
Үшіншісі – аса қауіп-қатер төнген тілдер. Бұл тілде жақсы сөйлейтіндердің – жасы
елуден асқандар.
Төртіншісі – өле бастаған тілдер. Бұл тілде тек қартайған адамдар ғана сөйлейді.
Бесіншісі – жойылған тілдер. Бұл сол тілде сөйлейтін бірде-бір адам қалмаған тіл.
Бұдан шығатын қорытынды не? Ортасы жоқ тіл – өлі тіл. Ал тіл өлі болмас үшін талпыныс
керек. Мейлі үш тілді бол, бірақ негізгі мемлекет құраушы ұлттың тілі өзінің басымдығын
көрсетіп тұруы керек.
Ә мәтіні
Қазақ елінің азаттығын аңсап қана қоймай, ұлт тәуелсіздігі жолында күрес көрігін
қыздарған Алаш ардақтыларының тіл тақырыбында жазған көсемсөз мұраларын жүйелі
жинау егжей-тегжейлі зерттеу, нәтижелерін ел игілігіне жаратудың маңызы орасан зор.
Ұлттық құндылықтардың ішінде өзекті саналатын тіл мәселесі қашан да маңызды болып
қала беретініне ешқандай күмәніміз жоқ. ХХ ғасыр басында Алаш көсемсөзінің көшбасшысы
Ахмет Байтұрсынұлы «төңірекке қарасақ түнерген-түнерген бұлттар көрінеді» деп жазып,
қауіп-қатердің қайдан келіп жатқанын дөп басып танып, ұлттық құндылықтарымызды сақтап
қалудың жолын іздеді. Əсіресе, біртіндеп қолдану аясын қолдан тарылта бастаған қасиетті
ана тіліміздің қамын ойлағанда жанын қоярға жер таппай, шыр-пыр боп араша түсті, қолы
қабарғанына қарамастан, көсемсөз жазып, дабыл қақты, күрескерліктің тың даңғылын салды.
Солардың бірінде былай дейді:
« ...Қазақ деген қашаннан өз алдына ұлт болып, Еділден Ертіске Оралдан Ауғанға дейін
тұтас тұрған халық еді. Арамызға әртүрлі жұрт кіріскенде солармен қатар атымыз жоғалмай

«Қазақ тілі» 10-сынып 1-тоқсан

Әдістемелік ұсыныстар мұғалімге, 10-сынып білім алушыларына «Қазақ тілі» пәні бойынша жиынтық бағалауды жоспарлау, ұйымдастыру және өткізуге көмек құралы ретінде құрастырылған. Әдістемелік ұсыныстар 10-сыныптары«Қазақ тілі» пәні бойынша оқу бағдарламасы (орта білім беру мазмұнын жаңарту аясындағы) мен оқу жоспарының негізінде дайындалған. Бөлім / ортақ тақырып бойынша жиынтық бағалаудың тапсырмалары мұғалімге білім алушылардың тоқсан бойынша жоспарланған оқу мақсаттарына жету деңгейін анықтауға мүмкіндік береді.
Әдістемелік ұсыныстарда бөлім / ортақ тақырып бойынша жиынтық бағалауды өткізуге арналған бағалау критерийлері мен дескрипторлары бар тапсырмалар ұсынылған. Сондай-ақ, жинақта білім алушылардың оқу жетістіктерінің мүмкін деңгейлері (рубрикалар) сипатталған. Дескрипторлары мен балдары бар тапсырмалар ұсыныс түрінде берілген.

БЖБ 10-сынып Қазақ тілі, 1-тоқсан ҚГБ жауаптар «Әлем жаңалықтары: өнер және мәдениет. Сөз мәдениеті»

«Әлем жаңалықтары: өнер және мәдениет. Сөз мәдениеті»
бөлімі бойынша жиынтық бағалау
Оқу мақсаты 10.2.6.1 Белгілі бір мақсат үшін оқылым стратегияларын
жүйелі қолдана білу
10.3.4.1 Қажетті клишелер мен лексикалық құрылымдарды
қолданып, көтерілген мәселе бойынша өз ойын дәлелдеп эссе
жазу (дискуссивті эссе)
10.4.1.1 Мәнмәтін бойынша тілдік бірліктерді
орфографиялық нормаға сай жазу
Бағалау критерийі Білім алушы
 Оқылым стратегияларын қолданады
 Клишелер мен лексикалық құрылымды қолданып, эссе
жазады (дискуссивті эссе)
 Тілдік бірліктерді орфографиялық нормаға сай жазады
Ойлау дағдыларының
деңгейі
Жоғарғы деңгей дағдылары
Орындау уақыты 15-20 минут
Тапсырма
1. Мәтінді оқып, тақырып ұсыныңыз және ақпараттар негізінде қорытынды ойды
шығарыңыз.
Бұл таңдамалы суреттер данышпан авторлардың ең керемет өнер туындылары ретінде
әлдеқашан тарихқа енген. Әлемге әйгілі бұл суреттер несімен ерекше, несімен құнды және
неге оны әр адам білуі тиіс. Жауабын іздеп көрейік...
Леонардо да Винчи, «Мона Лиза». 1503 - 1505
Танымалдылығы жағынан да Винчидің осы
қылқалам туындысына әлемде ешбір картина жете алмас.
Бұл суретті өмірде көргеннен, интернеттен көру
оңайырақ. Өйткені Лувр мұражайына туристерден
түзілген кезектен тарихи игілікке тек ең шыдамдылары
ғана жетеді. Картинада флоренциялық жібек
сатушысының әйелі Лиза Герардини бейнеленген деп
есептеледі, алайда кейіпкердің кім екені нақты
анықталмаған. Ол суретшінің анасы болуы мүмкін,
қыздың келбетіндегі жігіт немесе суретшінің өзі деген де
қауесеттер бар.

«Қазақ тілі» 10-сынып 1-тоқсан

Әдістемелік ұсыныстар мұғалімге, 10-сынып білім алушыларына «Қазақ тілі» пәні бойынша жиынтық бағалауды жоспарлау, ұйымдастыру және өткізуге көмек құралы ретінде құрастырылған. Әдістемелік ұсыныстар 10-сыныптары«Қазақ тілі» пәні бойынша оқу бағдарламасы (орта білім беру мазмұнын жаңарту аясындағы) мен оқу жоспарының негізінде дайындалған. Бөлім / ортақ тақырып бойынша жиынтық бағалаудың тапсырмалары мұғалімге білім алушылардың тоқсан бойынша жоспарланған оқу мақсаттарына жету деңгейін анықтауға мүмкіндік береді.
Әдістемелік ұсыныстарда бөлім / ортақ тақырып бойынша жиынтық бағалауды өткізуге арналған бағалау критерийлері мен дескрипторлары бар тапсырмалар ұсынылған. Сондай-ақ, жинақта білім алушылардың оқу жетістіктерінің мүмкін деңгейлері (рубрикалар) сипатталған. Дескрипторлары мен балдары бар тапсырмалар ұсыныс түрінде берілген.

