Қысқа мерзім жоспары №1

 

 

 

 

Ұзақ мерзімді жоспардың бөлімі: Жасушалық биология

Мектеп:

 Мұғалімнің аты-жөні:  Сынып: 8                               Қатысқандар:                     Қатыспағандар:

Сабақтың тақырыбы: Зертханалық жұмыс. Өсімдіктер мен жануарлардың ұлпаларын классификациялау. Жасушалардың формасына, мөлшері мен қызметіне қарай әртүрлілігі. Өсімдік ұлпаларының әртүрлілігі: түзуші, жабын, негізгі, өткізгіш, механикалық, бөліп шығарушы ұлпа
Осы сабақта қол жеткізетін оқу мақсаттары: 8.4.2.1 Өсімдіктер мен жануарлардың ұлпаларын классификациялау

8.1.2.1-«жасуша», «ұлпа», «мүше», «мүшелер жүйесі» ұғымдарды түсіндіру;

Сабақтың мақсаты: Барлық оқушылар білуі керек: жасушаны, ұлпаны, мүшені, мүшелер жүйесін тани біледі.
Көптеген оқушылар білу керек: Өсімдік пен жануар ұлпаларының түрлерін ажырата алады. Жасуша органоидтарының құрылысы мен қызметтерін біледі
Кейбір оқушылар білу керек: Әр ұлпалардың атқаратын қызметтерін біледі. Өсімдік пен жануар жасушалардың құрылысы мен атқаратын қызметтерін  салыстыра алады.
Бағалау критерийі Оқушы оқу мақсатына жетеді, егер:

* Жасуша, ұлпа, мүше, мүшелер жүйелерін біледі.

* Өсімдік пен жануар ұлпаларын ажырата алады.

* Өсімдіктер мен жануарлар жасушаларын салыстырады.

Тілдік мақсаттар Пәндік лексика және терминалогия: вакуоль, цитоплазма, пластидтер, мембрана, прокариоттар, эукариоттар

Оқытудың тілдік мақсаты: жасуша, ұлпа, мүше,ағза

Диалог құруға:

— жасуша бөліктерін анықтаңдар.

-жасуша бөліктерін сипаттаңдар

-«органоид»деген терминге анықтама беріңдер

-пластидтің құрылысы мен қызметі туралы айтыңдар

Жазылымға қажетті сөздер топтамасы:

Жасуша-cell-клетка

Ұлпа-tissue-ткан

Цитоплазма-Cytoplasm

Ядро-The nucleus

Құндылықтарға баулыту Жауапкершілік, коммуникативтік қарым-қатынас жасау қабілеті
Пәнаралық байланыс Химия-жасушаның құрамы жағдайында байланысады

Физика-жасушада процестердің жүру кезінде байланысады

Ағылшын тілі-термин сөздермен жұмыс

Алдыңғы білім Дихотомиялық кілттер және олардың қолданылуы
                                                          

                                                      Сабақтың  барысы

Сабақтың жоспарланған кезеңі Сабақтағы жоспарланған жаттығу түрлері Ресурстар
Ұйымдастыру кезеңі

 

Сәлемдесу

 

 

 

Сабақтың басы

(10 мин)

Сынып пазл арқылы төрт топқа бөлінеді

І топ-Жасуша

ІІ топ- Ұлпа

ІІІ топ -Мүше

ІҮ топ- Мүшелер жүйесі

Үй тапсырмасы:

Тапсырма №1 (ұжымдық жұмыс)

«Логикалық сәт» Айтылым әрекеті (сұрақ-жауап) үй тапсырмасына кері байланыс

1. Тірі ағзаларды сипаттайтын және топ бойынша бөлетін биология бөлімі

2. Систематиканың негізін салған ғалым

3. Ең ірі систематикалық категория

4. Прокариот ағза

5. Қор заты – гликоген болатын ағзалар

6. Дихотомиялық тірек сөздерді ұсынған ғалым

Жетон арқылы бағалау

Пазлдар беріледі

 

 

 

 

Интербелсенді тақта,

7 сынып Биология «Атамұра» баспасы

Жұмыс дәптері

Сабақтың ортасы

(25 мин)

 

 

 Жаңа тақырып

Оқушылардың зейінін шоғырландыру

«Миға шабуыл» әдісі (Тыңдалым әрекеті). Экранда жасушаға байланысты бейне ролик көрсетілім

— оқушылармен бірге сабақ мақсаттарын/ОМ анықтау                                                                            — сабақ соңында күтілетін нәтижелерді анықтау

Термин сөздерді үш тілде жазып алу. (Жазылым әрекеті )                                                       №2.Тапсырма.  Зертханалық жұмыс                                         «Зерттеу әдісі». (топтық жұмыс)                                        Мақсаты:Жасушаның органоидтарын, өсімдік пен жануар ұлпаларын анықтай білу дағдыларын қалыптастыру.

                        Дескриптор Балл
Екі жасушаны салыстыра отырып, айырмашылықтарын біледі 1
Микроскоппен қарау арқылы өсімдік ұлпаларына тән ерекшеліктерді біледі 1
Жануар ұлпаларының ерекшеліктерін, атқаратын қызметтерін атай алады. 1

 

№3. Тапсырма

«Ойлан. Бірік. Бөліс» әдісі (жұптық жұмыс)

Оқушылардың жасуша, ұлпа, мүше, мүшелер жүйелері түсініктерін анықтау

(Айтылым әрекеті)

1. Суреттерді қарастырыңыз.

(а) Тіршілік деңгейін қарапайымнан бастап, күрделену ретін жазыңыз.

 

 

 
     A B C D       E

5 ……………………………………..

4 ……………………………………..

3 ……………………………………..

2 ……………………………………..

1 ……………………………………..

(b) Тіршіліктің А және В деңгейіне анықтама беріңіз.

…………………………………………………………………………..

…………………………………………………………………………..

(с) Қалай ойлайсыз ағзада жасуша көп пе әлде ұлпа ма? Жауабыңызды түсіндіріңіз.

…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….

