10 сынып. Қазақстан тарихы (гуманитарлық)

Сабақтың тақырыбы: Кіріспе

Сабақтың мақсаты:

  • Бірінші дүниежүзілік соғыс қарсаңындағы әлем көрінісі, еуропа мемлекеттерінің саяси құрылысы, ұлы державалардың экспанциясы,еуропалық мемлекеттердің үстемдігінің түп негізі, өркениеттер үндестігі тақырыптарында айта отырып, белсенділігі жоғары білімді азамат тәрбиелеу.

Сабақтың түрі: аралас

еру

Әдісі: интерактивті

Сабақтың көрнекілігі:

  1. «Дүние жүзінің саяси картасы».
  1. «Қазақстан б.з.б. VII-б.з. VI ғасырларында »картасы
  2. «Қазақстан Республикасының саяси картасы».
  3. «Адам баласының қалыпты даму кезеңдері»,
  4. «Тас дәуірінің хронологиясы», т.б. тірек-сызбалар.
  5. Техникалық құралдар.

 

Сабақтың барысы:  І.Ұйымдастыру кезеңі

  • Оқу құралын тексеріп түгелдеу
  • Әнұран орындау, «Хабар»
  • Оқушылар зейінін сабаққа аудару

 

Үй тапсырмасын сұрау:

  • Өткен жылғы материалдарды қайталау.

 

Сабақтың жоспары:

  1. Адам баласының пайда болуы және оның дамуы.
  1. Палеолит
  2. Мезолит
  3. Неолит
  4. Тас дәуіріндегі адамдардың қоғамдық құрылымы.

 

Сабақты бекіту:

Пысықтау сұрақтары арқылы сабақты бекітіп, үйге тапсырма беремін.

 

Бағалау:

Үйге тапсырма: Оқулықпен танысу. Картамен жұмыс.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

10 сынып. Қазақстан тарихы (гуманитарлық)

Сабақтың тақырыбы: §1. Тас дәуірінің хронологиясы. Палеолит,мезолит,неолит дәуіріндегі Қазақстан

Сабақтың мақсаты:

  • Жер бетіндегі алғашқы адамдардың пайда болуы мен дамуына тоқтала отырып, Қазақстан жеріндегі тас дәуірі кезеңдерінің ерекшеліктерін көрсету.
  • Оқушылардың өздігінен жұмыс істеуі арқылы олардың ой-өрісін дамытып, өзіне деген сенімін, пәнге деген қызығушылығын арттыру.
  • Отанын сүюге, тарихи-мәдени ескерткіштерді қадірлеп, мақтанышпен қарау сезімін ояту.

Сабақтың түрі: Жаңа білімді игеру

Әдісі: интерактивті

Сабақтың көрнекілігі:

  1. «Дүние жүзінің саяси картасы».
  1. «Қазақстан б.з.б. VII-б.з. VI ғасырларында »картасы
  2. «Қазақстан Республикасының саяси картасы».
  3. «Адам баласының қалыпты даму кезеңдері»,
  4. «Тас дәуірінің хронологиясы», т.б. тірек-сызбалар.
  5. Техникалық құралдар.

Сабақтың барысы:  І.Ұйымдастыру кезеңі

  • Оқу құралын тексеріп түгелдеу
  • Әнұран орындау, «Хабар»
  • Оқушылар зейінін сабаққа аудару

ІІ.Үй тапсырмасын сұрау:

  • Өткен жылғы материалдарды қайталау.

Сабақтың жоспары:

  1. Адам баласының пайда болуы және оның дамуы.
  1. Палеолит
  2. Мезолит
  3. Неолит
  4. Тас дәуіріндегі адамдардың қоғамдық құрылымы.