БЖБ 10-сынып Қазақ тілі, 1-тоқсан ҚГБ жауаптар «Тіл және алаш идеясы. Тіл мәдениеті»

«Тіл және алаш идеясы. Тіл мәдениеті» бөлімі бойынша жиынтық бағалау
Оқу мақсаты 10.1.4.1 Мәтінде көтерілген мәселені (қоғамдық-саяси) талдай
отырып, негізгі ойды анықтау және ғаламдық мәселелермен
байланыстыру
Бағалау критерийі Білім алушы
 Мәтінде көтерілген мәселеге сүйеніп негізгі ойын
анықтайды, ғаламдық мәселелермен байланыстырады
Ойлау дағдыларының
деңгейі
Қолдану
Орындау уақыты 15-20 минут
Тапсырма
Мәтінді екі рет тыңдап, төмендегі тапсырмаларды орындаңыз
XX ғасыр басында Алаш қайраткерлері көтерген тіл мәселелесі бүгінгі XXI ғасырдың
да ең өзекжарды мәселесі болып отыр. Мұзафар Әлімбаев: «Туған жерді сүю – парыз, сүю
үшін білу парыз» – десе, ана тілімізді бәріміз де сүюге, қастерлеуге тиіспіз. «Тіл адамның
даңқын асырады. Адам ол арқылы бақыт табады» деп Жүсіп Баласағұнның «Құдатғу білік»
еңбегінде жазғандай, тіл саясатын көтерген XX ғасырдың басындағы Алаш
қайраткерлерінің қазақ қоғамындағы басты ағымдарының бірі – автономиялық басқару
жүйесіндегі мемлекеттік құрылыс болса, екіншісі – Мемлекеттік тіл саясаты еді. Ана тіліне
деген үлкен жауапкершілік еді. Алаш арыстарының бірі – Ахмет Байтұрсынұлы «Дүниеде
ешбір тіл өз-өзінен шықпайды. Тіл деген нәрсе қалың елдің күндегі тұрмыс қазанында
қайнап, пісіп дүниеге келеді,» – десе, Күнбатыс Алаш Ордасының идеологы саналған
Ғ.Қараш: «Тіл болмаса, ұлт та болмайды, яғни ұлт бүтіндей өлген, жоғалған ұлт болады. Ең
әуелі ана тілі қажет. Егер ана тілін білмесең, онда сен ол ұлттың баласы емессің. Ана тілін
білмей тұрып, ұлт білімін ала алмайсың. Ұлт білімі болмаса, онда әдебиеттің
болмайтындығы өзі-ақ белгілі. Әдебиеті жоқ ұлттың өнері де өршімейді», – деген. Батыс
Алаш Орда үкіметі жетекшілерінің бірі Х.Досмұхамедұлы тіл туралы: «Біздің тәжірибемізде
қазақ тілі – бай тіл. Тек сөздерін ғылым жолына салып реттесе, ешбір жұрттың тілінен кем
болмайды», – деген пікірді айтқан.
1. Мәтіндегі ең маңызды 3 мәселені анықтаңыз.
a) _________________________________________________________________________
b) _________________________________________________________________________
c) _________________________________________________________________________
2. Мәселенің маңыздылығын ғаламдық мәселемен байланыстырып талдау жасаңыз.
________________________________________________________________________________
________________________________________________________________________________
3. Мәтіннің негізгі ойын анықтаңыз
________________________________________________________________________________
___________________________________

Тоқсандық жиынтық бағалау оқу бағдарламасы мен оқу жоспарының мазмұнына сәйкес, оқушылардың тоқсан барысында меңгерген білім, білік және дағдыларды анықтауға бағытталған. Тоқсандық жиынтық бағалау оқу жоспарындағы тоқсан ішінде меңгеруге тиісті оқу мақсаттарына жету деңгейін тексереді.

«Қазақ тілі» пәні бойынша (Орта білім беру мазмұнын жаңарту аясындағы) негізгі орта білім беру бағдарламасы 10-11 сыныптар

ТЖБ 10-сынып Қазақ тілі 4-тоқсан ЖМБ жауаптар

Тапсырмалар және балл қою кестеcі үлгілері
«Қазақстан тарихы» пәні бойынша IV тоқсанға арналған жиынтық бағалау
тапсырмалары
1. Берілген терминдердің анықтамасын жазыңыз, соның негізінде қазақ халқының
дүниетанымының ерекшелігін анықтаңыз.
Қазақ халқының дүниетанымының ерекшелігі
[5]
2. Суреттерді қолданып, «Қазақ даласында орналасқан тарихи ескерткіштердің рухани
өмірдегі маңызы» тақырыбында ойыңызды білдіріңіз.
Архитектуралық ескерткіштердің атауын атап, қай өңірде орналасқанын жазыңыз.
Берілген архитектуралық ескерткіштердің құндылығын жазыңыз.
Жаһандану дәуірінде тарихи архитектуралық ескерткіштерді сақтап қалудың маңызын
жазыңыз.
[7]
3. Кеңестік билік жүйесінің қазақ мәдениетіне әсерін талдап, ой түйін жазыңыз
Кеңестік дәуірдің мәдени салаға жағымды
әсері
Кеңестік дәуірдің мәдени салаға жағымсыз
әсері
1.
2.
1.
2.
Ой түйін

«Қазақ тілі» 10-сынып 4-тоқсан

Әдістемелік ұсыныстар мұғалімге, 10-сынып білім алушыларына «Қазақ тілі» пәні бойынша жиынтық бағалауды жоспарлау, ұйымдастыру және өткізуге көмек құралы ретінде құрастырылған. Әдістемелік ұсыныстар 10-сыныптары«Қазақ тілі» пәні бойынша оқу бағдарламасы (орта білім беру мазмұнын жаңарту аясындағы) мен оқу жоспарының негізінде дайындалған. Бөлім / ортақ тақырып бойынша жиынтық бағалаудың тапсырмалары мұғалімге білім алушылардың тоқсан бойынша жоспарланған оқу мақсаттарына жету деңгейін анықтауға мүмкіндік береді.
Әдістемелік ұсыныстарда бөлім / ортақ тақырып бойынша жиынтық бағалауды өткізуге арналған бағалау критерийлері мен дескрипторлары бар тапсырмалар ұсынылған. Сондай-ақ, жинақта білім алушылардың оқу жетістіктерінің мүмкін деңгейлері (рубрикалар) сипатталған. Дескрипторлары мен балдары бар тапсырмалар ұсыныс түрінде берілген.

БЖБ 10-сынып Қазақ тілі, 4-тоқсан ЖМБ жауаптар «Сәулет өнері. Тілдік жүйе және норма»

«Сәулет өнері. Тілдік жүйе және норма» бөлімі бойынша жиынтық бағалау
Оқу мақсаты 10.2.3.1 Көпшілікке арналған дәріс, интервью, мақала,
очерктің құрылымы мен рәсімделуін білу, жанрлық
ерекшеліктерін талдау
10.3.4.1 оқылым және тыңдалым материалдары бойынша
түртіп жазудың (конспектілеудің) әртүрлі жолдарын
меңгеру арқылы негізгі ақпаратты іріктеу
Бағалау критерийі Білім алушы
 Көпшілікке арналған дәріс, интервью, мақала,
очерктің құрылымы мен рәсімделуі мен жанрлық
ерекшеліктерін анықтайды
 Оқылым материалы бойынша негізгі ақпаратты
іріктеп, конспект жазады
Ойлау дағдыларының
деңгейі
Қолдану
Жоғары деңгей дағдылары
Орындау уақыты 15-20 минут
Тапсырма
Мәтінді түсініп оқыңыз.
Астана – сәулет өнерінің жаңа тынысы
1997 жылдың желтоқсанында астанасы көшіру тәуелсіз Қазақстанның жай ғана саяси
акті емес, сонымен қатар қала сәулетінің дамуындағы кезекті айналым болды.
2018 жыл – астананың 20 жылдық мерейтойымен барлық қазақстандықтар үшін
айтулы. NDH интернет-порталы қаламыздың қалай өскенін, сәулетінің қалай өзгергендігін,
тұрғындарының қалай өзгергендігін көрсетуді шешті.
Шынына келгенде, 90 жылдардың ортасында Ақмола шағын ғана, тыныш
провинциалды қала болғанын мойындау керек. Монументалды құрылыстардың қатарына
қаланың Орталық алаңын көріктендіріп тұрған Ленин ескерткішін, оның жанындағы
саябақта Кеңес үкіметін құру жолында қаза болған большевиктерге арналған стеланы және
қаланың кіре берісінде қонақтарды қарсы алып тұрған «К-700» айтуға болады. Бұл Ақмола
үшін жеткілікті болғанымен, сұлулықты талап ететін болашақ астана үшін жеткіліксіз еді.
20 жыл бұрын әлемнің үздік сәулетшілері өздерінің шығармашылық қиялдарын іске
асыруға мүмкіндік алу үшін тартысқа түсті. Отандық сәулетшілердің қолынан бірқатар
бірегей туындылар шықты. Солардың бірі – Владимир Александрович Лаптев.
Владимир Лаптев – Целиноград ауылшаруашылық институтының түлегі, Целиноград
қаласының бас сәулетшісі, 1995-2000 жылдары Астананың бас сәулетшісі лауазымын
атқарды. Ол Астанадағы Қаржы министрлігі, қалалық әкімдік, «Қазақстан» спорт сарайы,
«Солтүстік тәжі» ТК, «Арман» ТК, коньки тебу стадионы және тағы басқа белгілі ғимарат
жобаларының авторы. Әңгімелегеннен сурет салуды оңай көретін адамдар бар. Бұлар –
сәулетшілер, олар туралы дәл осылай айтады. Белгілі сәулетші В.Лаптев солардың
қатарынан. Астана туралы Владимир Лаптев былайша еске алады:
– Біздің буынның Астана салу сияқты ауқымды жобаға қатысу жағынан жолы болды.
Бұл үшін мен тағдырыма, мамандығыма, ең бастысы бәріміз үшін маңызды шешім
қабылдаған Мемлекет басшысына ризамын. Астананы көшіргеннен кейін 20 жыл өткен соң,
біз, сәулетшілер, мақтан тұтуға лайықты осы жылдары салынған ғимараттар емес, қала
тұрғындарының, ел халқының көңіл-күйі қаламыздың негізгі жетістігі деп санаймын. Бұл
барлық азаматтар қатысатын үдеріске деген мақтаныш. Бұл тіпті мақтаныштан да артық деп
айтуға болады. Бұл: «Біздің қолымыздан келеді!» - деген ішкі қуаныш. Демек бізді