 

Тапсыр

ма

          Дескриптор     Балл
1 Жасуша, ұлпа,мүше, мүшелер жүйесінің деңгейін, ретін анықтайды 1
Жасуша мен ұлпа ұғымдарын түсіндіреді 1
2 Өсімдік пен жануар жасушасын бірінші белгі бойынша ажыратады 1
Екінші белгілері бойынша ажыратады 1

№4. Тапсырма. «Кір жаятын жіп» әдісі. Мақсаты: термин сөздермен жұмыс. Түсті қағаздарға терминдерді жазып,жіпке жапсырады.Сөздердің көптігіне, маңыздылығына қарай бағаланады.

 

https://www.youtube.

com/watch?v=X0bQ

Dr9oKps

 

 

 

 

 

 

Презентация

 

 

 

 

 

 

Микроскоп, жуа, пинцет,қайшы, дайын препараттар

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Үлестірме материалдар, А4, маркерлер, оқулық, Биолог анықтамалығы №2-2017

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Стикерлер, маркер

Сабақтың соңы   «Социометрия» әдісі бойынша кері байланыс жасау.

 

Бағалау парақшасы

 

Оқушы

Аты жөні

«Логикалық сәт» әдісі «Зерттеу» әдісі «Ойлан, бірік, бөліс» әдісі  «Кір жаятын жіп»әдісі Қалыптастырушы бағалау
 

1.

         
2.          
3.          
Үлестірме қағаздар

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

(10 мин)
Саралау – Сіз қандай тәсілмен қолдау көрсетпексіз? Сіз басқаларға қарағанда қабілеті оқушыларға қандай тапсырмалар бересіз?

 

Бағалау – сіз оқушылардың материалды игеру деңгейін қалай тексеруді жоспарлап отырсыз? Денсаулық және қауіпсіздік техникасын сақтау
Оқушыларға тақырыпқа сай жеке, жұптық, топтық тапсырмаларды бере отырып, қабілетті оқушыларға қосымша тапсырмалар жинақтап қоямын Сабақ тақырыбына қатысты бағалау шынайы болды. Тақырып оқушыларға жаңа ақпарат болғандықтан, оқушылардың берген  жауаптарына қолдау көрсету арқылы бағаланады. Микроскоппен жұмыс кезінде скальпел, пинцет қолданғанда қауіпсіздік техникасын сақтау
Рефлексия  Сабақ мақсаттары немесе оқу мақсаттары шынайы, қолжетімді болды ма? Барлық оқушылар оқу мақсатына қол жеткізді ме? Егер оқушылар оқу мақсатына жетпеген болса, неліктен деп ойлайсыз? Сабақта саралау дұрыс жүргізілді ме? Сабақ кезеңдерінде уақытты тиімді пайдаландыңыз ба? Сабақ жоспарынан ауытқуларболды ма және неліктен?

 

Сабақ өз мақсатына жетті деп есептеймін, бірақ оқушылар үшін жаңа тақырып болғандықтан зерттеушілік дағдыны қажет етеді. Зертханалақ жұмыс оқушыларда қызығушылық тудырады. Сабақ барысында белсенді жұмыстар болып, тиімді әдістермен ұштасып өтті. Оқушылар бұл сабақта жасуша, ұлпа, мүшелер туралы білімдерін бекітті. Жоспарда бөліеген уақытымды тиімді пайдалана алдым.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Жалпы бағалау

Сабақта ең жақсы өткен екі нәрсе (оқыту мен оқуға қатысты)?

1.      Зертханалық жұмысты бақылап, дұрыс тұжырым жасалуы

2.      Топтасып, жұптасып тақырып мазмұнын аша білу

 

 

Сабақтың бұданда жақсы өтуіне не оң ықпал етер еді (оқыту мен оқуға қатысты)?

1.      Егер оқушыларды бұданда көбірек ынталандырсам.

2.      Белсенді әдістерді қолданып пікірталастар тудырса

Осы сабақтың барысында мен сынып туралы немесе жекелеген оқушылардың жетістіктері, қиыншылықтары туралы нені анықтадым, келесі сабақтардане нәрсеге назар аудару қажет?

·         Жасуша, ұлпа, мүше, мүшелер жүйелерін жүйелерін түсіндіреді
·         Өсімдік пен жануар жасушаларын ажырата алады

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Сабақ : Биология

 

 

Мектеп
Күні: Мұғалімнің есімі: 
Сынып:8 Қатысқандар саны: Қатыспағандар саны:
Та0ырыбы Эукариоттық және прокариоттық жасушалардың құрылысы
Сабақ негізделген

оқу мақсаты (мақсаттары):

8.4.3.2 эукариот және прокариот жасушалардың құрылысын салыстыру
Сабақ мақсаттары: Барлық оқушылар:Прокариоттық  жасушаның құрылысын біледі Микробиология ғылымының даму тарихымен танысады.
Оқушылардың басым бөлігі:Прокариоттық  жасушаның құрылысын талдай алады.  Алғашқы организмдерді түсінедіне жататынын біледі.
Кейбір оқушылар:Прокариотты ағзалар мен эукариотты ағзаларды бір – бірімен салыстыра алады
Бағалау критерийі Прокариот және эукариот жасушаларының негізгі айырмашылықтарының неде екендігін талдайды

Өсімдік, жануар және бактерия жасушаларының құрылыстарын салыстырады

Жасушаның құрылымы мен қызметі туралы біледі

Микроорганизмдер туралы  түсінік боладыр

Микробиология ғылымына үлес қосқан ғалымдар жайлы талқылайды

Тілдік мақсат: Оқушылар…  (істей) алады:

Оларға қандай ағзалар кіретінін және неліктен олай екенін түсіндіре алады.