Сабақты бекіту:

  1. Адам баласының алғашқы ата-тегі гомонидтер тұқымына жататын рамапитек қаңқасының қай жерлерден табылғанын картадан көрсетіңдер.
  1. Ғалымдар адам баласының біртіндеп дамуын қанша кезеңге бөледі? Оны қалай дәлелдеп отыр?
  2. Ежелгі тас дәуірі қанша кезеңге бөлнеді, оларды атап шығыңдар.
  3. Ғалымдар Қазақстанның ежелгі тұрғындарын адамның қалыпты дамуының қай кезеңімен сәйкестендіреді, оны немен дәлелдейсіңдер?
  1. Соңғы палеолит кезеңін ғалымдар адамдардың шын мәніндегі тарихи өмірінің басталуы деп не себептен айтқан, дәлелдеңдер?

Пысықтау сұрақтары арқылы сабақты бекітіп, үйге тапсырма беремін.

Бағалау:

Үйге тапсырма: § 1 бойынша сұрақтарға жауап дайындау. Картамен жұмыс.

 

 

 

 

 

10 сынып. Қазақстан тарихы (гуманитарлық)

Сабақтың тақырыбы. § 2. Энеолит. Ботай мәдениеті

Сабақтың мақсаты:

  • Өндірісте мыстан жасалған еңбек құралдарын пайдаланумен энеолит дәуірінің басталуын, оның ерекшеліктерін, табиғаттағы өзгерістердің адам тіршілігі мен өміріне әкелген жаңалықтарын көрсету.
  • Шаруашылық түрлерінің дамуын, алғашқы металл- мысты пайдаланудың зор маңызын түсіндіру. Үш кезеңнің мәдени ескерткіштеріне тоқталып өту.

Сабақтың түрі: аралас

Әдісі: интерактивті

Сабақтың көрнекілігі:

  1. «Қазақстан б.з.б. VII-б.з. VI ғасырларында» картасы
  1. «Қазақстан Республикасының саяси картасы».
  2.  Тірек-сызба, суреттер, кестені пайдалану.

Сабақтың барысы:  І.Ұйымдастыру кезеңі

  • Оқу құралын тексеріп түгелдеу
  • Әнұран орындау, «Хабар»
  • Оқушылар зейінін сабаққа аудару

ІІ.Үй тапсырмасын сұрау:

  1. Орта палеолот кезеңі адамзат дамуының қай кезеңіне сәйкес келеді?
  2. Бұл кезеңнің тұрақтары Қазақстанның қай аймақтарынан табылған? Картадан көрсетіңдер.
  3. Адамдар құрал жасаудың қандай жаңа тәсілдерін меңгерді?
  • Неолит кезеңінде адамдардың тас құрал жасауда ең жоғары сатыға жеткенін немен дәлелдей аласыңдар?

Сабақтың жоспары:

  1. Энеолит
  2. Ботай мәдениеті

 

Негізгі мазмұн

Қай жерден табылды Тұрақтар Зерттеудегі жаңалықтар
1 Оңтүстік Қазақстан обылысы Қараүңгір (б.з.б. 6-5 мыңжылдық) Үңгір-екі бөлмелі.

Тастан жасалған құрылыстар, сүйектен ине, біз. Қыш ыдыстар

2 Маңғыстау облысы Ойықты, Төлес Тұрмыста теріні, сүйек, ағаш өңдеу кеңінен қолданылды. Қыш ыдыстар,  сыртына геометриялық өрнектер салынған.
3 Қосқұдық (б.з.б. 5-4 мыңжылдық) Шақпақ шәне жай тастардан жасалған көптеген бұйымдар. Тарақ тәрізді өрнекпен өрнектелген қыш ыдыстар
4 Ақмола облысы Атбасар мәдениеті- Қарлыға, Жабай 200-ге жуық тұрақ табылған. Жартылай көшпелі шаруашылық
5 Торғай облысы Маханжар, Тұздыкөл, Дүзбай, Сор Ыдыстар ерекшелігі-жіңішке қылта мойын, конус тәрізді. Өрнектері-тарақша

Сабақты бекіту:

  • Энеолит дәуірінде қандай жаңа материалдар пайдаланылды?
  • Ботай мәдениеті туралы не білесіңдер?