«Қазақ тілі» 10-сынып 4-тоқсан

Әдістемелік ұсыныстар мұғалімге, 10-сынып білім алушыларына «Қазақ тілі» пәні бойынша жиынтық бағалауды жоспарлау, ұйымдастыру және өткізуге көмек құралы ретінде құрастырылған. Әдістемелік ұсыныстар 10-сыныптары«Қазақ тілі» пәні бойынша оқу бағдарламасы (орта білім беру мазмұнын жаңарту аясындағы) мен оқу жоспарының негізінде дайындалған. Бөлім / ортақ тақырып бойынша жиынтық бағалаудың тапсырмалары мұғалімге білім алушылардың тоқсан бойынша жоспарланған оқу мақсаттарына жету деңгейін анықтауға мүмкіндік береді.
Әдістемелік ұсыныстарда бөлім / ортақ тақырып бойынша жиынтық бағалауды өткізуге арналған бағалау критерийлері мен дескрипторлары бар тапсырмалар ұсынылған. Сондай-ақ, жинақта білім алушылардың оқу жетістіктерінің мүмкін деңгейлері (рубрикалар) сипатталған. Дескрипторлары мен балдары бар тапсырмалар ұсыныс түрінде берілген.

БЖБ 10-сынып Қазақ тілі, 4-тоқсан ЖМБ жауаптар «Сәулет өнері. Тілдік жүйе және норма»

«Сәулет өнері. Тілдік жүйе және норма» бөлімі бойынша жиынтық бағалау
Оқу мақсаты 10.1.2.1 Мамандандырылған тар аядағы арнайы
мәтіндердегі (дәріс, интервью, пікірталас, мақала)
мақсатты аудиторияға арналған терминдер мен
ұғымдарды, тілдік оралымдарды талдау
Бағалау критерийі Білім алушы
 Арнайы мәтіндердегі (дәріс, интервью, пікірталас,
мақала) мақсатты аудиторияға арналған
терминдер мен ұғымдарды, тілдік оралымдарды
ажыратады
Ойлау дағдыларының
деңгейі
Жоғары деңгей дағдылары
Орындау уақыты 15-20 минут
Тапсырма
Мәтінді мұқият тыңдаңыз
Сәулет салтанат құрғанда
Тәуелсіздіктің алғашқы жылдары ел экономикасы өсуін тоқтатып, әлеуметтің барлық
саласында тоқырау болғаны есімізде. Әсіресе, құрылыс нарығына оңай тимеді. Қала мен
далада, ауыл мен ауданда, зауыт пен фабрикада, не керек адам аяғы басқан жердің бәрінде
құрылыс тоқтады. Құрылысшылар күн көріспен базар жағаласа, архитекторлар шетел асып
жатты. Іргетасы қаланып, кірпіші енді өріле бастаған ғимараттар «сақалды құрылысқа»
айналды. Қала кейпінің өңі кетіп, қаңыраған ғимараттар қалыпты күйде қабылданды.
Жұрт барды сақтауға талпынған кез еді…
Дәл сол уақытта, айналдырған 25 жыл ішінде, біз Астанадай алып шаһарды тұрғызамыз
деп ойламадық. Алматының кең көшелерінде жол айрықтары бірінен соң бірі ашылатынын
сезбедік. Шымкент, Ақтау секілді облыс орталықтары жаңаша түлейтінін білмедік.
Қытаймен шекаралас аймақта Нұркент қалашығы бой көтеретіні де үш ұйықтасақ түсімізге
кірмеген. Мұның бәріне жету сондай қиын болып көрінетін.
Біз теледидардан Дубай мен Нью-Йорктің көкпен таласқан ғимараттарына сырттай
сүйсініп қана отырамыз деп ойладық. Осындайда ойлағанымыздың орындалмағанына
қуанасың. Бүгінде қазақ сахарасы әлемнің үздік архитекторларымен қатар, отандық сәулет
өнері хас шеберлерінің ойдағысын орындайтын құт мекенге айналды. Кәсіби құрылысшылар
сұранысқа ие. Сарыарқа төрінде ХХІ ғасырдың ең сұлу шаһары – Астана, ертегідегідей
ғажап шаһарға айналып, жыл санап емес, ай, тіпті күн санап өсіп келеді.
Елбасы Нұрсұлтан Назарбаевтың тамаша идеясын жүзеге асыруға Кисе Куросава,
Норман Фостер бастаған заманауи архитекторлар Ұлы далаға ат басын бұруда. Олардың
қаламынан сызылған эскиздер қағаз жүзінен емес, қала жүзінен көрініс тапты. Отандық
архитекторлар да бай тарихымызды паш ететін, ұлттық нақыштағы әсем ғимараттар мен
ескерткіштерді көз алдымызға алып келді. Ақмырза Рүстембеков, Сағындық Жанболатов,
Шохан Матайбеков бастаған бір топ архитекторлар сіз бен біздің ойда жүрген бар
арманымызды, сан қатпарлы қиялымыздағы бейнені қыруар еңбекпен жүзеге асырды.
Осы алмағайып 27 жыл ішінде Азиада мен Универсиадаға арналған әлемдік деңгейдегі
спорт кешендері бой көтерді. «ЭКСПО – 2017» қалашығы құрылыс технологиясының жаңа
стандарттарымен салынды.
Еліміздің батыс аймағында – Ақтау, Атырау, Орал және Ақтөбеде кең көлемді құрылыс

Тоқсандық жиынтық бағалау оқу бағдарламасы мен оқу жоспарының мазмұнына сәйкес, оқушылардың тоқсан барысында меңгерген білім, білік және дағдыларды анықтауға бағытталған. Тоқсандық жиынтық бағалау оқу жоспарындағы тоқсан ішінде меңгеруге тиісті оқу мақсаттарына жету деңгейін тексереді.