Негізгі сөздер мен тіркестер:Прокариот, эукариот, цианобактерия
Сыныптағы диалог (жазылым үшін пайдалы тілдік бірліктер):
Талқылауға арналған тармақтар:

 1.Прокариоттық жасушасының құрылысы

2. Қарапайымдар құрылысты алғашқы организмдер

3.Микробиология ғылымына үлес қосқан ғылымдар

Бағалау критерийі
1 Микроорганизмдерге не жататынын білу

2 Микробиология ғылымына үлес қосқан ғалымдар  туралы білу

Жазылым бойынша ұсыныстар: Оқулық бойынша берілген тапсырмаларды орындау
Құндылықтар Өмір бойы білім алу, ынтымақтастық, құрмет, азаматтық жауапкершілік
АКТ дағдысынқолдану Интербелсенді тақта аудиовизуалды материалды  демонстрациялауға қолданылады.
Пәнаралықбайланыс Жаратылыстану
Алдыңғы тақырып Өтілген материалдарды бір-біріне сұрақтар қойғызу арқылы қайталап шығу
Жоспар
Жоспарлан-ған уақыт Жоспарланған жаттығулар (төменде жоспарланған жаттығулармен қатар, ескертпелерді жазыңыз). Ресурстар
Басталуы.

 

 

Сыныпта ынтымақтастық атмосферасын қалыптастыру.

Топқа бөлу

Сабақ мақсатын тұжырымдау үшін сұрақтар қойылады. «бүгінгі сабақта қандай мақсатпен жұмыс жасайсыңдар?», «бүгін біз не үйренуіміз керек?», «нені орындай алуымыз керек?» мұғаліммен бірлесіп сабақ мақсатын тұжырымдау

«Ферменттер » тақырыбына роунд-робин жасату арқылы үй тапсырмасын бекіту.

Кестемен жұмыс

қосылыстар Нәруыз биосинтезіндегі рөлі
Днқ  
А днқ  
Т днқ  
Р рнқ  
Атф  
Аминқышқылдар  
ферменттер  

 

Дұрыс жауабы: Жасуша тіршіліктің құрылымдық және функционалдық бірлігі. Барлық тірі ағзалар жасушаларының құрылысы, химиялық құрамы, негізгі тіршілік әрекеттері ұқсас.

 

 

 

Бор , оқулық, тақта

 

НҚ тақырыбы туралы өз білетіндерін ортаға салады

Ортасы.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Жасушалық құрылысы бар тірі ағзалар прокариоттар және эукариоттар болып екі топқа бөлінеді. Эукариоттарға (ядросы бар) өсімдіктердің, жануарлардың және саңырауқұлақтардың барлығы жатады.
Өсімдік жасушасында пластидтер, ірі вакуоль және жасунықтан тұратын жасуша қабығы бар. Қор заты крахмал.
Саңырауқұлақ жасушаларының қабырғасы хитиннен түзілген, пластидтері болмайды. Қорға жиналатын зат-гликоген.
Жануар жасушаларында жасуша қабырғасы тығыз болмайды, пластид және нағыз вакуоль жоқ.
Бактериялар, олардың ішінде цианобактериялар прокариоттарға (ядросы жоқ, сақиналы ДНҚ-ның тек бір молекуласы ғана болады. Оны жарғақша қоршамайды, сондықтан тікелей цитоплазмада жатады) жатады.
Прокариот цитоплазмасында ұсақ, қарапайым құрылысты рибосомалар болады. Прокариот жасушаларында митохондриялар мен хлоропластар жоқ, олардың рөлін арнаулы жарғақша қатпарлары атқарады.

 

Практикалық бөлім  Топтық жұмыс

1 «Миға шабуыл»

Мұғалім оқушыларға сұрақтар қояды түрлі суреттермен көрсету арқылы  және құпия хат шешуді ұсынады нәтижесінде жаңа  тақырып болып табылатын Прокариоттар

1   Прокариоттар дегеніміз қандац ағзалар?

2    Прокариоттар мен эукариоттардың айырмашылығы бар ма?

1 топ:     Прокариоттыы ағзаларды атау

2 топ:     Микробиология ғылымының даму кезеңдері

3 топ:     Үлес қосқан ғалымдар

4 топ:     Сұрақтар дайындау

Бағалау Әткіншек әдісі арқылы орындалады

Жұптық жұмыс

Кластер жасау

                                 Микробиология

 

 

 

Есептер шығару

1.ДНҚ молекуласының учаскесі 10 нм құрайды. Бұл учаскеде неше нуклеотид?

2. ДНҚ –ның бір молекуласындағы  цитозинді нуклеотид 26 пайызды құрайды. ДНҚ молекуласы  құрамындағы басқа нуклеотидтердің пайыздық құрамын анықта.

  Бағалау Екі жұлдыз бір тілек әдісі арқылы орындалады

 Жеке жұмыс

Тақырыпқа сәйкес суреттер

 

Сол суреттерге қарап, олардың эукариотты, прокариотты екенін ажырату

Кластер жасау

 

 

 

Есептерге өтілген материалдарды қолданады

Аяқталуы

 

Формативтік және суммативті бағалау

Нені үйрендің?

Нені үйренгім келеді?

Не қызық болды?

Не қызық болмады?

Үй тапсырмасы

Ферменттер тақырыбына қосымша материалдар іздестіру

 

Формативті бағаны суммативті бағаға айналдырады
Рефлексия .

1.Сабақ/оқу мақсаттары

шынайы ма? Бүгін оқушылар

не білді?

2. Мен  жоспарлаған

саралау шаралары тиімді болды ма?

Мен берілген уақыт ішінде үлгердім

бе?

3.Мен өз жоспарыма қандай

түзетулер енгіздім және неліктен?

 

 Прокариотты ағзалар туралы түсінік алып, оларға не жататынын білді

 

 

Кластер тиімді, себебі соған қарай отырып әрбәр ғалымның пікірлері мен жаңалықтарын тұжырымдайды

 

 

 

 

 

Зертханалық жұмысты орындату;№ зертханалық жұмыс.

Тақырыбы: Өсімдік, жануар және бактерия жасушаларының құрылысы.

Мақсаты:Олардың құрылысындағы ұқсастықтар мен айырмашылықтарды табу.

Жұмыс барысы: 1.Өсімдік, жануар және бактерия микропрепараттарын зерделеп қарау.

2.Микропрепаратты және оқулықты пайдалана отырып, төмендегі кестені толтыру.