Бағалау:

Үйге тапсырма: § 2. Энеолит. Ботай мәдениеті

 

 

10 сынып. Қазақстан тарихы (гуманитарлық)

Сабақтың тақырыбы: § 3-4. Дәуірдің жалпы сипаттамасы және аймақтық ерекшеліктері

Сабақтың мақсаты:

  • Қола дәуірі туралы түсінік бере отырып, б.з.б. 2-мыңжылдықтың соңы мен 1-мыңжылдықтың басында далалық өңірде көшпелі мал шаруашылығының дами бастағынын көрсету.
  • Адамдардың қоғамдық қатынастырының өзгеруіне, бұл кезеңнің зерттеген мәдени ескерткештеріне тоқталу.

Сабақтың түрі: аралас

Әдісі: интерактивті

Сабақтың көрнекілігі:

  1. «Қазақстан Республикасының саяси картасы».
  2. Тірек-сызба, суреттер, кестені пайдалану.

Сабақтың барысы:  І.Ұйымдастыру кезеңі

  • Оқу құралын тексеріп түгелдеу
  • Әнұран орындау, «Хабар»
  • Оқушылар зейінін сабаққа аудару

Көрнекілікке карта, суреттер, сызба, кесте пайдалану.

Үй тапсырмасын сұрау:

  1. Соңғы тас дәуірінің кезеңдерінің хронологиясын анықтап, қысқаша айтып беріңдер.
  1. Мезолит кезеңі адам өміріне қандай жаңалықтар алып келді?
  2. Мезолит кезеңінің тұрақтары қай жерден табылды, олардың өздеріне тән ерекшеліктері қандай?
  3. Неолит кезеңі адам өміріне қандай  өзгерістер алып келді?
  4. Ботай мәдениеті туралы не білесіңдер?

Сабақтың жоспары:

  1. Қола дәуірі туралы түсінік және оның ерекшеліктері
  1. Андронов және Беғазы-Дәндібай мәдениетінің зерттелуі
  2. Орталық Қазақстандағы ру-тайпаларының қола дәуіріндегі ескерткіштері.
  3. Солтүстік және Батыс Қазақстан ру-тайпаларының археологиялық ескерткіштері
  4. Шығыс Қазақстан ру-тайпаларының қола дәуіріндегі есерткіштері
  5. Оңтүстік Қазақстан мен Жетісу ру-тайпаларының археологиялық ескерткіштері

Оқушылардың назарын бұл кезде өмір сүрген тайпалардың металлургия мамандығын жақсы меңгергендігіне, қола еңбек құралы мен қару-жарақ жасаудың негізгі шикізат көзі болғандығына аударып, бұл кезеңдегі шаруашылықтың даму ерекшеліктерін, қоғамдық қатынастағы өзгерістерді атап өтемін.

Оқушылардың білімдерін бекіту  мақсатында оқушыларды қатыстыра отырып, төмендегі сызбаны  жасау.

Қару-жарақ Металлург мамандығының жетілуі Мүлік теңсіздігінің өсуі
Еңбек құралдары Қола дәуірінің ерекшелігі

Өндірістік өнім өндіру

Отбасылық меншіктің кеңеюі
Мал шаруашылығының дамуы Көшпелі мал шаруашылығы Аталық рулық қатынас

Әрі қарай «Андронов мәдениеті» қай дәуірде қалыптасқан?

  • Бұл мәдениетті жасаушы ру-тайпалардың Қазақстанмен қандай байланысы бар?» т.б. сұрақтарды қоя отырып, оқушылардың білім деңгейін таразылап, төмендегі сызбаны пайдалана отырып, жоспардағы екінші мәселені түсіндіремін. Андронов, Беғазы-Дәндібай мәдениетінің құндылығын ащқан археолог-ғалымдар еңбегіне тоқталып қорытындылаймын.

Жоспарда көрсетілген Орталық, Солтүстік, Батыс, Шығыс,  Оңтүстік Қазақстандағы қола дәуірінің ескерткіштерін, олардың әр  кезеңінің ерекшеліктеріне тоқталамын.