«Қазақ тілі» пәні бойынша (Орта білім беру мазмұнын жаңарту аясындағы) негізгі орта білім беру бағдарламасы 10-11 сыныптар

ТЖБ 10-сынып Қазақ тілі 3-тоқсан ЖМБ жауаптар

Тапсырмалар және балл қою кестеcі үлгілері
Қазақстан тарихы бойынша ІІІ тоқсанға арналған жиынтық бағалау тапсырмалары
1. Ортағасырлық мемлекеттер бойынша берілген кестені толтырыңыз.
Ерте ортағасырлық
мемлекеттер
Хронологиясы Өзара байланыстары
Түрік қағанаты
Батыс түрік қағанаты
Түргештер
Қыпшақ хандығы
[5]
2. Ерте ортағасырлардағы мемлекеттер мен қазіргі қазақ мемлекеттілігінің қалыптасуындағы
өзара сабақтастықты анықтаңыз.
[6]
3. Деректі және өз біліміңізді қолдана отырып, Қазақ хандығының құрылуы туралы пікіріңізді
тұжырымдаңыз.
Мұхаммед Хайдар Дулати «Тарих-и-Рашиди» атты еңбегінде былай дейді: «Ол кезде
Дешті Қыпшақты Әбілхайыр хан биледі. Ол Жошы әулетінен шыққан сұлтандарға күн
көрсетпеді. Нәтижесінде Жәнібек пен Керей Моғолстанға көшіп барды. Есенбұға хан оларды
құшақ жая қарсы алып, Моғолстанның батыс шегіндегі Шу мен Қозыбасы аймақтарын берді.
Олар барып орналасқан соң, Әбілхайыр хан дүние салды да, өзбек ұлысының шаңырағы
шайқалды. Ірі-ірі шиеленістер басталды. Оның үлкен бөлігі Керей мен Жәнібек ханға көшіп
кетті. Сөйтіп, олардың маңына жиналғандардың саны 200 мыңға жетті. Оларды өзбек-қазақтар
деп атады. Қазақ сұлтандары 870 жылдары (1465—1466) билей бастады...»
https://e-history.kz/kz/contents/view/507
Қазақ хандығының құрылуының екі алғышартын атап көрсетіңіз.
1.______________________________________________________________________________
_______________________________________________________________________________
2.______________________________________________________________________________
_______________________________________________________________________________
Қазақ хандығының құрылуына әсер еткен екі маңызды оқиғаны жазыңыз.

«Қазақ тілі» 10-сынып 3-тоқсан

Әдістемелік ұсыныстар мұғалімге, 10-сынып білім алушыларына «Қазақ тілі» пәні бойынша жиынтық бағалауды жоспарлау, ұйымдастыру және өткізуге көмек құралы ретінде құрастырылған. Әдістемелік ұсыныстар 10-сыныптары«Қазақ тілі» пәні бойынша оқу бағдарламасы (орта білім беру мазмұнын жаңарту аясындағы) мен оқу жоспарының негізінде дайындалған. Бөлім / ортақ тақырып бойынша жиынтық бағалаудың тапсырмалары мұғалімге білім алушылардың тоқсан бойынша жоспарланған оқу мақсаттарына жету деңгейін анықтауға мүмкіндік береді.
Әдістемелік ұсыныстарда бөлім / ортақ тақырып бойынша жиынтық бағалауды өткізуге арналған бағалау критерийлері мен дескрипторлары бар тапсырмалар ұсынылған. Сондай-ақ, жинақта білім алушылардың оқу жетістіктерінің мүмкін деңгейлері (рубрикалар) сипатталған. Дескрипторлары мен балдары бар тапсырмалар ұсыныс түрінде берілген.

БЖБ 10-сынып Қазақ тілі, 3-тоқсан ЖМБ жауаптар «Адам өмірін сақтау. Тілдік жүйе және норма»

«Адам өмірін сақтау. Тілдік жүйе және норма» бөлімі бойынша жиынтық бағалау
Оқу мақсаты 10.2.4.1 Әртүрлі стильдегі (ғылыми, ресми іс-қағаздар,
публицистикалық, көркем әдебиет, ауызекі сөйлеу стилі)
мәтіндердің тақырыбын, мақсатты аудиторияға сәйкес
қызметін, құрылымын, тілдік ерекшелігін салыстыра
талдау
10.3.3.1 қажетті клишелер мен лексикалық
құрылымдарды қолданып, көтерілген мәселе бойынша өз
ойын дәлелдеп эссе жазу (дискуссивті эссе);
Бағалау критерийі Білім алушы
 Әртүрлі стильдегі мәтіндердің тақырыбын,
мақсатты аудиторияға сәйкес қызметін,
құрылымын, тілдік ерекшелігін салыстырады
 Клишелер мен лексикалық құрылымдарды
қолданып, дискуссивті эссе жазады
Ойлау дағдыларының
деңгейі
Қолдану
Жоғары деңгей дағдылары
Орындау уақыты 15-20 минут
Тапсырма
Берілген екі мәтінді мұқият оқыңыз.
Жылдың басты ғылыми жаңалықтары
Ғалымдар адам өмірін ұзарту үшін барын салып зерттеу жүргізіп жатыр. Бұл еңбектері
нәтижесіз емес. Олар адам ДНК-сын ауыстырудың жолын тапты. Сол арқылы осы уақытқа
дейін емі табылмаған көптеген ауруларды емдеуге болады.
Гендік инженерия арқылы адам мүшелері өсірілді. Ғалымдар донорлық мүшелердің
жетіспеушілігі енді азаяды деп сендіруде. Себебі америкалық ғалымдар гендік инженерия
арқылы адам мүшелерін өсірудің жолын тапты. Калифорния университетінің профессорлары
CRISPR технологиясы арқылы шошқаның ішінде адам мүшелерін өсіріп, тәжірибе жасап
көрген. Ол үшін шошқаның эмбрионынан ұйқы безіне жауапты ДНК-ны алып, орнына
адамның индукцияланған діңгекті жасушаларын салады. Осы арқылы шошқаның ішінде
адамның ұйқы безі өсіп шығады деп болжап отыр. Бұндай эмбриондар “химер” деп аталады.
Әзірге ғалымдар “химерлерді” тек 28 күнге ғана шошқаның ішінде қалдырып көрді.
“Химерді” зерттеген ғалымдар осы жолмен донорлық мүшелерді өсіруге болады деп отыр.
Жасанды тері жасап шығарылды. Жасанды тері – фантастикалық фильм үшін емес,
кәдімгі адамның терісін алмастыру үшін ойлап табылған. Ол адам терісінен аумайды, сол
сияқты созылмалы, сол сияқты тегіс. Оны әжімдерді азайту үшін косметикалық жолда
немесе түрлі тері аурулары кезінде қажет болатын ылғалдандыру үшін қолдануға
болады.Гарвард медициналық институты мен Массачусетс технологиялық институты
ғалымдары жасанды теріні бірнеше адамның қолына, аяғына, көзінің астына жабыстырып
көрді.Тері синтетикалық материалдан жасалғанымен, ауа өткізетін саңылаулары бар. Соның
арқасында терінің тыныс алуына кедергі келтірмейді. Әрі қандай ауа райы болса да, түсіп
қалмайды.Ғалымдар бұл теріні енді коммерциялық мақсатта пайдаланғалы отыр. Ол үшін
тері ауруы бар адамдарға жасанды теріні жабыстырып, сынақ жүргізіп көрмекші.
Омырау ісігін емдеудің жаңа жолы табылды. Британдық ғалымдар 11 күннің ішінде
қатерлі ісікті азайтып, кейбір түрін жойып жіберетін 2 препарат тапты. Басында олар рак

«Қазақ тілі» 10-сынып 3-тоқсан

Әдістемелік ұсыныстар мұғалімге, 10-сынып білім алушыларына «Қазақ тілі» пәні бойынша жиынтық бағалауды жоспарлау, ұйымдастыру және өткізуге көмек құралы ретінде құрастырылған. Әдістемелік ұсыныстар 10-сыныптары«Қазақ тілі» пәні бойынша оқу бағдарламасы (орта білім беру мазмұнын жаңарту аясындағы) мен оқу жоспарының негізінде дайындалған. Бөлім / ортақ тақырып бойынша жиынтық бағалаудың тапсырмалары мұғалімге білім алушылардың тоқсан бойынша жоспарланған оқу мақсаттарына жету деңгейін анықтауға мүмкіндік береді.
Әдістемелік ұсыныстарда бөлім / ортақ тақырып бойынша жиынтық бағалауды өткізуге арналған бағалау критерийлері мен дескрипторлары бар тапсырмалар ұсынылған. Сондай-ақ, жинақта білім алушылардың оқу жетістіктерінің мүмкін деңгейлері (рубрикалар) сипатталған. Дескрипторлары мен балдары бар тапсырмалар ұсыныс түрінде берілген.