Жасушаның бөліктері және органоидтары Өсімдік жасушасы Жануар жасушасы Бактерия жасушасы
1 Қабық      
2 Цитоплазма      
3 Ядро      
4 Үлкен вакуоль      
5 Пластидтер      
6 Лизосомалар      
7 ЭПТ (эндоплазмалық тор)      
8 Митохондриялар      
9 Гольджи жиынтығы      
10 Рибосомалар      
11 Микроденешіктер      
12 Талшықтар, кірпікшелер      
13 Хромосомалар      
14 Ядрошықтар      
15        

 

3.Осы жасушалардың ұқсастық және айырмашылық себептері туралы жалпы қорытынды жаса.

Қорытынды: 1. Жасуша- тіршіліктің құрылым-қызмет өлшем бірлігінің негізі. Барлық ағзалар жасушалардан тұрады.

2.Барлық ағзалар жасушаларының химиялық құрамы, құрылысы және атқаратын қызметтері ұқсас.

3.Жаңа жасушалар бастапқы жасушалардың бөлінуі арқылы түзіледі.

4.Кез келген жасуша өсімдіктер мен жануарлардың барлық жасушаларына тән  үш құрамбөліктен: қабықша, ядро және цитоплазмадан құралады.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Ұзақ мерзімді жоспардың тарауы:   Мектеп:
Күні:   Мұғалімнің аты-жөні:
Сынып: 8-сынып   Қатысқандар:        Қатыспағандар:
Сабақтың тақырыбы Өсімдіктер мен жануарлардың  ұлпаларын жіктеу
Осы сабақта қол жеткізілетін оқу мақсаттары (оқу бағдарламасына сілтеме) 8.1.4.1 — тірі ағзалардағы тыныс алу маңызын сипаттау;

8.4.2.1 Өсімдіктер мен жануарлардың ұлпаларын классификациялау

 

Сабақтың мақсаты Барлық оқушылар: Өсімдіктер мен жануарлар дүниесі туралы білім деңгейлерін тексеру, әртүрлі тапсырмаларды орындатып білімдерін одан әрі дамытады

Оқушылардың басым бөлігі: Өсімдік және жануар  энергияны қайдан алатынын және не үшін қолданатынын талдайды.

Кейбір оқушылар: Анаэробты және аэробты тыныс алу үдерістерін салыстырып,  энергетикалық маңызын тұжырымдайды.

Бағалау критерийі Тірі табиғаттың бір бөлігі өсімдіктер мен жануарлар туралы әңгімелеу.

Тірі ағза үшін  энергияның маңызын айта алады.

Өсімдік пен жануар үшін энергияның пайда болу жолын талдай   алады.

Анаэробты және аэробты тыныс алу типтерін салыстырады.

 

Тілдік мақсаттар

 

— Тыныс алу үрдісі және энергияның пайда болуы байланыстарын түсіну, ұғыну,  зерттеу (оқылым дағдылары);

— Тірі ағзалар үшін анаэробты тыныс алудың маңызын сипаттау (айтылым, тыңдалым және жазылым дағдылары)

 Негізгі сөздер мен тіркестер:

Тыныс алу, кеңірдек, өкпе, лептесік, терінің беткі қабаты, чечевичка, анаэробты, аэробты, ашытқылар, ішек паразиттері, жасыл өсімдік, саңырауқұлақтар,жануарлар

 

Құндылықтарға баулу

 

 

«Мәңгілік Ел» жалпыұлттық идеясының құндылықтары бойынша:

Құрмет

Негізгі  ұғымдарды  талдау кезінде оқушылардың бір-бірінің пікірімен санасып,  бір – бірінің сөзін бөлмей  құрмет көрсетуі.

Ынтымақтастық  және сыйластық:

Жұпқа және топқа берілген  тапсырманы бірлесіп орындау, оқушылар арасындағы  ынтымақтастықты қамтамасыз етеді.

Ашықтық:

Оқушылар сабақ барысында  өз ойларын еркін айтып, тапсырманы бірге талдайды.

 

Пәнаралық байланыс Химия – тыныс алу үдерісі барысындағы  химиялық реакциялар контекстінде. Оттек, көмірқышқыл газы

Физика – газдардың қозғалысы, энергия контексттерінде.

 

Алдыңғы білім

 

Оқушылардың «Жаратылыстану» курсынан  тыныс алу, бөліп шығару және фотосинтез туралы жалпы түсінігі қалыптасады
  Сабақ барысы
Сабақтың жоспарланған кезеңдері Сабақтағы жоспарланған жаттығу түрлері

 

Ресурстар  
Сабақтың басы

(4 минут)

 

 

 

 

 

Ұйымдастыру. Сәлемдесу.

Оқушылар түрлі анықтамалар жазылған қағаздарды алып, оны оқып, сол анықтаманың жауабын айта отырып топқа бөлінеді.

Мысалы:  а) Фотосинтез арқылы қоректенетін ағзалар

Жауабы: өсімдіктер -І топ

ә) Дайын органикалық затпен қоректенетін ағзалар.

Жауабы: жануарлар — ІІ топ

б) өлекселермен қоректенетін ағзалар

Жауабы:  микроорганизмдер — ІІІ топ

Осылай 3 топқа бөлініп, топ басшылары сайланады.

Үлестірмелі карточкалар  
5 минут «Әңгімелесу» әдісі.

Оқушыларға аузыңыз бен мұрыныңызды бірнеше минутқа жауып қойыңыз. 2-3 минут балалардың сезімін талқылаймыз.

1. Өзіңізді қалай сезінесіз?

(Мүмкін болатын жауаптар: ауа жетіспеді, әлсіздік, бас айналады, ауыздың құрғауы)

2. Неге сізде осындай сезімдер туындады?

Балалар жауабы: Біз тыныс алмадық, оттегі жетіспеді.

Осылайша жаңа сабақтың тақырыбы ашылады.