Сабақты бекіту:

  • Қола дәуірі және оның ерекшеліктері туралы не білесіңдер?
  • Қоланың пайда болуының адам өмірінде тарихи маңызы қандай?
  • Андроном мәдениеті туралы не білесіңдер?
  • Беғазы дәндібай мәдениеті Андроном мәдениетінен несімен ерекшеленеді?
  • Орталық Қазақстандағы қола дәуірінің ескерткіштері туралы айтып беріңдер.
  • Солтүстік және Батыс Қазақстандағы ескерткіштердің ерекшеліктері туралы әңгімелеңдер.
  • Шығыс Қазақстандағы ескерткіштердің зерттелу тарихы туралы не білесіңдер?
  • Оңтүстік Қазақстан мен Жетісу аймағындағы ескерткіштердің маңызы неді?
Қола дәуірі

Тірек-сызба

Сібір, Жайық өңірі, қазақстан, Орта Азия

 

Ру-тайпалар
Орталық Қазақстан
Ұқсас мәдениет түркі тілдес
Зерттелуі
Ә.Х.Марғұлан

 

 

 

—          А.Я.Тугаринов (1914 ж. Асинск-Андронов селосы)

—          М.П. Грязнов (30- жылдары кезеңдерін анықтады)

—          Теплухов (кезеңдерге бөлді)

—          К.В.Сальников (Орал сыртының ескерткіштерін зерттеді.)

 

зерттелуі

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Бағалау:

Үйге тапсырма: §3-4

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

10 сынып. Қазақстан тарихы (гуманитарлық)

Сабақтың тақырыбы: § 5. Қола дәуірі тайпаларының  шаруашылығы,тұрмысы қоғамдық құрылысы

Сабақтың мақсаты:

  • Қола дәуірінде Қазақстан аумағында көшпелі мал шаруашылығының және жер шаруашылығының дами бастағанын түсіндіру.
  • Кәсіп түрлерін соның ішінде металл өндіру кәсібін жоғары меңгергенін көрсету. Қола дәуіріндегі қоғамдық қатынас пен діни наным-сенімдердің адам өміріндегі рөліне тоқталу.
  • Адамгершілік асыл қасиеттерге тәрбиелеу

Сабақтың түрі: аралас

Әдісі: интерактивті

Сабақтың көрнекілігі:

  1. Карта
  2. Тірек-сызба, суреттер, кестені пайдалану.

Сабақтың барысы:  І.Ұйымдастыру кезеңі

  • Оқу құралын тексеріп түгелдеу
  • Әнұран орындау, «Хабар»
  • Оқушылар зейінін сабаққа аудару

Көрнекілік: карта, суреттер, сызба, кесте .

Үй тапсырмасын сұрау:

  • Қола дәуірі және оның ерекшеліктері туралы не білесіңдер?
  • Қоланың пайда болуының адам өмірінде тарихи маңызы қандай?
  • Андронов мәдениеті туралы не білесіңдер?
  • Беғазы — Дәндібай мәдениеті Андронов мәдениетінен несімен ерекшеленеді?

Сабақтың жоспары:

  1. Шаруашылықтың дамуы
  2. Қола дәуіріндегі металл өндіру
  3. Қоныстар мен тұрғын үйлер
  4. Үй кәсібі мен қолөнердің дамуы.
  5. Қола дәуірі кезіндегі қоғамдық қатынастар
  6. Діни нанымдар мен әдет-ғұрыптар

 

Әр түрлі қалыптар
Кен өндіру құралдыры-балға, шоттар, сыналар, келі-келсаптар
Кен орындары
Сәндік бұйымдар жасау
Мыс пен қалайыны белгілі мөлшермен қосу
Металл өндірудегі табыстар

 

 

 

 

 

 

Үшінші

 

Сабақты бекіту:

 

  • Қола дәуірінде шаруашылықтың қандай түрлері дамыды?
  • Қола дәуіріндегі металл өндірудің дамуын неден көреміз?

 

Бағалау:  Үйге тапсырма:§5.

Comments

Добавить комментарий

Ваш e-mail не будет опубликован. Обязательные поля помечены *