БЖБ 10-сынып Қазақ тілі, 3-тоқсан ЖМБ жауаптар «Адамзат дамуының жаһандық мәселелері. Тілдік жүйе және норма»

«Адамзат дамуының жаһандық мәселелері. Тілдік жүйе және норма» бөлімі бойынша
жиынтық бағалау
Оқу мақсаты 10.1.5.1 Коммуникативтік жағдаятқа сай көпшілік алдында
тиісті сөйлеу әдебін сақтай отырып, дұрыс сөйлеу
Бағалау критерийі Білім алушы
 Коммуникативтік жағдаятқа сай көпшілік алдында
сөйлеу әдебін сақтай отырып сөйлейді
Ойлау дағдыларының
деңгейі
Қолдану
Жоғары деңгей дағдылары
Орындау уақыты 15-20 минут
Тапсырма
Мәтінді мұқият тыңдаңыз.
Ғаламдық мәселелер
XX ғасырдың соңғы он жылы дүние жүзі халықтары алдына көптеген шиеленіскен
және күрделі проблемаларды қойды. Олар ғаламдық проблемалар деген атқа ие болды.
Ғаламдық проблемалар дегеніміз – бүкіл адамзатқа қатысты проблемалар. Олар
дүниежүзілік қоғамдастық елдердің арасындағы қарым қатынастарды, қоғам мен табиғат
арасындағы қатынастарды, ресурстармен қамтамасыз етуді бірлесіп шешу мәселелерін
қамтиды. Ғаламдық сұрақтар мен ғаламдық жауаптардың болуын, оларды шешу үшін кең
көлемді халықаралық ынтымақтастық болуын қамтамасыз етеді. Ғаламдық проблемалар
өзінің бір бірімен әрекеттесуінде өзінше мынандай үшбұрыш құрайды: халықтық әлеуметтік
және экономикалық дамуы, айналадағы ортаға ықпалы.
Ғаламдық проблемалардың түрлері: қарусыздану және жер шарында бейбітшіліктің
сақталуы, экологиялық, демографиялық, энергетика және шикізат, азық- түлік проблемасы,
дүниежүзілік мұхит, ғарышты бейбіт мақсатта игеру проблемасы.
Қарусыздану және жер шарында бейбітшіліктің сақталуы. Соғыс барлық тарихи
дәуірлерде қоғамның дамуына әсерін тигізіп отыр. Бірақ бұрын ешқашан тұтас елдер мен
континеттерді жойып жіберудің нақты мүмкіндігі болған емес. Жанталаса қарулану жыл
сайын адамзаттың 1 доллар қаражатын жұтады. Бұл Жапония сияқты бір елдің ұлттық
кірісімен шамалас. Дүние жүзі мемлекеттерінің әскерінде өндіргіш еңбектен қол үзіп 26 млн
адам сапта жүр. Бұл ГФР секілді елдің экономикалық тұрғыдан белсенді делінетін бүкіл
халқындай. 1988 жылы АҚШ пен КСРО арасында әрекет радиусы орташа және кіші
ракеталарды жою туралы шартқа қол қойылды. 1993 жылы Ресей мен АҚШ стратегиялық
шабуыл қаруларын қысқарту туралы келісімге қол қойылды. Кейбір аймақтық жанжалдар
бітістіріліп, ядросыз аймақтар құру басталды. Шешу жолдары: бейбітшілік саясатын жүргізу,
халықаралық қатынастарды реттеу, қару жараққа түсетін қаржы мөлшерінің төмендеуі тиіс.
Экологиялық проблема. Экологиялық проблема дегеніміз – қоғам мен табиғаттың
қарым қатынасының айналадағы ортаны сақтаудың проблемасы. XX ғасырдың екінші
жартысында айналадағы ортаға түсетін салмақ ерекше күрт өсті. Қоғам мен табиғат
арасындағы қарым қатынаста сапалық өзгеріс байқалады. Бұл халық санағының күрт өсуімен
түсіндіріледі. Планетаның интенсивті түрде индустриялануы мен урбандалуы нәтижесінде
шаруашылық салмақ жер- жердің бәріне экологиялық жүйелердің өздігінен тазару және
қалпына келу қабілетінен асып түсе бастады. Ормандардың құртылуы қатерлі шекке жетті.
Жыл сайын 11 млн тропиктік орман ғайып болды. Шөлге айналу процесі жүріп жатыр.
Соңғы жылдары стратосфераның озон қабатының бұзылу қаупі анықталды. Бұл әсіресе

Тоқсандық жиынтық бағалау оқу бағдарламасы мен оқу жоспарының мазмұнына сәйкес, оқушылардың тоқсан барысында меңгерген білім, білік және дағдыларды анықтауға бағытталған. Тоқсандық жиынтық бағалау оқу жоспарындағы тоқсан ішінде меңгеруге тиісті оқу мақсаттарына жету деңгейін тексереді.

«Қазақ тілі» пәні бойынша (Орта білім беру мазмұнын жаңарту аясындағы) негізгі орта білім беру бағдарламасы 10-11 сыныптар

ТЖБ 10-сынып Қазақ тілі 2-тоқсан ЖМБ жауаптар

2-тоқсан бойынша жиынтық бағалау тапсырмалары
«Индустрияландыру: ұлттық өндіріс» бөлімі
Тыңдалым және айтылым
Тапсырма
1. Мәтінді оқып шығыңыз. Мәтінде көтерілген мәселеге байланысты автордың негізгі ойын,
мәтін арқылы оқырманға не айтқысы келгенін анықтап, сұрақтар құрастырыңыз, өз
пікіріңізбен баға беріңіз.
2. Өз жұбыңызды мұқият тыңдауға тырысыңыз. Оның мәтіні бойынша маңызды деп
санайтын 2 сұрақ қойыңыз. Оның мәтінінің басты идеясын анықтауға белсенді қатысып,
пікіріңізді білдіріңіз.
[10]
1-мәтін
Мемлекет басшысы Нұрсұлтан Назарбаев "Жаңа индустрияландыру: қазақстандық
барыстың қадамы" ұлттық телекөпірі барысында жоғары технологиялық бірқатар жаңа
өндіріс ошағын іске қосады» деп хабарлайды Sputnik Қазақстан тілшісі.
Ұлттық телекөпір барысында бүкіл ел бойынша онлайн режимінде жаңа индустриалдыинновациялық, инфрақұрылымдық, энергетикалық, агроөнеркәсіптік жобалар іске
қосылатын болады. Атап айтқанда, "Қазақалтын Технолоджи" компаниясы Ақсу ауылында
алтын өндіру фабрикасын іске қосады. Ақтөбе облысында машина жасау және металл өңдеу
секторында мұнай-газ жабдықтарын өндіру және құбырлар шығарумен айналысатын
"Қазақстан мұнай жабдықтары зауыты" ЖШС зауыты ашылды. Ал Атырау облысында
("Жігермұнайсервис" ЖШС) роботты дәнекерлеу әдісімен металл құрастырмалары өндірісі
іске қосылмақ. Тамақ өнеркәсібінде және ауылшаруашылық өнімдерін қайта өңдеуде
Солтүстік Қазақстан облысындағы "Маслодел" ЖШС, "Тетра Пак" ЖШС жоғары
технологиялық қондырғылармен жабдықталған сүт зауытын ашады. Шығыс Қазақстан
облысында "Восток-Молоко" ЖШС жоғары технологиялық жабдықтары орнатылған сүт
кешенін модернизациялаған. Бұдан бөлек, Батыс Қазақстан облысында жаңа құс фабрикасы
іске қосылады.
Сондай-ақ телекөпір барысында Жамбыл облысында "Оргстрой" кәсіпорны гранит,
мәрмәр және гипс өндіру, жарылғыш құрылғыларды өндірудің жаңа технологиясын өңдеу
бойынша өндіріс ашуды жоспарлап отыр. Алматы облысында "Psi Stroy Industriya" ЖШС
металл конструкцияларын шығаратын зауытты, Коринская ГЭС баламалы энергетикалық
жобаны іске қоспақ. Ал Қарағанды облысында ескі көліктерді қайта өңдеумен айналысатын
кәсіпорын жұмыс істей бастады. Кәсіпорын жылына тозығы жеткен автокөліктердің 50
мыңын қайта өңдеуге қауқарлы.
Бұған қоса, телекөпір барысында Қазақстанның транзиттік әлеуетін дамыту және
Еуразия құрлығындағы логистикалық торапты құру жобасын іске асыру мақсатында
Мемлекет басшысы бірнеше нысандардың іске қосылатынын атап өтті.
2-мәтін
Жалпы Ұлттық Өнім (ЖҰӨ) – макроэкономикалық жиынтық көрсеткіш. Бір адамға
шаққанда нақты ЖҰӨ-нің өсімі халықтың тұрмыс деңгейінің басты көрсеткіші болып
табылады. ЖҰӨ бір елдің нарықтық баға бойынша есептелген, жыл бойы шығарған дайын
өнімін құрайды. Басқа елдерде көптен бері кең қолданылып келе жатқанымен, отандық
тәжірибеге 1988 жылдан енгізілген. Бір адамға шаққанда нақты ЖҰӨ-нің өсімі халықтың
тұрмыс деңгейінің басты көрсеткіші болып табылады. ЖҰӨ бір елдің нарықтық баға
бойынша есептелген, жыл бойы шығарған, дайын өнімін құрайды. Оған сол елде және сол
елдің иелігіне жататын, шет елдерде шығарылған өнім құны да кіреді. ЖҰӨ-нің жалпы
ұлттық табыстан айырмашылығы — оған өндірістік және өндірістік емес негізгі қорлардың