 

   
Сабақтың ортасы

30 минут

1.      Мәтінмен ЖЖ. 5 минут

Ой шақыру: Өзекті сұрақ: Неліктен жануарлар өсімдіктерсіз, ал өсімдіктер жануарларсыз тіршілік ете алмайды ?

Жануарлар мен өсімдіктердің қайсысы маңызды?

1 –топ –Жануарлардың маңыздылығын дәлелдейді .

2-топ –Өсімдіктердің маңыздылығын дәлелдейді.

3-топ –Қорытынды шығарады

Табиғат туралы видеоролик көрсету.

Оқушыларға сұрақ қою

1.Осы видеороликтен нені ұқтындар?

2.Олар немен қоректенеді?

3.Осылардың барлығының жиынтығын не деп атаймыз?

Оқушылар  жауап береді.Сонымен балалар бүгінгі сабақта не туралы өтеміз деп ойлайсыңдар?

6.Оқушыларды үш топқа бөлу:1-топ.«Құстар» тобы

2-топ. «Өсімдіктер» тобы

3-топ. «Жануарлар» тобы

 

 

INSERT стратегиясы:

Тақырыпты өз бетінше оқып, таныс мәліметтерді белгілейді, өзі білмеген мәліметтерді табады да кестені толтырады.

 

V + ?
Білемін Білмеймін Мен үшін жаңалық Мені таң

қалдырды

 

Тапсырма -1 (10 минут)

«Ойлан-жұптас-бөліс» әдісі.

Әр топқа тыныс алу үдерісі бейнеленген суреттер беріледі. Топтарға суретке қатысты үш түрлі сұрақ қойылады. Жеке, сосын жұппен, соңында топ ішінде талқылап, жауап береді.

 

 

a) Тыныс алу үрдісін түсіндіріңіз 1-топ

b) Тірі ағзалар үшін тыныс алудың маңызын түсіндіріңіз. 2-топ

(с) Тыныс алу үрдісінің компоненттерін атаңыз.

3-топ

 Дескриптор:

— Суретке қарап тыныс алу процесін түсіндіреді.

— Тірі ағзалар үшін маңызын айтады.

— Тыныс алу процесінің компоненттерін дұрыс айтады.

Бағалау:

«Бас бармақты көтеру» әдісі

 

Оқушыларға ДЖИКСО  стартегиясын пайдалану  арқылы  жаңа сабақты талдау.

1 – топ тапсырмасы. Өсімдіктер мен жануарлардың тіршілік үшін маңызы зор. Жануарлар — жанды табиғат өкілі. Оларда тірі

организмге тән белгілердің бәрі бар. Олар тыныс алады, қоректенеді, өседі, көбейеді, қартаяды, өледі. Жануарлар

өсімдіктердің және басқа жануарлардың бойында болатын дайын заттармен қоректенеді.

2 –топ тапсырмасы. Өсімдік өз бойына ауадағы көмір қышқыл газын, топырақтан тұз және түрлі қоректік заттарды сініреді.

Күн сәулесінің әсерінен алынған қоректік заттардан өсімдік жапырақтарында, оның өсуіне жағдай жасайтын қант, крахмал

түзіледі. Адам өсімдіктерді тамаққа және ауырғанда ем ретінде пайдаланады. Өсімдіктер мен жануарларда қоректенеді.

3 –топ тапсырмасы. Өсімдіктер мен жануарлар тіршілігін тоқтатқанда олардың қалдықтары топыраққа түседі. Ол қалдықтар

шіріп, қарашірікке айналады. Ұсақ организмдер оларды одан әрі бұзып, түрлі тұздарға айналдырады. Бұл заттармен

қайтадан өсімдіктер қоректенеді. Өсімдіктермен жануарлар қоректенеді. Осылайша табиғатта үнемі зат айналымы болып

тұрады. Ол ешқашан үзілмейді.

2 –тапсырма (8 минут)

«Оң –  теріс» әдісі.

Кестемен жұмыс ЖЖ

Сипаттама ағзалар
a) оттексіз тіршілік ете алатын тіршілік иелері.

b) шіріту, ашыту бактериялар

c)  оттексіз тіршілік ете алмайтын тіршілік иелері.

d)жануарлардың асқазанында немесе ішегінде тіршілік ететін

i)барлық өсімдіктер, омыртқалы жануарлар, көптеген омыртқасыз жануарлар және көптеген бактериялар жатады.

f)пайдалы ағзалар қозғалуға энергия жұмсамайды.

g) көп энергия жұмсайды.

 

I анаэробты

 

II аэробты

A B C D I F G  
               

Дескриптор:

-Анаэробты ағзалардың сипаттамаларын дұрыс жазады

— Аэробты ағзалардың сипаттамаларын дұрыс жазады

— Тыныс алу типтерінің айырмашылығын айтады.

 

3- тапсырма «ПАЗЛ» әдісі(7 минут)

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

ГЛЮКОЗА

 

 

 

 

 

 

 

 

            

1)Өсімдік үшін энергия пайда болатын реакция

 

?+?=?+?

2)Жануар үшін энергия пайда болатын реакция

 

?+?=?+?

Дескриптор:

— Реакцияға қатысатын заттарды атайды.

— Өсімдік пайдаланатын энергияны жасайтын реакция компонентін анықтайды

— Жануар пайдаланатын энергияны жасайтын реакция компонентін анықтайды

— Екі реакцияның пазлын дұрыс құрастырады.

 

Бағалау: «Таным ағашы» әдісі.

А.Р. СОЛОВЬЕВА, Б.Т. ИБРАИМОВА, Ж.Ә. АЛИНА

«Биология»

Жалпы білім беретін мектептің 7-сыныбына арналған оқулық . Алматы «Атамұра» 2017

 

Интербелсенді тақта

Слайд 2

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Интербелсенді тақта. Слайд 3

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Active Inspire

Флипчарт,

суреттер

 
Сабақтың соңы

6 минут

«Рефлексиялық эссе» тәсілі

—  Мен сабақ басында ……. деп ойладым

  — Сабақ ортасына келгенде  …… түсінік қалыптасты.

  — Сабақ соңында ……. шешімге келдім.

  — ……. деп қорытынды жасадым.

 

 

   
Саралау – Сіз қандай тәсілмен көбірек қолдау көрсетпексіз? Сіз басқаларға қарағанда қабілетті оқушыларға қандай тапсырмалар бересіз?  Бағалау – Сіз оқушылардың материалды игеру деңгейін қалай тексеруді жоспарлап отырсыз? Денсаулық және қауіпсіздік техникасын сақтау

 
 Сабақтың мақсаты оқушылардың қабілетіне байланысты сараланып алынды.

Әр тапсырмада күрделі деңгейдегі сұрақтар бар.

 

«Таным ағашы» әдісі,

«Бас бармақ көтеру» әдісі.

 

Бағалау кезіндегі әдістерді сергіту ретінде пайдалануға болады.

Кабинеттің санитарлық жағдайы.

 

 

 

 

 

Мектеп:
Күні: Мұғалімнің аты-жөні:
Сынып: 8 Қатысқандар саны: Қатыспағандар саны:
Сабақ тақырыбы Жасушаның  органикалық заттар. Мономерлер мен полимерлер арасындағы айырмашылық.
Оқу бағдарламасына сәйкес оқу мақсаты 8.4.1.1 биологиялық мысалдарды пайдаланып полимерлер мен мономерлер арасындағы айырмашылықты сипаттау
Сабақ мақсаттары Оқушыларға жаратылыстану пәнінің зерттейтін құбылыстары, жаратылыстану пәндері жөнінде түсіндіру
Сабақ мақсаты Барлық оқушылар:

Жасушаның органикалық құрамы туралы білім алады.

Оқушылардың басым бөлігі:

заттардың құрылысы және атқаратын қызметі туралы біледі

Кейбір оқушылар:

Логикалық ойлау қабілеті мен есептеу дағдыларын жетілдіру, өз бетінше еңбектену, белсенділіктерін арттыру, пәнге қызығушылығыг ояту, оқушылардың құзыреттілігін қалыптастыр

Бағалау критерийлері Оқушылар:

Тапсырманы түсінеді оның негізгі қасйеттерін  меңгереді

Топтық жұмыстар арқылы материалды меңгереді;

Қасиеттерін пайдалана отырып маңыздылығын түрлендіреді;

Тілдік мақсаттар Оқушылар тиісті терминологияларды берілген модульдер бойынша түсіндірдіру және сипаттауда қолданады.

Пәндік лексика және терминология:  жасаушы, органикалық заттар

Құндылықтарды дарыту

Көпмәдениеттілік

Интернационализм

Әлем азаматы

Коммуникативті дағдылар, ұқыптылық, бір-біріне деген құрмет, функционалдық сауаттылық.

Жолдастарын тыңдай білу, ой пікірлерімен санасу, өз ісіне жауапкершілікпен қарау дағдыларын дамыту.

Пәнаралық байланыстар математика, ғылымға кіріспе
АКТ қолдану Интерактив тақатамен жұмыс
Бастапқы білім Жаратылыс тану  білімін салыстырады
Сабақ барысы
Сабақтың кезеңдері Сабақтағы жоспарланған іс-әрекет Ресурстар
Сабақтың басы

1 мин

 

 

 

5 мин

 

 

 

7 мин

 

2мин

1.      Мұғалімнің кіріспе сөзі. (Сабаққа психологиялық көңіл-күй)

2.      Үй жұмысын тексеру (бақылау, өзін-өзі тексеру, өзара тексеру)

Мақсаты: оқу материалының игерілу деңгейін тексеру, проблемалар проблемалады анықтау және оларды түзету.

А)Тірек білімдер актуалдау

Формасы: ұжымдық

Әдісі: жеке

Тәсілі: сұрақ-жауап

 Оқушылармен бірлесіп сабақтың/оқу мақсатын анықтайды.

Өткенді қайталау

Сұрақ жауап

«Әр түсті стикерге оқушылардың деңгейлеріне байланысты ашық сұрақтар жазып тақтаға жабыстыру арқылы сұраймын. Қызыл стикердегі сұрақтар

1. Тірі организмдердегі бейорганикалық заттарды ата.

2. Макроэлементтер тобын атаңдар.

3. Биоэлементтер деп қандай элементтерді айтады

4.Организмде су және тұздардың мөлшері қандай

Жасыл стикердегі сұрақтар:

1. Микроэлемнттердің организм үшін қандай маңызы бар?

2. Макроэлементтердің организм үшін маңызы қандай?

3. Жасушадағы судың алатын орны қандай?

4.Минералды тұздар организмде қандай күйде кездеседі?Сары стикердегі сұрақтар:

1. Микроэлементтердің кейбір түрлері организмде жетіспегенде қандай өзгерістер болуы мүмкін?

2. Макро және микро элементтердің жетіспеуіне байланысты болатын өзгерістерге мысал келтір.

3. Судың химялық қасиетіне сипаттама бер.

4. Жасушадағы минералды тұздардың қызметін түсіндір.

 

Интерактивтік тақта

 

 

 

30 мин

 

 

 

 

 

 

 

1.Ой шақыру стратегиясы. Жасуша құрамы туралы жалпы түсінік қалыптастыру. Кластер құру.