«Қазақ тілі» 10-сынып 2-тоқсан

Әдістемелік ұсыныстар мұғалімге, 10-сынып білім алушыларына «Қазақ тілі» пәні бойынша жиынтық бағалауды жоспарлау, ұйымдастыру және өткізуге көмек құралы ретінде құрастырылған. Әдістемелік ұсыныстар 10-сыныптары«Қазақ тілі» пәні бойынша оқу бағдарламасы (орта білім беру мазмұнын жаңарту аясындағы) мен оқу жоспарының негізінде дайындалған. Бөлім / ортақ тақырып бойынша жиынтық бағалаудың тапсырмалары мұғалімге білім алушылардың тоқсан бойынша жоспарланған оқу мақсаттарына жету деңгейін анықтауға мүмкіндік береді.
Әдістемелік ұсыныстарда бөлім / ортақ тақырып бойынша жиынтық бағалауды өткізуге арналған бағалау критерийлері мен дескрипторлары бар тапсырмалар ұсынылған. Сондай-ақ, жинақта білім алушылардың оқу жетістіктерінің мүмкін деңгейлері (рубрикалар) сипатталған. Дескрипторлары мен балдары бар тапсырмалар ұсыныс түрінде берілген.

БЖБ 10-сынып Қазақ тілі, 2-тоқсан ЖМБ жауаптар «Индустрияландыру: ұлттық өндіріс. Сөз мәдениеті»

«Индустрияландыру: ұлттық өндіріс. Сөз мәдениеті» бөлімі бойынша жиынтық
бағалау
Оқу мақсаты 10.2.1.1 Әртүрлі графиктік мәтіндердегі (кесте,
диаграмма, сызба, шартты белгі) мәліметтерді талдау,
негізгі үрдістерді анықтау
10.3.2.1 Мәтін құрылымын сақтай отырып, әртүрлі
графиктік мәтіндегі деректерді салыстырып, маңызды
тұстары мен үрдістерді талдап жазу
Бағалау критерийі Білім алушы
 Әртүрлі графиктік мәтіндердегі мәліметтер
бойынша негізгі үрдістерді анықтайды
 Графиктік мәтіндегі деректерді салыстырып,
маңызды тұстары мен үрдістерді талдап жазады
Ойлау дағдыларының
деңгейі
Жоғары ойлау дағдылары
Орындау уақыты 15-20 минут
Тапсырма
Мәтінді түсініп оқыңыз.
https://bnews.kz
1. Мәтінде қандай ақпараттар берілген?Негізгі үрдістерді анықтаңыз.
___________________________________________________________

«Қазақ тілі» 10-сынып 2-тоқсан

Әдістемелік ұсыныстар мұғалімге, 10-сынып білім алушыларына «Қазақ тілі» пәні бойынша жиынтық бағалауды жоспарлау, ұйымдастыру және өткізуге көмек құралы ретінде құрастырылған. Әдістемелік ұсыныстар 10-сыныптары«Қазақ тілі» пәні бойынша оқу бағдарламасы (орта білім беру мазмұнын жаңарту аясындағы) мен оқу жоспарының негізінде дайындалған. Бөлім / ортақ тақырып бойынша жиынтық бағалаудың тапсырмалары мұғалімге білім алушылардың тоқсан бойынша жоспарланған оқу мақсаттарына жету деңгейін анықтауға мүмкіндік береді.
Әдістемелік ұсыныстарда бөлім / ортақ тақырып бойынша жиынтық бағалауды өткізуге арналған бағалау критерийлері мен дескрипторлары бар тапсырмалар ұсынылған. Сондай-ақ, жинақта білім алушылардың оқу жетістіктерінің мүмкін деңгейлері (рубрикалар) сипатталған. Дескрипторлары мен балдары бар тапсырмалар ұсыныс түрінде берілген.

БЖБ 10-сынып Қазақ тілі, 2-тоқсан ЖМБ жауаптар «Индустрияландыру: ұлттық өндіріс. Сөз мәдениеті»

«Индустрияландыру: ұлттық өндіріс. Сөз мәдениеті» бөлімі бойынша жиынтық
бағалау
Оқу мақсаты 10.1.2.1 Мамандандырылған тар аядағы арнайы
мәтіндердегі (дәріс, интервью, пікірталас, мақала)
мақсатты аудиторияға арналған терминдер мен
ұғымдарды, тілдік оралымдарды талдау
10.4.3.1 Белгілі бір тақырып аясында сөздерді іріктеп,
түрлендіріп, талғаммен қолдана білу
Бағалау критерийі Білім алушы
 Мәтіндердегі (дәріс, интервью, пікірталас,
мақала) мақсатты аудиторияға қатысты терминдер
мен ұғымдарды, тілдік оралымдарды ажыратады
 Сөздерді іріктеп, түрлендіріп, талғаммен
қолданады
Ойлау дағдыларының
деңгейі
Қолдану
Жоғары деңгей дағдылары
Орындау уақыты 15-20 минут
Тапсырма
Мәтінді мұқият тыңдаңыз.
Қазақстан индустрияландыру жолында
Индустрияландыру жолындағы мақсат-міндеттерді іске асырудағы арнайы
экономикалық аймақтар мен парктердің үлесі зор. Дайын инфрақұрылым, кәсіпкерлер
үшін қарастырылған жеңілдіктер, өзге де қызмет түрлері жаңа өндірісті жолға қоюға көп
қолдау берері анық. Сондай индустриялық парк Таразда ашылды. Нысан дайын
өндірістік және әкімшілік ғимараттары мен қоймалары бар 41 гектар алаңда орналасқан.
Мұнда 20-ға тарта шағын және орта кәсіпорын шоғырланады. Қазірдің өзінде 4 кәсіпкер
темір бұйымдарын шығаратын цех ашуға ниет білдіріп отыр. Келешекте дәл осы жерден
бизнес инкубатор ашу да жоспарланған.
Қарлығаш Аралбекова, Жамбыл облыстық кәсіпкерлік және индустриалдыинновациялық дамыту басқармасының басшысы:
– Бұл Үкімет үшін өте тиімді. Өйткені инфрақұрылымды түгелдей қайтадан
өткізу ол бірнеше өте үлкен қаражатқа түседі. Басқару компаниясын ашу мәселесі,
банкпен, бізбен келісімдер қазір болып жатыр. Жуық арада бизнес инкубаторды ашуды
осы жақын арада көздеп отырмыз. Специалистер, бухгалтер болсын, юрист болсын,
айти технолог болсын, облысымыздың басқа да кәсіпкерлерге тегін қызмет көрсету.
Осындай индустриялық аймақ Маңғыстау облысында да өз жұмысын бастады.
Мұнда кәсіпкерлерге барлық жағдай жасалған. Іскер азаматтар парктің бірнеше
тиімділігі бар дейді. Азамат Тасмағамбетов жеңіл әрі берік пенопласт бұйымдар
шығарумен айналысады. Индустриялық паркке қоныстанғалы бері кәсіпкердің шығыны
азайып, саудасы қызған.
Азамат Тасмағамбетов, жеке кәсіпкер:
– Өте тиімді. Өйткені индустриялық аймақта біріншіден ғимарат дайын. Суы,
тоғы өткізулі тұр. Артында теміржолы өтіп тұр. Мысалы, вагон келсе жүк түсіріп
алуға болады және бағасы әрине.
Аумағы 189 гектар жерді алып жатқан индустриялық парк жүзден астам өндіріс
орындарына қызмет жасауға қауқарлы. Отандық кәсіпорындармен бірге шетелдік
компаниялар да орналаса алады.