Полимердің келесі маңызды қасиеті — олар механикалық берік келеді, әсіресе кеңістіктік құрылымды полимерлер ерекше берік болады. Беріктік қасиет полимерлердің тармақталу дәрежесі мен типіне байланысты. Тіпті молекулааралық байланыстар үлкейген сайын заттың қаттылығы да арта түседі, серпімділік модулі артып, салыстырмалы деформациялығы азаяды. Торлы құрылымды (кеңістіктік) полимердің қасиеттері алмаз тәрізді кристалл заттардың қасиеттеріне жақындайды. Сонымен полимерлердің беріктігіне әсер ететін факторлар қатарына молекулалық массасы, табиғаты, макро-молекулалардың бағдарлануы, құрылымдарының сипаты, тізбектерінің тігілу дәрежесі және т.б. жатады.Қандай да бір заттың балқуы, буға айналуы немесе еріп кетуі үшін қыздыру арқылы немесе еріткіштің әсерімен оның молекулалары арасындағы өзара тартылыс күшін жеңу керек. Кіші молекулалы заттардың молекулалары арасындағы өзара тартылыс күші оншалықты мықты болмайды. Сондықтан олардың молекулаларын бір-бірінен ажыратып бөлу қиынға соқпайды. Ал үлкен молекулалы заттардың молекулаларының өзара әсері анағұрлым күшті, өйткені олар толып жатқан бунақтары арқылы бірін-бірі тартып тұрады. Сондықтан ондай молекулалы затты буға айналдыру немесе балқыту үшін едәуір қыздыру керек. Сонда кейбір заттардың молекулаларындағы атомдар арасындағы байланыстар үзіле бастап, зат айырылады. Ондай макромолекулаларды еріткіш молекулаларының әсері арқылы ыдырату мүмкін емес.

Сызықтық құрылымды полимер мен кеңістіктік құрылымды полимерлердің қасиеттеріндегі айырмашылық каучук пен резеңке қасиеттерінен айқын байқалады. Сызықтық құрылымды молекулалардан құралған, вулканизацияланбаған каучук сұйық көмір-сутектерде ериді және механикалық беріктігі онша жоғары болмайды. Ондай каучукты созып тартса, үзіліп кетеді. Ал сызықтық молекулалардың арасы күкірт атомдары арқылы қосылған вулканизацияланған каучук (резеңке) еріткіштерде ерімей, тек ісінеді және бұлар едәуір берік болады.

42. Ісіну процесі ЖМҚ-дың еруі барысында жүретін процесс. Себебі ЖМҚ-дың еруі КМҚ-дың еруінен өзгеше орын алады. ЖМҚ-дың еруі барысында еріткіштің қозғалу жылдамдығы полимердің макромолекулаларының козғалу жылдамдығынан әжептәуір жоғары болады. Сондықтан бастапқыда бір жақты козғалыс байқалады, яғни еріткіш молекулалары полимерге өтіп, оларды қопсытады. Қопсыту барысында еріткіш молекулалары макромолекуланың қозғалғыш буындарының арасына еніп, оларды бір-бірінен алшақтатады. Макромолекулалар бір-бірінен әжептәуір қашықтыққа алшақтағанда ғана үзіліп, ерітіндіге өте бастайды. Егер молекулааралық байланыстардың беріктігі жоғары болса, ісіну процесі тоқтайды. Полимер молекуласындағы берік химиялық байланыстың болуымен сипатталатын мұндай ісіну шектелген ісіну деп аталады. Мысалы, резина, целлюлоза, крахмал шектеліп ісінеді.

Шектеулі ісінудің сандық сипатына ісіну дәрежесі жатады. Ісіну дәрежесі ісіну барысында үлкейген полимер массасының немесе көлемінің оның бастапқы массасына немесе көлеміне қатынасымен анықталады.

αm =(m-m0)/m немесе αV=(V-V0)/V0

m- ісінген полимер массасы

V — ісінген полимер көлемі

М0 — бастапқы масса

α— ісіну дәрежесі

V0 — бастапқы көлем

Егер полимер молекуласының арасында берік байланыстар болмаса, ісіну процесі гомогенді жүйе түзілгенше, яғни еріткіштің молекулаларымен толық толтырылғанша жүреді. Мұндай ісіну шексіз ісіну деп аталады. Мысалы, белоктар суда, каучуктар көмірсуларда шексіз ісінеді. Желатин ерітіндісінің, крахмал клейстерінің және желімнің дайындалуы шексіз ісінуге негізделген.

Ісіну процесінің медициналы-биологиялық маңызы немесе түсіндірмесі адам ағзасының ісінуімен байланысты. Бұл жағдай ағзадағы сулы-тұзды алмасудың бұзылуына байланысты және жасушаның суды артық мөлшерде сіңіруіне байланысты болып келеді. Мұндай құбылысты бүйректің қызметі бұзылғанда ағзада натрий ионының жиналуымен түсіндіруге болады. Сол сияқты медициналық тәжірибеде бас миының ісінуі кездеседі. Бұл құбылыс нейроциттердің цитоплазмасының коллоидтары, глиальді жасушалар және ақ заттың жүйке талшықтары суды артық мөлшерде байланыстаруымен сипатталады.

44. Тұтқырлық ЖМҚ-дың ерітінділерінің айрықшаөздеріне ғана тән қасиетіне жатады. ЖМҚ-ң сұйылтылған ерітінділерінің өзі жоғары тұтқырлық көрсетеді. Бұл жағдай олардың өте үлкен молекулалық массаларымен және тізбектің икемділігімен, сол сияқты макромолекуланың жоғары сольваттану қабілетімен түсіндіріледі.

— ЖМҚ-дың ерітінділерінің тұқырлығы температура жоғарылағанда төмендейді.

— ЖМҚ-дың тұтқырлығы ағу жылдамдығына және сыртқы қысымға байланысты өзгереді: а) сұйылтылған ерітінділерде макромолекуланың ағу барысында бағытын өзгертуіне байланысты болады; б) концентрленген ерітінділерде ішкі құрылымның бұзылуына сәйкес өзгереді (аномальдык немесе құрылымдық тұтқырлық).

— Полиэлектролиттердің ерітінділерінің тұтқырлығы ортаның рН-на тәуелді. (ИЭН-де макротізбек орама түрінде және ең аз тұтқырлықты көрсетеді).

— ЖМҚ-дың ерітінділерінің тұтқырлығы ассоциацияға және құрылымға ықпал ететін электролиттің қосылуына байланысты болады.

— Аса сұйылтылған ЖМҚ-дың ерітінділерінің тұтқырлығын сипаттау үшін Штаудингер мынадай теңдеуді ұсынды:

— η – η00 =КСМα

— ηмен=КСМα

— Мұндағы:

— М — молекулалық масса

— С — массалық үлес

— К және α – константалар

— η0 — еріткіш тұтқырлығы

— η — ерітінді тұткырлығы

— (η – η0)/η0 = ηсалыст

— ηсалыст/С=KCMα

— ηсалыст/С=KMα

— ηсалыст/С – келтірілген тұтқырлық деп аталады

— [η]=KMα – сипаттаушы тұтқырлық

— ЖМҚ-дың мольдік массасын анықтау үшін М=[ η ]/К

2. Тақырып бойынша білгендерін топта бірлесе отырып постермен жұмыс жасау.

3.Іnsert стратегиясын пайдалана отырып оқушыларға мәтінге белгі қойып оқуға тапсырма берем.

4.Оқығаның түйіндеп, дәптерге жаздыру.

5.Топта талқылай отырып,постерге өз түсінгендерін,өз ойларын жазып талқылау.

6.Әр топқа тапсырма беру.

Ітоп Жасуша

ІІтоп Көмірсулар

ІІІтоп Липидтер.

ІVтоп Бақылаушылар

1.Кластер әдісі арқылы оқушылардың ойы мен бұрынғы білімі анықталады.. 3

.Мәтінге белгі қойып оқиды.

4.Кесте құрып,ойларын түйіндеп,дәптерге жазады.

5.Топта талқылай отырып,өз ойларын постерге түсіріп,қорғайды 6.Тақырыпты толықтыра отырып ізденеді.

7. Бақылаушы топтар арқылы білімдерін толықтырады.

7.Оқушылар топ болып бірлесе жұмыс атқарады. Оқушылар жеке өз бетімен ойланады,проблемалардың шешімін табу құзіреттілігі дамиды,мәтінге талдау жасауды үйренеді,белсенді тыңдайды.Постермен жұмыс жасау дағдысы қалыптасады. Бағалау критерийлері:

 Практикалық бөлім

.Өзара бағалау ( дескриптор бойынша)

Бағалау  СГ 3. Тапсырманы орындау нәтижелерін көрсету

 Оқытудың мақсаты бойынша.

Бағалау кртитериі Дескриптор
Табиғаттағы ғылымның негізгі рөлін түсіненді арнай материалдарды және тәсілдерін мен анықтамаларды пайдаланады Ғылымның рөлін деген не оны жақсы менгерген

Қосымша ақпарат көздерін пайдалана отырып   тексереді

Орындалған тапсырманың дұрыстығын бақылайды
Тапсырмалардың нәтижесін тексеру
Орындалған тапсырмалардың жақсы үлгілерін көрсетеді
 
Сабақ соңы

 

10 мин

 

Қайталау сұрақтары

Макроэлементтердің маңызы қандай?

-Қандай элементтер сүйектің қалыптасуына қатысып, беріктік қасиет береді?

-Өсімідіктердің хлорофилл пигменттерінің құрамында қандай элемент бар?

-Микроэлементтер дегеніміз не? Олар жасушада қандай заттардың құрамында болады?

-Жасуша құрамында қандай зат ең көп мөлшерде кездеседі?

Жасушадағы судың маңызы қандай?

-Тірі жасушалардың құрамында қандай минералды тұздар болады?

-Қандай заттар жасушаның буферлік қасиетін қамтамасыз етеді?

 

1.Рефлексия

Мақсаты: Оқушылардың өз тәртіптеріне рефлексия жасауды мобильдендіру (мотивация, әрекет тәсілдері, қарым-қатынас).

Рефлексия. Оқушылар стикерге мына сұрақтарға жауап жазады: Учащиеся, предварительно подписав стикеры, записывают: 1. Маған сабақта не ұнады. 2. Маған немен жұмыс істеу керек? 3. Смайл арқылы өзінің көңіл-күйін бейнелейді және стикерді күн бейнесіндегі тақтаға жапсырады.

2. Үй тапсырмасы.

Жаттығу

 

стикеры
Саралау –оқушыларға қалай көбірек қолдау көрсетуді жоспарлайсыз?

 

Қабілеті жоғары оқушыларға қандай міндет қоюды жоспарлап отырсыз?

Бағалау – оқушылардың материалды меңгеру деңгейін қалай тексеруді жоспарлайсыз? Денсаулық және қауіпсіздік техникасының сақталуы
Барлық оқушылар:

Температура түсінігін білу, термометр көмегімен температураны өлшей білу, температураны 0С-ден К-ге аудару.

Оқушылардың көбісі:

Термометрлер түрлері мен температуралық шкалаларды білу,

Температура және жылулық энергия арасындағы айырмашылықты сапалы түсіндіру

 

 

Кейбір оқушылар

Қыздыру температурасының уақытқа тәуелділік графигіне талдау жасау

·         өзара тексеру.

·         өзін-өзі тексеру.

·         ауызша сұрақ

Іс-әрекеттердің ауысуы, барысында шаршауды төмендету үшін мұғалімге қозғалыстар және көру бұрышын өзгерту

 

 

 

 

Сабақ бойынша рефлексия

 

Сабақ мақсаттары/оқу мақсаттары дұрыс қойылған ба? Оқушылардың барлығы ОМ қол жеткізді ме?

Жеткізбесе, неліктен?

Сабақта саралау дұрыс жүргізілді ме?

Сабақтың уақыттық кезеңдері сақталды ма?

Сабақ жоспарынан қандай ауытқулар болды, неліктен?

Төменде қалдырылған орынды жүргізілген сабақ бойынша түсіндірмелер үшін қолданыңыз. Сол жақтағы бағанда берілген сабақ бойынша неғұрлым маңызды сұрақтарға жауап беріңіз
 
Жалпы баға

 

Сабақтың жақсы өткен екі аспектісі (оқыту туралы да, оқу туралы да ойланыңыз)?

 

Сабақты жақсартуға не ықпал ете алады (оқыту туралы да, оқу туралы да ойланыңыз)?

 

 

 

Сабақ барысында сынып туралы немесе жекелеген оқушылардың жетістік/қиындықтары туралы нені білдім, келесі сабақтарда неге көңіл бөлу қажет?

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Добавить комментарий

Ваш e-mail не будет опубликован. Обязательные поля помечены *

*

code