Тоқсандық жиынтық бағалау оқу бағдарламасы мен оқу жоспарының мазмұнына сәйкес, оқушылардың тоқсан барысында меңгерген білім, білік және дағдыларды анықтауға бағытталған. Тоқсандық жиынтық бағалау оқу жоспарындағы тоқсан ішінде меңгеруге тиісті оқу мақсаттарына жету деңгейін тексереді.

«Қазақ тілі» пәні бойынша (Орта білім беру мазмұнын жаңарту аясындағы) негізгі орта білім беру бағдарламасы 10-11 сыныптар

ТЖБ 10-сынып Қазақ тілі 1-тоқсан ЖМБ жауаптар

1-тоқсан бойынша жиынтық бағалау тапсырмалары
«Қазіргі қоғам құндылықтары: мәдениет және өркениет. Сөз мәдениеті» бөлімі
Тыңдалым және айтылым
Тапсырма
1. Мәтінді оқып шығыңыз. Мәтінде көтерілген мәселені талдай отырып, негізгі ойды
анықтаңыз және ғаламдық мәселелермен байланыстырып айтыңыз. Сөйлеу барысында әуен,
әуез, тембр, қарқын, кідірісті сөйлеу мәнеріне сай қолдануды ескеріңіз.
2. Өз жұбыңызды мұқият тыңдауға тырысыңыз. Оның мәтіні бойынша маңызды деп
санайтын 2 сұрақ қойыңыз. Оның мәтінінің басты идеясын анықтауға белсенді қатысып,
пікіріңізді білдіріңіз.
[10]
1-мәтін
Құндылық деген не?
Дәстүрлі қазақ қоғамындағы адамгершілік, тұлғалық немесе кісілік құндылықтардың
өзіндік ерекшеліктері болды. Адам мен адамгершілік мәселелері қазақтың ақын-жырауларын
да, би-шешендерін де, абыз-әулиелерін де, қараша халықтан бастап ханға дейінгі ақсүйек игі
жақсыларын тегіс толғандырған. Батыстағыдай кәсіби философия болмаса да, қазақты
тумысынан философ-халық деп бағалауға болады. Оның философиясындағы негізгі тақырып
– адам философиясы, кісілік қалыптың өлшемі, не жақсы не жаман төңірегіндегі этикалық
мәселелер. Сондықтан қалт айтпайтын халық «жақсылардың кеудесі алтын сандық», «білімді
туған жақсылар аз да болса, көппен тең», «жақсыменен өткізген бір күнім, мың күніме
татиды» деп жырлайды. Қазақтың кім екені оның философиясы мен дүниетанымынан, тілі
мен дінінен, ділі мен дәстүрінен, мәдениеті мен өнерінен, күнделікті өмірқамы мен әдетғұрпынан, мінген аты мен тартқан домбырасынан көрінеді.
Бүгінгі біздің қоғамда ата-бабаларымыз берік ұстанған бұл кісілік құндылықтардың
көмескілене бастағаны байқалады. Оны күнделікті отбасының тұрмысынан да, қоғам
өмірінен де аңғарып жүрміз. Батыстық бұқаралық мәдениеттің тегеурінді ықпалы интернетте
де, теледидарда да, басқа ақпарат құралдардарында да қарқынды жүргізілуде. Әрине, поэзия
мен ән-күй өнерінде қазақы қоңыр үн мен ырғақ, бояу мен нақыш сақталып отыр, оған да
шүкір дейсің, әйтпесе дүниеге келген нәрестеге не тыңдатып, не көргізеріңді білмей дал
боласың. Дегенмен, жалаң еліктеушілік, «өзгенің асылын малшылау» басым, оған
тоғышарлық, көзбояушылық, науқаншылдық, ұраншылдық, әсіреқұмарлық, шенқұмарлық,
даңғазалық, мақтаншақтық сияқты антиқұндылықтар қосылып отыр. Ол күнделікті
тіршіліктен де, ғылым, әдебиет, өнер тәрізді «рухани» мәдениет салаларынан да анық
байқалады. Мұндай келеңсіз құбылыстарда құндылық қайдан болсын, рух қайдан болсын?
2-мәтін
Қазіргі заман ғылым мен технологияның қарыштап дамып, өте жоғары деңгейге жеткен
шағы десек болады. Соған сай сана өркениеті өрістеп, биіктеп барады. Бір анығы, адамның
санасы, дүниетанымы жоғарылаған сайын қоғам да өзгереді. Мысалы, интернет жүйесі 1969
жылы 2 қыркүйекте пайда болып, қоғамға енгенде оны ең жас пайдаланушылар жасы 20-25
жастан асқан, ересек адамдар болса, қазіргі таңда интернетке 5-6 жастағы бала да әуес. Бұл
ақпараттық технологияның тым кеңінен қанат жаюының да салдары болар. Алайда осындай
құбылыстар орын алған қоғамымызда ұстанатын тек екі қағида бар: бірі – жан-дүниенің
рухани тазалығы болса, бірі – сананың сергектігі. Біріншісіне жүрек, екіншісіне ақыл керек.
Осыларды ұғып, білуге қайрат керек. Әйгілі жазушы Мұхтар Әуезовтің «Ел болам десең,
бесігіңді түзе» деген сөзінде сан алуан астар бар. Кемеңгеріміздің бұл жерде «бесігіңді түзе»
деген сөзді «ұрпағыңды түзе» деген сөздің баламасы ретінде қолданып отыр. Демек
ұрпақтың дүниетанымы мен рухани байлығы үлкен жауапкершіліктің жүгі екені айқын.
Елбасы Н.Ә.Назарбаев өзінің халыққа Жолдауында: «Біз Қазақстанның барлық

«Қазақ тілі» 10-сынып 1-тоқсан

Әдістемелік ұсыныстар мұғалімге, 10-сынып білім алушыларына «Қазақ тілі» пәні бойынша жиынтық бағалауды жоспарлау, ұйымдастыру және өткізуге көмек құралы ретінде құрастырылған. Әдістемелік ұсыныстар 10-сыныптары«Қазақ тілі» пәні бойынша оқу бағдарламасы (орта білім беру мазмұнын жаңарту аясындағы) мен оқу жоспарының негізінде дайындалған. Бөлім / ортақ тақырып бойынша жиынтық бағалаудың тапсырмалары мұғалімге білім алушылардың тоқсан бойынша жоспарланған оқу мақсаттарына жету деңгейін анықтауға мүмкіндік береді.
Әдістемелік ұсыныстарда бөлім / ортақ тақырып бойынша жиынтық бағалауды өткізуге арналған бағалау критерийлері мен дескрипторлары бар тапсырмалар ұсынылған. Сондай-ақ, жинақта білім алушылардың оқу жетістіктерінің мүмкін деңгейлері (рубрикалар) сипатталған. Дескрипторлары мен балдары бар тапсырмалар ұсыныс түрінде берілген.

БЖБ 10-сынып Қазақ тілі, 1-тоқсан ЖМБ жауаптар «ҚаҚазіргі қоғам құндылықтары: мәдениет және өркениет. Сөз мәдениеті»

«Қазіргі қоғам құндылықтары: мәдениет және өркениет. Сөз мәдениеті» бөлімі
бойынша жиынтық бағалау
Оқу мақсаты 10.2.2.1 Ғылыми-көпшілік стильді тілдік құралдар
арқылы тану (терминдер, тілдік оралымдар, өзге стиль
элементтері)
10.3.3.1 Қажетті клишелер мен лексикалық
құрылымдарды қолданып, көтерілген мәселе бойынша
өз ойын дәлелдеп эссе жазу («келісу, келіспеу» эссесі)
Бағалау критерийі Білім алушы
 Ғылыми-көпшілік стильдің тілдік құралдарын
анықтайды
 Клишелер мен тілдік құралдарды қолданып,
эссе жазады («келісу, келіспеу» эссесі)
Ойлау дағдыларының деңгейі Жоғары деңгей дағдылары
Орындау уақыты 15-20 минут
Тапсырма
Мәтінді мұқият оқыңыз.
Мәдениет ұғымы
Мәдениет ұғымын тереңірек түсіну үшін, оған мағыналық жақындығы бар ұғымдармен
арақатынасын қарастырып өтейік.
Мәдени орта ұғымы мәдениеттің коммуникациялық (қатынастық) табиғатымен тығыз
байланысты. Мәдени орта заттық-материалдық, әлеуметтік ұйымдар мен ұжымдардан,
рухани қызмет орындарынан тұрады. Оларға техника мен құрал-жабдықтардың даму деңгейі,
тұрмыстық мәдени дәрежесі, адамдардың білімділігі, кәсіптік шеберлігі, рухани мәдениетті
сақтау және насихаттау ұйымдары (мұрағаттар, мұражайлар, кітапханалар, клубтар және
тағы басқалар) жатады.
Қайсыбір ұлттық мәдениетті алсақ та, ондағы салт-дәстүрлер жүйесіне бірден
назарымыз ауады. «Салт-дәстүр, — дейді белгілі философ Гердер, — тіл мен мәдениет
бастауларының анасы» (И.Г. Гердер. Идеи к философии истории человечества. Москва, 1977,
с. 252). Мәдениет өзінің кең мағынасында бір ұрпақтың келесі ұрпаққа жолдаған өмір сүру
тәсілі болғандықтан, осы жалғастықты, мұрагерлікті жүзеге асыратын салт-дәстүрлер жүйесі
мәдениет өзегін қүрастырады. Әсіресе, жазу-сызу болмаған ерте заманда мәдениет ырымдар
мен сәуегейлікке, сенім-нанымдарға, дәстүрлі түсініктерге иек артқан. Ал салт-дәстүрлерге
Ғұзыхан Ақпанбет мынандай баға береді: «Олар — терең философиялық ойдың, ғасырлар
бойы жинақталған тәжірибенің сұрыпталған түжырымы, негізгі нәрі, қысқа да көркем
бейнесі». (Қазақтың дүниетанымы. Алматы, 1993, 36-бет).
Мәдениет — адам әлемі. Мәдениет көріністерінде адамдық парасат, оқыл-ой, ізгілік
пен әдемілік заттандырылып, игіліктер дүниесі құралған. Сонымен бірге мәдениет адамды
тұлға деңгейіне көтеретін негізгі құрал. Әл-Фараби айтқандай, адам — «хайуани мадани»,
яғни, Мәдениетті жан. Адам — табиғат туьндысы және ол үшін табиғи орта мәңгілік
қажеттілік болып қалады. Мәдениет адамнан табиғатты бөліп алады деген пікір қанша рет
айтылса да, адамның табиғи шығармашылықтың ең жоғары үлгісі екендігіне күмән жоқ. И.
Гердердің тілімен айтқанда, адам — табиғаттың бірінші азаттық алған пендесі.
Мәдениет пен табиғатты қарама-қарсы қоюдың бір түрі адамның табиғи анти
мәдениеттілігі жөніндегі ілімдер еді (киниктер, Ницше). Контрмәдениет атты XX ғасыр
туындысы бұқаралық мәдениеттегі руханилықтың затқа, тауарға айналуына қарсы қозғалыс

«Қазақ тілі» 10-сынып 1-тоқсан

Әдістемелік ұсыныстар мұғалімге, 10-сынып білім алушыларына «Қазақ тілі» пәні бойынша жиынтық бағалауды жоспарлау, ұйымдастыру және өткізуге көмек құралы ретінде құрастырылған. Әдістемелік ұсыныстар 10-сыныптары«Қазақ тілі» пәні бойынша оқу бағдарламасы (орта білім беру мазмұнын жаңарту аясындағы) мен оқу жоспарының негізінде дайындалған. Бөлім / ортақ тақырып бойынша жиынтық бағалаудың тапсырмалары мұғалімге білім алушылардың тоқсан бойынша жоспарланған оқу мақсаттарына жету деңгейін анықтауға мүмкіндік береді.
Әдістемелік ұсыныстарда бөлім / ортақ тақырып бойынша жиынтық бағалауды өткізуге арналған бағалау критерийлері мен дескрипторлары бар тапсырмалар ұсынылған. Сондай-ақ, жинақта білім алушылардың оқу жетістіктерінің мүмкін деңгейлері (рубрикалар) сипатталған. Дескрипторлары мен балдары бар тапсырмалар ұсыныс түрінде берілген.

БЖБ 10-сынып Қазақ тілі, 1-тоқсан ЖМБ жауаптар «Қазіргі қоғам құндылықтары: мәдениет және өркениет. Сөз мәдениеті»

«Қазіргі қоғам құндылықтары: мәдениет және өркениет. Сөз мәдениеті» бөлімі
бойынша жиынтық бағалау
Оқу мақсаты 10.1.3.1 Мәтінде көтерілген мәселені (қоғамдық-саяси)
талдай отырып, негізгі ойды анықтау және ғаламдық
мәселелермен байланыстыру
10.4.2.1 Сөйлеу ағымындағы интонацияның құрамдас
бөліктері: әуен, әуез, тембр, қарқын, кідірісті сөйлеу
мәнеріне сай қолдану
Бағалау критерийі Білім алушы
Көтерілген мәселенің (қоғамдық-саяси) негізгі ойын
ақытап, ғаламдық мәселелермен байланыстырады
Интонация: әуен, әуез, тембр, қарқын, кідірісті
сөйлеу мәнеріне сай қолданады
Ойлау дағдыларының
деңгейі
Қолдану
Орындау уақыты 15-20 минут
Тапсырма
Мәтінді мұқият тыңдаңыз.
Елбасы: «Ұлттық мәдениет сақталмаса, ешқандай жаңғыру болмайды»
Ұлттық жаңғыру деген ұғымның өзі ұлттық сананың кемелденуін білдіреді. Ұлттық
салт-дәстүрлеріміз, тіліміз бен музыкамыз, әдебиетіміз, жоралғыларымыз, бір сөзбен
айтқанда ұлттық рухымыз бойымызда мәңгі қалуға тиіс. Бұл туралы бүгін Мемлекет
басшысы «Егемен Қазақстан» газетінде шыққан «Болашаққа бағдар – ұлттық жаңғыру»
атты мақаласында жазды.
«Ұлттық жаңғыру деген ұғымның өзі ұлттық сананың кемелденуін білдіреді. Оның
екі қыры бар. Біріншіден, ұлттық сана-сезімнің көкжиегін кеңейту. Екіншіден, ұлттық
болмыстың өзегін сақтай отырып, оның бірқатар сипаттарын өзгерту. Қазір салтанат
құрып тұрған жаңғыру үлгілерінің қандай қатері болуы мүмкін? Қатер жаңғыруды
әркімнің ұлттық даму үлгісін бәріне ортақ, әмбебап үлгіге алмастыру ретінде қарастыруда
болып отыр. Алайда өмірдің өзі бұл пайымның түбірімен қате екенін көрсетіп берді. Іс
жүзінде әрбір өңір мен әрбір мемлекет өзінің дербес даму үлгісін қалыптастыруда», - деді
ол.
Кәсіби біліктілігіне қарап бағаланатын меритократиялық қоғам жең ұшынан
жалғасқан тамыр-таныстықты көтермейтіндігіне тоқталып өткен елбасы, жершілдік
мәселесіне де назар аударып өтті:
«Әрине, туған жердің тарихын білген және оны мақтан еткен дұрыс. Бірақ одан да
маңыздырақ мәселені – өзіңнің біртұтас ұлы ұлттың перзенті екеніңді ұмытуға әсте
болмайды. Осының бәрін егжей-тегжейлі айтып отырғандағы мақсатым – бойымыздағы
жақсы мен жаманды санамалап, теру емес. Мен қазақстандықтардың ешқашан
бұлжымайтын екі ережені түсініп, байыбына барғанын қалаймын. Біріншісі – ұлттық код,
ұлттық мәдениет сақталмаса, ешқандай жаңғыру болмайды. Екіншісі – алға басу үшін
ұлттың дамуына кедергі болатын өткеннің кертартпа тұстарынан бас тарту керек».